Huis legt Trump tweede impeachment op

Nancy Pelosi, de Democratische voorzitster van het Huis van Afgevaardigden. ©REUTERS

Als eerste Amerikaanse president ooit is Donald Trump in het Huis van Afgevaardigden een tweede keer aangeklaagd voor 'grote misdaden en wangedrag'. Zet de Senaat hem later ook echt af? De loyaliteit van Republikeinen brokkelt alvast af.

Amper een week nadat Donald Trump zijn volgelingen had opgeroepen het Amerikaanse parlement te bestormen, met vijf doden tot gevolg, en amper zeven dagen voor hij het Witte Huis sowieso verlaat, stemden 232 van de 433 actieve leden van het Huis van Afgevaardigden woensdagavond voor de impeachment van de Republikeins president. Ze klagen hem aan voor 'aansporing tot opruiing' en 'geweld tegen de overheid van de Verenigde Staten', wat onder de ruime term 'grote misdaden en wangedrag' valt waarmee de grondwet een afzettingsprocedure legitimeert.

Eind 2019 klaagde het Huis Trump al eens aan, omdat hij zijn Oekraïense collega gechanteerd zou hebben om een fraudeonderzoek te beginnen naar zijn Democratische uitdager Joe Biden. In de Amerikaanse geschiedenis was dat eerder alleen Andrew Johnson in 1868 en Bill Clinton in 1998 overkomen. Een president die tweemaal een impeachment aan zijn been krijgt, is helemaal ongezien.

Geen 25ste amendement

Ik zal niet zwichten voor de pogingen in het Huis om politieke spelletjes te spelen op zo'n kritiek moment in het bestaan van onze natie.
Mike Pence
Amerikaans vicepresident

Nancy Pelosi, de Democratische voorzitster van het Huis, had dinsdag vicepresident Mike Pence gevraagd het 25ste amendement in te roepen, waarmee hij en een meerderheid van de regering de president aan de kant kunnen schuiven als ze vinden dat hij 'niet in staat is' zijn functie naar behoren uit te oefenen. Hoewel Pence de bestorming van het Capitool krachtig afkeurde, weigerde hij.

'Ik acht het niet in het beste belang van onze natie dit te doen, noch consistent met onze grondwet', schreef Pence woensdag aan Pelosi. 'Ik zal niet zwichten voor de pogingen in het Huis om politieke spelletjes te spelen op zo'n kritiek moment in het bestaan van onze natie.'

Verraad

Tien Republikeinse afgevaardigden dachten daar duidelijk anders over en stemden woensdag met de voltallige Democratische meerderheid voor de impeachment van Trump - nog eens vier andere Republikeinen onthielden zich. Tijdens de afzettingsprocedure in 2019 hadden alle partijgenoten in het Huis zich nog eendrachtig achter Trump geschaard. Pro memorie: twee Republikeinse partijgenoten stemden destijds voor de impeachment van Johnson, vijf Democraten wilden Clinton laten afzetten.

Donald Trump pleegde het grootste verraad ooit door een president van de Verenigde Staten.
Liz Cheney
Republikeinse afgevaardigde

Onder meer Liz Cheney maakte een U-bocht, de dochter van gewezen vicepresident Dick Cheney en de nummer drie van Grand Old Party in het Huis. Cheney beticht Trump van 'het grootste verraad ooit door de president van de Verenigde Staten', omdat hij 'dood en vernielingen' hielp te zaaien 'in de meest heilige plaats van onze republiek'. Afgevaardigde John Katko noemde Trump een 'rechtstreeks gevaar voor de toekomst van onze democratie'.

Mitch McConnell

Het lot van Trump ligt nu in de handen van de Senaat, die na de aanklacht door het Huis grondwettelijk de taak heeft te vonnissen of de president schuldig is en afgezet wordt. Wanneer dat gebeurt en of er een tweederdemeerderheid voor is, is onduidelijk.

17
Republikeinen
Als alle 50 Democraten in de honderdkoppige Senaat voor Trumps afzetting stemmen, hebben ze nog altijd de steun nodig van minstens 17 Republikeinen.

Officieel is de Senaat met vakantie tot volgende week dinsdag, daags voor Trumps ambt afloopt en Biden ingezworen wordt. Vermoedelijk vindt Trumps proces pas daarna plaats. Dat dreigt de eerste maanden van Bidens presidentschap, die sowieso loodzwaar worden vanwege de coronapandemie en de grote economische problemen, volledig te overschaduwen. Als Trump afgezet wordt nadat hij het Witte Huis al verlaten heeft, is dat niet louter symbolisch. Zo kan hij ook verboden worden ooit nog een politieke comeback te maken.

Als alle 50 Democraten in de honderdkoppige Senaat voor Trumps afzetting stemmen, hebben ze wel de steun nodig van minstens 17 Republikeinen. Dat aantal lijkt onwaarschijnlijk, al hebben ook in de Senaat steeds meer Republikeinen het gehad met hun rechtsradicale president.

Dat geldt zeker voor de weinige overgebleven gematigde partijgenoten, zoals Lisa Murkowski, Susan Collins en Mitt Romney. Die laatste is de enige die vorig jaar weigerde Trump te helpen vrijpleiten in de toen nog overwegend Republikeinse Senaat. Ook Pat Toomey en Ben Sasse lijken Trump af te vallen. En opvallend: woensdag lekte vanuit de entourage van Mitch McConnell uit dat de Republikeinse Senaatsleider de impeachment in het Huis steunt en vindt dat Trump strafbare feiten heeft gepleegd.

Republikeins schisma

De oude Republikeinse garde duldde Trump vier jaar als een 'bruikbare idioot' om hun agenda van conservatieve rechterlijke benoemingen, lastenverlagingen en deregulering te realiseren.

Dat illustreert vooral de toenemende crisis en het wijder wordende schisma in de partij van Trump. De oude garde, onder wie McConnell en Cheney, duldde Trump vier jaar als een 'bruikbare idioot' om hun agenda van conservatieve rechterlijke benoemingen, lastenverlagingen en deregulering te realiseren. Stilaan acht ze het echter strategisch en ideologisch hoog tijd helemaal terug te keren naar de klassieke Republikeinse waarden.

Maar de overgrote meerderheid van de Republikeinse parlementsleden blijft Trump trouw. Omdat ze zijn 74 miljoen kiezers nodig hebben om herverkozen te raken. En omdat ze zijn populisme volmondig steunen. Dat bleek vorige week al, toen 147 senatoren en vooral afgevaardigden - ruim de helft van hun fractie in het Huis - zelfs na de bestorming van het Capitool tegen de bekrachtiging van Bidens verkiezingsoverwinning stemden.

Nieuwe bestorming?

Trump noemde dinsdag zijn opruiende woorden van vorige week nog altijd 'volledig gepast'. En waarschuwde dat de afzettingsprocedure alleen meer 'enorme woede veroorzaakt' bij zijn aanhang, die Trumps complottheorieën over Bidens kiesfraude blijft echoën. Op sociale media wordt luidkeels opgeroepen zondag, en bij Bidens inauguratie, niet alleen Washington met wapens te bestormen, maar ook de hoofdsteden van alle 50 Amerikaanse staten.

Tijdens het debat riep Trump evenwel in een statement op 'geweld, vandalisme en andere vormen van de wet breken' te vermijden. 'Dat is niet waar ik of Amerika voor staat. Ik vraag alle Amerikanen om te helpen de rust te bewaren.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie