reportage

Alle wegen naar het Witte Huis lopen via Florida

De JFK-bibliotheek in Hialeah, een deelgemeente van Miami, doet dienst als een van de stembureaus in Florida die de deuren al geopend hebben. ©Eva Marie UZCATEGUI

Met honderden stonden ze deze week al aan te schuiven in de kiesbureaus van Miami. De latino’s van Florida beseffen dat ze de toekomst van het land in de hand hebben. De staat is uitgegroeid tot het speerpunt van de campagne. Wie Florida wint, wordt normaal gezien president.

‘Ay, por Dios, yo voy a votar por Donald Trump. Si tú te sientes orgulloso de ser cubano y americano, sube las manos.’

Dansend op het opzwepende ritme van Cubaanse muziek delen Trump-aanhangers folders uit aan de zware pick-ups die aanschuiven om de parking op te rijden van de JFK-bibliotheek in Hialeah, een deelgemeente van Miami. 'Oh mijn god, ik ga voor Trump stemmen. Steek je handen in de lucht, als je trots bent Cubaan en Amerikaan te zijn', zingen ze.

Dwars door de VS

Van de prestigieuze Trump National Golf Club in Los Angeles tot de grauwe industriestad Scranton in Pennsylvania, de bakermat van Joe Biden.

Voor de bibliotheek, die sinds maandag dienstdoet als een van de stembureaus in Florida die de deuren al geopend hebben, staat een honderdtal mensen geduldig aan te schuiven. De wachttijd bedraagt een klein uur. De opkomst in de stad is al de hele week overweldigend.

Een van de Trump-supporters die de kiezers staan toe te juichen, is de Vietnamveteraan Julio Martinez, voorzitter van de beweging Vets for Trump. Hij lacht de achterstand die de nationale media en peilingen Trump toeschrijven weg. ‘Ik geloof niet in de peilingen. Ik doe mijn eigen onderzoek: al 28 jaar sta ik aan dit stembureau, en deze keer dagen vijf keer meer kiezers op dan anders. 95 procent van de mensen die hier staan te wachten, stemt voor Trump. Als hij verliest, is gefoefeld met de stemmen.’

Martinez verwoordt waarom zo veel Cubanen in Miami al decennia vooral Republikeins stemmen. ‘Uit afkeer van het communisme. Als veteraan vind ik dat we te weinig communisten gedood hebben in Vietnam. En ik wil niet dat hier een nieuwe communist aan de macht komt. Mensen uit Cuba, Venezuela of Nicaragua zouden nooit in hun leven een linkse partij mogen steunen. Als mijn kinderen of kleinkinderen dat ooit doen, zou ik hen uitleggen dat ik mijn leven op het spel gezet heb om hun een vrije keuze te geven, en dat ze die keuze nu fout invullen.’

Doorslaggevende stem

De Cubanen hebben een doorslaggevende stem in de verkiezingen. Ze maken een klein derde uit van de bijna 6 miljoen latino’s in Florida, dat ruim 21 miljoen inwoners telt. Volgens onderzoek van het gespecialiseerd studiecentrum Equis Labs wou eind september 53 procent van hen voor Trump stemmen, terwijl Biden aan 39 procent kwam.

De rest van de latino’s in de staat is traditioneel meer Democratischgezind: volgens Equis haalt Biden bij alle Spaanstaligen samen 52 procent van de stemmen en strandt Trump op 38 procent. De grote uitdaging voor Biden zal erin bestaan de helft van de Spaanstalige kiezers die vorige keer niet kwamen opdagen toch in het stemhokje te krijgen. Volgens waarnemers was de lage opkomst van hispanics een van de redenen waarom Hillary Clinton de verkiezingen vier jaar geleden verloor.

Als Trump Florida verliest, moet de huidige president zeker drie andere swingstaten - Michigan, Wisconsin en Pennsylvania - binnenhalen, om dat te compenseren.

Om die kiezers te lokken halen ook de Democraten muziek boven, zien we in een ander stemlokaal in Lemon City, een wijk in Miami die bekendstaat als Little Haiti. Onder een tentje in de gietende regen spelen een tiental bandleden van een rootsgroepje zich de ziel uit het lijf. Ze zijn er om de boodschap van Dotie Joseph, een parlementslid van de staat Florida, aan haar mede-Haïtianen kracht bij te zetten: stem.

‘Ik roep iedereen op niet te luisteren naar de trolls op sociale media die zeggen dat je stem niet zal meetellen’, zegt Joseph. ‘Of het over migratie of over mensenrechten en gelijke kansen gaat: de latino’s moeten beseffen dat hun stem telt. Het pad naar het Witte Huis loopt via Florida. De staat is altijd op basis van een paar procentpunten beslist, en wij willen er deze keer alles aan doen om te tonen waar dit land echt voor staat, en niet toegeven aan wat ons al vier jaar gegijzeld houdt.’

Cruciaal

Dat Florida de belangrijkste staat in de verkiezingen is, komt door het groot aantal kiesmannen dat hier afgevaardigd wordt: 29, meer dan een tiende van de benodigde 270 om de verkiezingen te winnen. Als Trump die verliest, moet de huidige president zeker drie andere swingstaten, Michigan, Wisconsin en Pennsylvania, binnenhalen om zijn nederlaag hier te compenseren. Daarbovenop moet hij in minstens één andere staat winnen waar hij vier jaar geleden verloor, zoals New Hampshire of Minnesota.

Trump haalde Florida vier jaar geleden nipt binnen, maar ligt er nu achter in de peilingen. In theorie zijn nog andere combinaties mogelijk, maar volgens Steve Schale, CEO van de Democratischgezinde actiegroep Unite The Country, wordt een verlies voor Trump in Florida heel moeilijk te compenseren. ‘De kiezers die hij zal verliezen in Florida zijn ongeveer dezelfde als die die hij nodig heeft in die andere swingstaten’, vertelde hij aan de nieuwssite Politico. ‘Er zijn veel gelijkenissen tussen die staten.’

Op reportage in swingstate Florida.

Florida is de officiële thuisbasis van Trump. Hij heeft zijn domicilie in het resort Mar-A-Lago, waar hij al talrijke internationale leiders ontving. Hij investeert zwaar in de campagne in de staat, die hij met minder dan 113.000 kiezers verschil won in 2016, maar wordt er, net als elders in de VS, financieel afgetroefd door Biden.

Die kreeg een extra duwtje in de rug, toen de Democratische miljardair en gewezen burgemeester van New York Michael Bloomberg 100 miljoen dollar extra in de campagne in Florida investeerde. Omdat de advertentiecampagnes in de staat heel duur zijn, is dat een potentiële gamechanger. Het dwingt Trump bovendien ook zijn inspanningen in de staat op te drijven, waardoor hij misschien geld tekortkomt in andere swingstaten.

Kiesbrieven

Hoe belangrijk Florida in de verkiezingen is, blijkt uit de frequentie waarmee de hoofdrolspelers er campagne voeren. Dit weekend komt zowel Trump als vicepresident Mike Pence naar de staat. Trump komt er zijn stem uitbrengen in West Palm Beach en Pence doet het noorden van de staat aan, dat veel blanker van samenstelling is en traditioneel rechtser stemt. Het weekend in Florida oogt helemaal presidentieel, want ex-president Barack Obama zakt naar Miami af om campagne te voeren voor Biden.

Er is nog een andere reden waarom Florida zo belangrijk is in deze campagne. De meeste kiesbrieven die per post aankomen, worden er op voorhand geteld. Het is daardoor een van de eerste belangrijke staten die op de verkiezingsavond met een vrij volledige uitslag naar buiten kunnen komen. ‘Als Biden deze staat duidelijk binnenhaalt, wordt het veel moeilijker voor Trump om een eventuele nederlaag te ontkennen en de uitslag aan te vechten’, zegt Stephanie Valencia, directeur van Equis Labs.

Als Biden Florida duidelijk wint, wordt het veel moeilijker voor Trump om een eventuele nederlaag te ontkennen en de uitslag aan te vechten.
Stephanie Valencia Directeur
Equis Labs

Het omgekeerde scenario is voor velen een nachtmerrie. Omdat veel andere staten de stembrieven per post pas op de verkiezingsdag beginnen te tellen, kunnen die uitslagen een paar dagen op zich laten wachten. En omdat vooral Democraten per post stemmen, kan dat betekenen dat Trump zich op 3 november op basis van de rechtstreekse stemmen tot overwinnaar uitroept, en een eventuele finale nederlaag afdoet als fraude.

Zoals wel vaker in Florida belooft het ook deze keer een nek-aan-nekrace te worden. In Miami Dade, een van de belangrijkste kiesdistricten in het land dat traditioneel Democratisch stemt, haalt Trump zijn achterstand in, blijkt uit de jongste peilingen. Trump verloor het kiesdistrict van Clinton met 30 procentpunten, goed voor 300.000 stemmen, maar heeft die kloof inmiddels met 10 procentpunten teruggedrongen.

Zenuwachtigheid

De zenuwachtigheid bij de Democraten neemt toe. ‘We sluiten een scenario zoals dat van vier jaar geleden, waarbij alle peilingen ons de winst gaven maar we de steun voor Trump totaal onderschat hadden, niet langer uit’, zegt een lokale partijtopper die anoniem wil blijven. ‘De signalen die we vanop sociale media opvangen, tonen dat Trump meer steun krijgt dan kiezers openlijk toegeven.’

Voor de oudere generatie Cubanen is de afkeer van de Democraten niet te keren: het gaat om mensen die dierbaren verloren in de Varkensbaai.
Maria-Elena Lopez
Vicevoorzitter van de Democraten in Miami

Het campagneteam van Biden ziet vooral in de coronacrisis opportuniteiten: Miami is een van de zwaarst getroffen steden. Ook pakten de Democraten in hun verkiezingsfilmpjes uit met de lange rijen werklozen die aanschuiven om een werkloosheidsvergoeding te krijgen. De nationale top vijf van districten waar bewoners een beroep op Obamacare moeten doen, liggen allemaal in Miami Dade.

Als Trump meer latinostemmen wil, zal hij vooral de vrouwen moeten overtuigen, blijkt uit een andere peiling van Equis Labs. Vooral de mannen geloven in Trump, omdat ze gevoelig zijn voor stevige retoriek en vooral de economische prestaties van het land belangrijk vinden, die voor de coronacrisis hoopgevend waren.

Generatiekloof

Hoe ziet de campagne er op het terrein uit? Als ik die vraag beantwoord wil zien bij de Republikeinse partij, en na tal van onbeantwoorde mails en telefoons langsga op het hoofdkwartier van de campagne, word ik letterlijk aan de deur gezet. Journalisten zijn hier niet welkom. Het is de eerste keer tijdens de reis dat ik de afkeer van veel Republikeinen tegenover de media aan den lijve ondervind.

De Democraten willen graag uitleg geven. Maria-Elena Lopez, de vicevoorzitter van de partij in Miami, vertelt dat het alle hens aan dek is. ‘We hebben in Miami alleen al 400 vrijwilligers die kiezers opbellen of sms’en. Daarnaast zetten we 500 betaalde krachten in die van deur tot deur lopen. Deze week schakelen we daarvoor nog 300 extra mensen in.’

De signalen die we vanop sociale media opvangen, tonen dat Trump meer steun krijgt dan kiezers openlijk toegeven.
Een lokale Democratische partijtopper

Opvallend: die enorme inspanningen dienen niet om kiezers te overtuigen van voor wie ze moeten stemmen, maar alleen om als Democraat geregistreerde mensen op te roepen hun stem uit te brengen. Nu de kiesbureaus open zijn, komen er dagelijks officiële updates van hoeveel en welke Democraten en Republikeinen al hun stem uitgebracht hebben.

Dat laat het campagneteam van Lopez toe om heel precies te werk te gaan. ‘Wij weten dat mijnheer X uit straat Y nog niet gestemd heeft, maar dat hij dat de voorbije jaren wel op verkiezingsdag gedaan heeft. Bij hem hoeven we niet langs te gaan. Maar dat doen we misschien wel bij zijn buurvrouw, van wie we weten dat ze Democratisch is, maar die bij de vorige verkiezingen niet gestemd heeft.’

Varkensbaai

Lopez ontvluchtte Cuba in de jaren 60 en beseft als geen ander hoe moeilijk het is de Cubaanse gemeenschap uit het Trump-kamp weg te houden. ‘Voor de oudere generatie is de afkeer van de Democraten niet te keren: het gaat om mensen die dierbaren verloren hebben in de Varkensbaai of van hun ouders geleerd hebben dat Kennedy Cuba in de steek gelaten heeft ten voordele van de communisten. Bij de jonge generatie is wel een evolutie merkbaar. Zij ziet het grotere verhaal en beseft dat het embargo tegen Cuba na 47 jaar niet gewerkt heeft.’

Die generatiekloof wordt concreet als ik in de lange wachtrij voor het stembureau in Hialeah aan de praat raak met de familie Helendez. Dochter Leticia is 18 en mag voor het eerst stemmen. Zij kiest voor Biden. Haar ouders Luis en Aimee stemmen al hun hele leven Republikeins en zijn niet van plan daar verandering in te brengen.

‘Blij zijn we daar niet mee, nee. Maar ze is oud genoeg om haar eigen mening te vormen’, bromt Luis. Leticia vertelt dat ze het niet over haar hart kan krijgen om voor een figuur als Trump te stemmen. ‘In feite kies ik voor de minst slechte van de twee opties.’ Of dat niet tot ruzie leidt thuis? ‘Ik pest hen wel eens door af en toe ‘Biden’ te roepen, waarop zij ‘Trump’ zeggen. Maar we proberen niet over politiek te praten.’

Het rusthuis van Amerika

Door zijn zonnig klimaat en lage belastingen is Florida zowat het bejaardentehuis van de Verenigde Staten geworden. Ouderen zijn meestal frequente stemmers en Donald Trump slaagde er de vorige verkiezingen in die groep ruimschoots voor zich te winnen in Florida, met een voorsprong van 17 procentpunten bij de 65-plussers. De staat in zijn geheel won hij met een flinterdunne marge van 1,2 procentpunt.

Door Trumps ontkennende en wispelturige aanpak van de coronacrisis lijkt het er sterk op dat veel gepensioneerden van kamp gaan wisselen. Een peiling van de Universiteit van North Florida wees uit dat vier op de vijf oudere inwoners van de staat het dragen van mondmaskers belangrijk vinden. Die peiling werd afgenomen nog voor Trump zelf besmet werd met het virus en in het ziekenhuis belandde.

Ook het beschermen van de sociale zekerheid is een gevoelig thema bij de oudere bevolking van Florida. Joe Biden heeft meer dan 700.000 dollar geïnvesteerd in een campagne waarin hij Trumps plannen aanvalt om arbeidsinkomsten minder te belasten, die normaal dienen om de sociale zekerheid te financieren.

Trump beloofde dan weer om nog voor de verkiezingsdag kortingsbonnen van 200 dollar uit te sturen om de kosten van ouderen voor medicijnen te verlagen. Volgens analisten pleit het tegen hem dat hij radicaal de aanval inzet op stemmen per post. Ouderen zijn bang van het virus, en gaan liever niet fysiek naar het stemhokje.

Lees verder

Advertentie
Advertentie