Advertentie

Kiest Grand Old Party voor nieuwe wegen?

Donald Trump kreeg vorige dinsdag ruim 71 miljoen voorkeursstemmen, na Joe Biden het hoogste aantal ooit. ©REUTERS

Donald Trump lijkt dan wel op weg naar de exit, het trumpisme allerminst. De electorale basis is te stevig voor de Republikeinen om er niet op voort te bouwen.

Waar gaan de Republikeinen heen nu het presidentschap voorbij lijkt voor Donald Trump, die met zijn bombastische charisma miljoenen nieuwe kiezers aantrok en de Grand Old Party van Abraham Lincoln, Theodore Roosevelt en Ronald Reagan volledig hervormde naar zijn rechts-populistische retoriek? Een ding is zeker: het trumpisme is allerminst verslagen en zal niet snel verdwijnen.

Trump kreeg vorige dinsdag ruim 71 miljoen voorkeursstemmen, na Joe Biden het hoogste aantal ooit. Dankzij zijn electoraal magnetisme behouden de Republikeinen waarschijnlijk hun controle over de Senaat, en won hun minderheidsfractie in het Huis van Afgevaardigden al zeker een handvol zetels. Op staatsniveau kwam er een gouverneur bij, en in het gros van de deelstaatparlementen behouden ze de meerderheid.

Ander boegbeeld

Hoewel volop gehint wordt dat Trump in 2024 een comeback zou maken, zal het vermoedelijk toch een ander boegbeeld zijn dat de partij straks op sleeptouw neemt. En hoewel het moeilijk wordt Trumps appeal te evenaren, wordt zijn gedachtengoed de basis voor de weg voorwaarts. Daar zal Trump via Twitter, rechtse media en arenaspeeches wel op toezien.

Met zijn sociaal conservatisme appelleerde Trump aan de traditionele Republikeinse basis van ethisch en evangelische behoudsgezinden. De voorkeur voor rechtse rechters, het verzet tegen abortus en homorechten, de verdediging van vrije wapendracht: dat zal onverminderd voorrang genieten. Net zoals Trump in de hele partij heilig werd verklaard voor zijn enorme belastingverlagingen waar vooral bedrijven van profiteerden.

Trumps economisch nationalisme kunnen zijn partijgenoten niet snel terzijde schuiven.

Trumps economisch nationalisme, dat wel haaks stond op het decennialange Republikeinse geloof in geglobaliseerde vrijhandel en Reaganesk neoliberalisme, kunnen zijn partijgenoten niet snel terzijde schuiven. Temeer omdat ook Biden delen van het America First-beleid wil behouden, de strijd om Trumps basis van laag opgeleide blanke arbeiders ter wille. Het ressentiment om de economische achteruitgang blijft acuut en breed gedragen.

Drie toekomstscenario's

Trumps raciale polarisatie zullen de Republikeinen mogelijk wel wat afzwakken. Stellen dat er ook onder de neonazi's in Charlottesville 'veel goede mensen' zaten. Het gewapende protest tegen coronamaatregelen in Democratische staten aanprijzen als 'bevrijding'. 'Stand back and stand by' - houd je gedeisd, maar hou je klaar - vragen aan de extreemrechtse Proud Boys-milities tijdens een tv-debat. De miljoenen believers van de QAnon-complottheorieën legitimeren. Het kan allemaal wat minder.

Zeker omdat Trump vorige week wel degelijk ook stemmen won onder latino's, Aziaten en zelfs Afro-Amerikanen. Samen met de onvoorwaardelijke steun van veel workingclasskiezers, decennia de hoeksteen van de Democraten, kunnen ze zelfs een platform zijn om electorale mogelijkheden nog uit te breiden.

Net voor de verkiezingen schetste Nicholas Lemann in het liberale tijdschrift The New Yorker drie toekomstscenario's voor een Republikeinse partij zonder Trump: 'remnant', 'restoration' en 'reversal'. Oftewel: een pure herhaling van Trump, het herstel van Reaganesk liberalisme of een heroriëntering naar een progressief economisch beleid, de nieuwe basis van 'vergeten mannen en vrouwen' ter wille. Het wordt vermoedelijk een mix van de drie, met de trumpiaanse herinnering nog een tijd als leidraad.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie