De ultieme luxe? Een apocalypsverzekering

De 575 voormalige munitiebunkers in South Dakota (VS) kunnen bij een ineenstorting van de beschaving 5.000 mensen huisvesten. ©EPA-EFE

Opslagplaatsen vol motorfietsen en wapens, buitenverblijven in strategische gebieden of luxueuze atoomschuilkelders. Wie echt rijk is, heeft een plan voor als de beschaving in elkaar stuikt. ‘Als je veel geld hebt, is een fractie daarvan uitgeven aan een plan B misschien minder gek dan het lijkt.’

Toen Douglas Rushkoff vorig jaar veel geld kreeg aangeboden om te spreken over de toekomst van de technologie, dacht de invloedrijke denker, auteur en futurist aanvankelijk dat hij als entertainment moest dienen voor een zaal verveelde bankiers. Na zijn aankomst in het privéresort werd hij naar een klein vergaderzaaltje geleid. Daar zat zijn publiek van de dag te wachten: vijf steenrijke mannen uit de wereld van de hefboomfondsen.

Het vijftal bleek niet gekomen voor een voorbereide keynote speech, schreef Rushkoff recentelijk op zijn blog. Ze hadden wel vragen waarop ze een antwoord wilden. Meer bepaald over hoe de auteur enkele heel specifieke zaken zag evolueren, die gecentreerd bleken rond één thema: het afbrokkelen van de samenleving zoals we die kennen. Werkt Google echt aan het digitaliseren en bewaren van het menselijk bewustzijn? Welke regio is het best bestand tegen de dreigende klimaatcrisis: Nieuw-Zeeland of Alaska? En als je een private schuilkelder met een gewapende bewaking hebt, hoe behoud je dan het gezag over je personeel nadat de samenleving is ingestort?

Het klinkt als een bijeenkomst van mensen die je eerder met hoedjes van zilverpapier zou associëren dan met macht, geld en invloed. Maar je voorbereiden op het einde van de wereld is geen marginaal fenomeen meer, voorbehouden aan een stelletje paranoïde gekken. Wie superrijk is, neemt een ‘apocalypsverzekering’, lijkt het wel.

Een oud-munitiebunker van het Amerikaanse leger in South Dakota. Kostprijs: vanaf 25.000 dollar voor een lease van 99 jaar. ©Vivos

Doomsday

Het thema kwam begin vorig jaar in de aandacht, toen bleek dat de steenrijke techfinancier Peter Thiel een staatsburger van Nieuw-Zeeland was geworden. Dat hij dat tout court kon, terwijl nog maar twaalf dagen in het land had doorgebracht, deed toen aardig wat wenkbrauwen fronsen. Maar er werd nog net iets meer gefronst over de reden waarom hij zo graag als kiwi door het leven wilde gaan. Volgens insiders ziet Thiel in Nieuw-Zeeland het perfecte profiel om te overwinteren als de beschaving begint af te brokkelen. Politiek neutraal (werkelijk niemand zoekt ruzie met Nieuw-Zeeland), een afgelegen ligging, weidse landschappen, meer schapen dan mensen. Als het echt slecht gaat, zijn er weinig plekken beter om te zitten, luidt de redenering.

23.58
Doomsday Clock
De Doomsday Clock van de universiteit van Chicago wijst 23.58 uur aan.

Thiel blijkt allesbehalve alleen te staan in die overtuiging. In de nasleep van de Thiel-onthulling publiceerde The New Yorker een uitgebreid stuk over hoe ‘doomsday prepping’ - je voorbereiden op het einde der tijden - mainstream is geworden onder de superrijken. In die mate dat als je in de financierskringen van Silicon Valley laat vallen dat je een trip naar Nieuw-Zeeland plant, je een begrijpende knipoog en een schouderklop krijgt. Nog iemand die een doomsdayverzekering gaat afsluiten.

Bij het einde der tijden een bril moeten dragen, maakt je bijzonder kwetsbaar. Waar ga je een nieuwe vinden?
Steve Huffman
CEO Reddit

In datzelfde artikel bleken die voorbereidingen zich niet te beperken tot vakantiehuizen op strategische plaatsen. Sommigen hebben een eigendom gekocht in dunbevolkt gebied ergens in de VS, en dat volgepropt met voorraden, wapens en motorfietsen, het enige vervoermiddel waar je over de weg in volle chaos ergens mee geraakt. Steve Huffman, de oprichter en CEO van de populaire website Reddit, liet zijn ogen laseren, omdat een bril in een postapocalyptische wereld een gevaarlijke zwakte zou betekenen. ‘Als de wereld eindigt, zal het aartsmoeilijk zijn om aan een bril te geraken. En zonder bril... I’m fucked’, zei hij vorig jaar aan The New Yorker.

Het project van Vivos in South Dakota. Zelfs ledschermen die de indruk van landschappen en buitenlicht wekken, zijn mogelijk. ©Vivos

Luxebunkers

Rond de angst voor het einde van de wereld bestaat al langer een hele industrie, met honderden webshops en gespecialiseerde handelsbeurzen. Daar is alles te koop om het lange tijd uit te kunnen zingen als de maatschappij in elkaar stuikt, van gasmaskers en gevriesdroogde voeding tot wapens en satelliettelefoons. Zeker in de VS, waar het vertrouwen in de overheid nooit torenhoog is geweest, draait die business al geruime tijd als een tierelier.

De bunkers van de allerrijksten zijn uitgerust met zwembad, wijnkelder en luxueuze leefruimte. ©The Oppidum

Maar sinds kort heeft de doomsday-industrie ook een segment voor de superrijken. Verschillende vooral Amerikaanse bedrijven bouwen op eenvoudig verzoek luxebunkers. Het Texaanse Rising S - slagzin: ‘We don’t sell fear. We sell preparedness’ - bouwde voor zijn klanten al ondergrondse villa’s, inclusief zwembad, wijnkelder, bowlingbaan en schietbaan. En op verschillende plekken in de VS worden voormalige militaire raketsilo’s en munitiedepots omgebouwd tot luxeverblijven waar de superrijken het einde der tijden rustig kunnen uitzitten.

4,5 miljoen
euro
In een Duits dorpje verrijzen luxebunkers die tot 4,5 miljoen euro per stuk kosten.

Ook in Europa is er vraag. Ergens in Tsjechië zijn enkele vastgoedondernemers en ex-militairen naar eigen zeggen een voormalige Sovjetbasis aan het ombouwen tot de grootste luxe-schuilkelder ter wereld. Onder de naam ‘The Oppidum’ worden superrijken uitgenodigd een deel op te kopen en dat in te richten naar hun zin. Het Amerikaanse bedrijf Vivos turnt in het Duitse dorp Rothenstein een oud munitiedepot van het Sovjetleger om in een luxueus schuilcomplex, met appartementen die tussen 2,5 en 4,5 miljoen euro kosten. ‘Wat ik verkoop, is het vastgoed waarvan je hoopt dat je het nooit nodig hebt’, gaf Vivos-oprichter Robert Vicino vorig jaar zijn verkooppraatje aan De Tijd. ‘Maar als het spel toch op de wagen zit, heb je wel een plek om naartoe te gaan. De mensheid zal onder de grond overleven, net zoals het leven dat onder de grond zat, heeft overleefd wat de dinosaurussen heeft uitgeroeid.’

Een plattegrond van het Oppidum-bunkercomplex in Tsjechië. ©The Oppidum

Vraag is wat er aan de basis ligt van het pessimistische wereldbeeld van de superrijken. Ja, de beruchte Doomsday Clock van de universiteit van Chicago wijst twee voor middernacht aan, wat aangeeft dat de wetenschappers die de ‘tijd’ bepalen negatiever dan ooit tevoren zijn over een mogelijk wereldveranderende gebeurtenis. Vooral de nucleaire spanning en de opwarming van de aarde liggen aan de basis van dat wantrouwen. Maar laten we wel wezen: echt optimistisch zijn diezelfde wetenschappers sinds het ontstaan van de klok in 1947 nooit geweest. Wat is dan het verschil met pakweg de nucleaire dreiging van de Koude Oorlog?

©The Oppidum

Silicon Valley

Sommigen wijten het wantrouwen van de superrijken vooral aan de stijgende ongelijkheid in de maatschappij. Zeker in Silicon Valley, waar de kiem wordt gezaaid van veel automatisering van arbeid, leeft de vrees dat de elite wordt afgerekend op haar daden en op de onmetelijke rijkdom die ze daarmee vergaarde. Zeker als die elite geen manier vindt om die groei opnieuw inclusief te maken.

In 2014 al schreef de steenrijke financier Nick Hanauer, een van de eerste investeerders in de e-commercereus Amazon, een opinie in het magazine Politico waarin hij waarschuwde dat een lont in het kruitvat zit. ‘Ik ben niet buitensporig slim of geen extreem harde werker. Dat ik fortuin heb gemaakt, is vooral te danken aan het feit dat ik goed kan voorspellen wat de toekomst brengt. Wat ik zie? Een woedende menigte die ons met hooivorken komt opjagen.’

Nieuw-Zeeland is het favoriete toevluchtsoord voor wie het einde der tijden vreest.

Maar wellicht is het antwoord op de vraag waarom de superrijken zich voorbereiden op een apocalyps een pak eenvoudiger: omdat het kan. De wereld kent nu eenmaal meer superrijken dan ooit. En voor miljardairs is een paar miljoen reserveren ‘voor het geval dat’ klein bier, ook al is de kans op zo’n gebeurtenis erg klein. Toen voormalig Nieuw-Zeelands premier John Key werd gepolst naar de populariteit van zijn land als toevluchtsoord, haalde die zijn schouders op. ‘Er zijn nu eenmaal mensen met belachelijk veel geld. Zodra je een bepaald punt bereikt, is een fractie van die centen gebruiken voor een plan B misschien minder gek dan het klinkt.’

U weet dus waarvoor te sparen. Al moet u zich misschien even afvragen of u in een wereld wilt overleven waarin enkel nog plaats is voor paranoïde miljardairs.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content