Trump zet voluit in op onzekere juridische strijd

De Amerikaanse president Donald Trump is niet van plan het Witte Huis te verlaten zonder een stevig juridisch gevecht. ©EPA

Nu de Democraat Joe Biden voldoende kiesmannen verzameld heeft om president te worden, komt de straatvechter in zijn Republikeinse rivaal Donald Trump naar boven. 'Deze verkiezing is verre van voorbij', klonk het zaterdagavond. Een lange juridische strijd dreigt.

'Winnen is eenvoudig. Verliezen is nooit gemakkelijk. Zeker voor mij niet.' Die woorden sprak Donald Trump afgelopen dinsdag bij een bezoek aan zijn campagnehoofdkwartier in Arlington, even buiten de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C.. Toen al was duidelijk dat de miljardair de politieke arena niet zonder slag of stoot zou verlaten als een electorale nederlaag zijn deel is. Wat nu het geval blijkt.

Vrijwel meteen nadat verschillende Amerikaanse media zaterdagavond gemeld hadden dat de Democraat Joe Biden voldoende kiesmannen verzameld heeft om de presidentsrace te winnen, stuurde Team Trump een mededeling de wereld in. 'We weten allemaal waarom Joe Biden zo gehaast is om zich als winnaar op te werpen en waarom zijn bondgenoten van de pers zo hun best doen om hem te helpen: ze willen niet dat de waarheid aan het licht komt.'

Niet voorbij

De huidige president liet er geen twijfel over bestaan: hij legt zich niet bij deze situatie neer. 'Deze verkiezing is verre van voorbij', stelde hij in het communiqué. 'Joe Biden is in geen enkele staat tot officiële winnaar uitgeroepen, laat staan in fel betwiste staten waar er verplicht hertellingen komen of waar onze campagne geldige en legitieme juridische stappen heeft gedaan die kunnen bepalen wie de uiteindelijke winnaar is', klonk het.

'Vanaf maandag trekt ons campagneteam naar de rechter om te garanderen dat de verkiezingswetten gerespecteerd worden en dat de legitieme winnaar ingezworen wordt', ging Trump voort. Hij beschuldigde Biden nogmaals van fraude.

Vanaf maandag trekt ons campagneteam naar de rechter om te garanderen dat de verkiezingswetten gerespecteerd worden en de legitieme winnaar ingezworen wordt.
Donald Trump
Amerikaanse president

De uithaal van zaterdag komt niet als een verrassing. Sinds verkiezingsnacht sloeg de huidige president op Twitter en tijdens toespraken in het Witte Huis al wild om zich heen. 'De Democraten proberen de verkiezingen te stelen', was zijn centrale boodschap.

Trump verzekerde zijn aanhangers de afgelopen dagen al dat niet te laten gebeuren. 'Heel wat rechtszaken zullen volgen. We hebben veel bewijzen dat sprake is van fraude, zo veel bewijzen', zei hij donderdag, zonder in detail te treden.

Hertelling

Trump en zijn team kunnen enkele pistes bewandelen om het resultaat aan te vechten. In staten met nipte uitslagen kunnen ze een hertelling aanvragen. In Wisconsin komt zo'n tweede telronde er zeker al. En ook Georgia lijkt op dat scenario af te stevenen.

Heel wat rechtszaken zullen volgen. We hebben veel bewijzen dat sprake is van fraude, zo veel bewijzen.
Donald Trump
Amerikaanse president

Of die de presidentsrace nog in een andere plooi leggen, betwijfelen experts. 'Zover ik me herinner, zijn bij een hertelling nog nooit duizenden stemmen van de ene kandidaat naar de andere verschoven', zei Jan Baran, die de Republikeinen al jaren vertegenwoordigt in verkiezingsgeschillen, aan de nieuwssite Politico. Vertraging levert het wel op.

De afgelopen dagen toonden Trumps campagneteam en zijn advocaten zich in de belangrijkste strijdstaten ook al actief in de rechtbank. In Michigan en Pennsylvania klaagden ze aan dat hun waarnemers niet voldoende toezicht op het telproces konden houden. In de eerste staat beten ze in het zand, in de tweede kregen ze gelijk.

Bewijslast

In Georgia betoogden ze dat 53 stembiljetten die te laat aankwamen op een stapel gelegd zouden zijn met brieven die tijdig arriveerden. Ook die klacht belandde in de prullenmand. 'Al die acties zijn procedureel en hebben weinig impact op het resultaat omdat het over een klein aantal stembiljetten gaat', zei Jonathan Turley, hoogleraar rechten aan George Washington University.

Zover ik me herinner, zijn bij een hertelling nog nooit duizenden stemmen van de ene kandidaat naar de andere verschoven.
Jan Baran
Advocaat Republikeinse partij

Een klacht bij een federale rechter over het electorale proces in Nevada heeft potentieel meer gevolgen, stelt hij. Trumps campagneteam stelt dat in die staat duizenden mensen gestemd hebben die daar niet meer wonen of die overleden zijn. Concrete bewijzen voor die aantijging droeg het niet aan.

Die bewijslast is bij een klacht wegens fraude, onregelmatigheden of fouten cruciaal. Draagt de klager onvoldoende overtuigend bewijs aan, dan is de klacht onontvankelijk. Bovendien moet hij aantonen dat het aantal betwiste stemmen de verkiezingsuitslag in een andere plooi legt. Verliest Trump de strijd in een staat met 3.000 stemmen, maar kan hij slechts de ongeldigheid van 500 stemmen bewijzen, dan blijft het oorspronkelijke resultaat overeind.

Hooggerechtshof

De president zet ook in op het Hooggerechtshof. Voor de verkiezingen had hij daar geklaagd omdat Pennsylvania stembrieven die tot 3 november afgestempeld zijn, maar pas in de drie daaropvolgende dagen arriveerden, toch meetelt. Trump probeert die ongeldig te laten verklaren.

Hoewel conservatieve rechters in het Hooggerechtshof in de meerderheid zijn, is dat geen gelopen zaak. Mogelijk oordeelt het hof dat kiezers in eer en geweten hun stem uitbrachten volgens de regels die tot en met de verkiezingsdag golden en dat die stemmen meegeteld worden. Volgens waarnemers gaat het hoogstens om enkele honderden stemmen.

De kans dat het Hooggerechtshof de electorale strijd alsnog zou beslechten, zoals in 2000 tussen George W. Bush en Al Gore, lijkt volgens Edward Foley, expert verkiezingswetten aan het Moritz College of Law, klein. Of in de woorden van jurist Joshua Geltzer: 'De juridische actie lijkt eerder een poging een electorale nederlaag te delegitimeren.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie