Advertentie
Advertentie

Ceremonie voor Biden wordt vooral trumpiaanse loyaliteitstest

In Washington worden gebouwen dichtgetimmerd uit schrik voor geweld als het Congres woensdag Joe Biden bekrachtigt als winnaar van de presidentsverkiezingen. ©REUTERS

Het Amerikaanse parlement bekrachtigt vandaag de presidentiële zege van Joe Biden. Medestanders van Donald Trump plannen een zoveelste verzet, in en rond het parlement.

In Washington wordt woensdag de laatste horde genomen voor de inauguratie van de Democraat Joe Biden op 20 januari als 46ste president van de Verenigde Staten. Tijdens een gezamenlijke sessie tellen de Senaat en het Huis van Afgevaardigden de stemmen die het kiescollege uitbracht, en wordt Bidens winst officieel bekrachtigd.

Pro memorie: Amerikanen kiezen hun president niet nationaal, maar staat per staat. Die krijgen elk, op basis van hun inwonersaantal, kiesmannen toegewezen - 538 in totaal - die samen het kiescollege vormen. Vorige maand certifieerden al alle gouverneurs - Democraten én Republikeinen - dat Biden 306 kiesmannen verzamelde, tegenover 232 voor Republikeins president Donald Trump.

Verzet

Een feestelijke formaliteit in het Congres, wat het de voorbije twee eeuwen doorgaans was, wordt het allerminst. De enorme coronatol noopt ook op Capitol Hill tot social distancing - vorige week stierf zelfs een jonge, pas verkozen Republikeinse afgevaardigde. Maar boven alles verziekt Trumps aanhoudende verzet tegen zijn nederlaag de sfeer.

Dit ondermijnt alleen het geloof in de integriteit van onze verkiezingen.
Susan Collins
Republikeinse senatrice

Hoewel tientallen rechtszaken verworpen werden, en Trumps eigen minister van Justitie geen bewijzen zag voor grootschalige fraude, kondigden zeker 13 Republikeinse senatoren en tot 140 afgevaardigden aan Bidens winst aan te vechten. Vooral de uitslagen in de strijdstaten Arizona, Georgia, Michigan, Nevada, Pennsylvania en Wisconsin blijven gecontesteerd. Uitkijken wordt het of vicepresident Mike Pence, die als Senaatsvoorzitter de ceremoniemeester is, zijn baas trouw blijft dan wel Biden op het schild hijst.

Republikeinse divisies

Voor alle duidelijkheid: de Republikeinse demarches zullen de ceremonie hooguit nodeloos rekken. De Democraten controleren het Huis, en hun minderheid in de Senaat telt voldoende Republikeinse medestanders. 'Dit ondermijnt alleen het geloof in de integriteit van onze verkiezingen', laakte Susan Collins, een Republikeinse senatrice uit Maine, haar trumpiaanse partijgenoten. 'Extreem gevaarlijk', noemde Liz Cheney, de dochter van ex-vicepresident Dick Cheney en het Republikeinse nummer drie in het Huis, de parlementaire poging om de macht af te pakken die de facto bij de staten ligt.

Voor Mitch McConnell, de immer machiavellistische Republikeinse meerderheidsleider in de Senaat, is dit een nachtmerrie: plots verschuift de focus van de gedeelde afkeer voor Bidens agenda naar de steeds diepere divisies in zijn Grand Old Party, nu het posttrumpiaanse tijdperk aanbreekt.

Rechts-populistische troon

Laat daar geen twijfel over bestaan: het geplande verzet vloeit niet echt voort uit een geloof dat Trump alsnog een tweede termijn kan krijgen, laat staan dat het nationale belang of de democratische grondbeginselen primeren. Dit gaat vooral om persoonlijke ambities en een ideologische machtsstrijd. Om zich strategisch te positioneren voor de midterms van 2022 en voor de presidentsverkiezingen in 2024. Daarbij wil het gros van de Republikeinen nog altijd de trumpiaanse loyaliteitstest doorstaan, en zijn massale achterban behouden.

De overgavefractie in de Republikeinse partij zal berucht worden als zwakke en machteloze 'hoeders' van onze natie.
Donald Trump
Amerikaans president

Zeker Ted Cruz, die in 2016 als laatste overbleef in de primary's tegen Trump, en de hyperambitieuze Josh Hawley leiden het verzet in de Senaat, als een weinig subtiele gooi naar de rechts-populistische troon. Hawley propageert bovendien dat de Republikeinen de trumpiaanse partij van de gewone man moeten blijven.

Anderzijds is er de oude garde van Cheney en McConnell, die terug wil naar de bedrijfsvriendelijke, budgettair conservatieve basis die een kleine overheid voorstaat. Niet toevallig weigerde McConnell, tijdens de maandenlange discussies over een bijkomend stimulusplan in coronatijden, onlangs Trumps eis meer geld uit te geven.

Oorlog

Tussen beide uitersten moeten nu talloze Republikeinen kleur bekennen. 'Ik stemde twee keer over een oorlog. Dit is van dezelfde grootteorde', aldus Kevin Cramer, een senator uit North Dakota. De druk van Trump is immens. 'De 'overgavefractie' zal berucht worden als zwakke 'hoeders' van onze natie', tweette hij. Trump liet John Thune, een onwillige senator, al weten een tegenkandidaat te zullen steunen als hij over twee jaar herverkozen wil worden. Tegen de doorgaans heel volgzame Tom Cotton dreigde hij: 'Republikeinen vergeten nooit.'

Woensdag troepen duizenden Trump-fans samen in Washington. 'Het wordt wild', tweette Trump vorige maand. De leider van de Proud Boys, een extreemrechtse militie, werd al gearresteerd voor vandalisme en wapendracht. Winkels worden dichtgetimmerd uit vrees voor geweld, Congresleden kregen de raad de straten van Washington te mijden en de burgemeester activeerde de Nationale Garde. Alle nog levende ex-ministers van Defensie, inclusief twee die hijzelf benoemde, riepen Trump op het leger niet te misbruiken in dit machtsspel. Zover is de machtigste democratie ter wereld anno 2021 afgegleden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie