netto

'Een echtscheiding is geen win-for-life'

©ephameron

Een ex die aan de haal gaat met een groot stuk van het vermogen. In de Angelsaksische landen is het eerder de regel, maar in ons land uitzonderlijk. Rijk trouwen is in België geen garantie voor een levenslange luxe.

Met 38 miljard dollar voor zijn ex-vrouw tekende Amazon-oprichter Jeff Bezos in het voorjaar de duurste echtscheiding ooit. Dat bedrag viel al bij al nog mee. MacKenzie had na een kwarteeuw huwelijk in gemeenschap van goederen de helft van het vermogen van de rijkste man te wereld kunnen opeisen.

‘In België zijn echtscheidingen waarbij een partner de helft van zijn vermogen moet afstaan of maandelijks duizenden euro’s onderhoudsgeld moet betalen een uitzondering’, zegt Ann Maelfait, echtscheidingsexperte bij Rivus Advocaten. De reden? ‘De Angelsaksische landen focussen veel meer op claims, terwijl hier een consensusmodel bestaat. Er kan veel meer contractueel geregeld worden’, zegt Bart Van Opstal, de woordvoerder van Notaris.be.

In België zijn echtscheidingen waarbij een partner de helft van zijn vermogen moet afstaan of maandelijks duizenden euro’s onderhoudsgeld moet betalen een uitzondering.
Ann Maelfait
Rivus Advocaten

‘Vermogende families onderhandelen nog voor het huwelijk en schermen hun vermogen via een huwelijkscontract af. Als er al een accident de parcours gebeurt, is dat vaak bij ondernemers die hun rijkdom van nul hebben opgebouwd en hun huwelijkscontract nooit hebben bijgestuurd’, zegt Maelfait.

Duidelijke afspraken

De basis voor de verdeling bij een echtscheiding wordt in het huwelijkscontract vastgelegd. Het gekozen huwelijksvermogensstelsel bepaalt welke partner eigenaar is van wat en hoe de inkomsten verdeeld worden. ‘Er kan veel geregeld worden, maar partners moeten in alle vertrouwen durven te praten over wat ze willen samenbrengen en wat ze apart willen houden’, zegt Baudouin Roels, senior vermogensplanner bij Belfius Wealth Management.

‘Nadenken over wat moet gebeuren als het slecht gaat, is niet evident. Vragen die de kop opsteken zijn bijvoorbeeld wat als hij iemand anders zou hebben? Of, geef ik geen prikkel om weg te gaan als mijn vrouw weet dat ze een smak geld krijgt? Het is belangrijk die emoties te benoemen en spanningen te vermijden’, zegt Maelfait.

De regels voor de ultrarijken zijn niet anders dan voor de gemiddelde Belg. Maar de samenstelling van hun vermogen maakt de zaken complexer.
Vanessa Dufour
Directeur Wealth Management, Belfius

De juiste clausules kunnen pas gekozen worden als iedereen zich terdege bewust is van de gevolgen. ‘We informeren onze klanten in Wealth Management meestal met individuele gesprekken. Ze kunnen ook veel informatie vinden op onze site. We organiseren infosessies voor hun kinderen’, zegt Vanessa Dufour, directeur Wealth Management bij Belfius. ‘De regels voor de ultrarijken zijn niet anders dan voor de gemiddelde Belg. Maar de samenstelling van hun vermogen maakt de zaken complexer. Vaak zit een groot deel van het vermogen in bedrijven of structuren en zijn er bezittingen in het buitenland.’

In vermogende families spelen meer belangen dan die van het koppel alleen. ‘Door de vaak aanwezige bedrijven en het familiepatrimonium is er een verstrengeling van belangen waarin ouders en bij uitbreiding de familie veel te zeggen hebben’, zegt Bart Verdickt, advocaat bij Greenille by Laga.

Solidariteit

Wealth, vrijdag 6 december gratis bij De Tijd

Met de bijlage 'Wealth' geeft De Tijd u een inkijk in het rijke leven van de zeer vermogenden.

  • Rijk en gescheiden: België is Amerika of het Verenigd Koninkrijk niet
  • Brugs erfgoed: met adellijke erfgename het Adornesdomein ontdekken
  • Sterrenchefs: hoe geld verdienen met luxe-ingrediënten

Wie in België geen huwelijkscontract opstelt, is automatisch gehuwd onder het wettelijk stelsel met gemeenschap van aanwinsten. Daarbij zijn onder andere bezittingen van voor het huwelijk, alle schenkingen en erfenissen eigen bezittingen van elke partner. Alle inkomsten na het huwelijk, ook die uit de eigen goederen, behoren tot de gemeenschap: elke partner bezit de helft. Met een huwelijkscontract kan daarvan afgeweken worden.

‘De vermogende Belg trouwt doorgaans met scheiding van goederen. Dat zit ingebakken in onze cultuur’, zegt Maelfait. In dat stelsel heeft elke partner zijn eigen vermogen, bij een relatiebreuk moet niets verdeeld worden. ‘Doorgaans wordt wel enige solidariteit ingebouwd met een verrekenbeding. Daarin wordt vastgelegd hoe de aangroei van het vermogen tijdens het huwelijk bij een echtscheiding tussen de echtgenoten verrekend kan worden’, zegt Patrizia Macaluso, echtscheidings- en erfenisadvocate bij Greenille by Laga. De verdeelsleutels kunnen vrij gemodelleerd worden. ‘Ze kunnen variëren in functie van de duur van het huwelijk’, zegt Maelfait. De notaris die het huwelijkscontract opstelt, is wettelijk verplicht te wijzen op de mogelijkheden van een verrekenbeding.

Maatwerk

Het beste huwelijkscontract bestaat niet, het is altijd maatwerk. ‘Een jong koppel aan de start van zijn carrière zal wellicht enige solidariteit willen inbouwen, terwijl veertigers die voor de tweede keer huwen misschien een scheiding van goederen willen om problemen met kinderen uit een vorige relatie te vermijden’, zegt Roels. ‘Niet alleen bij het huwelijk maar ook tijdens het huwelijk moet het huwelijkscontract regelmatig in vraag worden gesteld. In een mensenleven kan veel veranderen, waardoor een wijziging van het huwelijkscontract nodig kan zijn’, zegt Dufour. Als het huwelijkscontract niet is aangepast, kan dat zuur opbreken bij een echtscheiding.

Een bemiddelde echtscheiding wordt psychologisch beter verteerd. We zien dat men dan vaak bereid is meer te geven dan strikt nodig om jarenlange procedures te vermijden waarbij beide partijen verliezen.
Patrizia Macaluso
Greenille by Laga

Verloopt een echtscheiding bij de ultrarijken anders? ‘Gefortuneerden proberen een echtscheiding binnenskamers te regelen. Daarbij speelt discretie, maar evenzeer de wil om de touwtjes in eigen handen te houden. Men wil zijn lot niet in de handen van een rechter leggen en tracht via overleg tot een regeling te komen. Vaak gaat daar een lange weg aan vooraf waarbij de verwachtingspatronen bijgesteld moeten worden’, zegt van Opstal. De betrokkenen laten zich bijstaan door vertrouwenspersonen en een team van specialisten, zoals fiscalisten, accountants, advocaten, notarissen en private bankers, om de gevolgen op alle vlakken te beperken.

‘Bij een echtscheiding kijken we verder dan het puur juridische. We waken ook over het menselijke en emotionele aspect, hebben aandacht voor de communicatie met de kinderen en zetten in op de ondersteuning en de coaching’, zegt Katalien Bollen, expert familiedynamiek en psychologe bij Greenille by Laga. ‘Voor de vennootschapsstructuren en de actieve ondernemingen moet de continuïteit verzekerd worden. Vechtscheidingen proberen we te vermijden omdat ze destabiliserend kunnen zijn. Een bemiddelde echtscheiding wordt psychologisch ook beter verteerd. We zien dat men dan vaak bereid is meer te geven dan strikt nodig om jarenlange procedures te vermijden waarbij beide partijen verliezen’, zegt Macaluso.

Als de partners er niet in slagen een echtscheiding met onderlinge toestemming uit te werken, zal een rechter eerst de echtscheiding uitspreken. Pas in een volgende fase wordt een notaris aangesteld om het vermogen te verdelen. ‘In de meerderheid van de gevallen kan in die fase nog een regeling uitgewerkt worden’, zegt Van Opstal. ‘Vaak heeft de financieel zwakkere partner niet het geld om te procederen en sluit men alsnog een deal over de verdeling van de bezittingen’, merkt Maelfait op.

Van Dior naar Zara

Wat maakt een echtscheiding bij ultrarijken anders?

>Zo goed als altijd worden al voor het huwelijk afspraken in een huwelijkscontract gemaakt.

>Het gaat vaak om complexe vermogens met bezittingen in het buitenland en met actieve ondernemingen.

>De belangen van het scheidende koppel zijn verstrengeld met die van de ouders en de familie.

>De echtscheidingen worden binnenskamers uitgewerkt.

>De levensstandaard tijdens het huwelijk is niet meer de norm voor het onderhoudsgeld.

Behalve de verdeling van de bezittingen moet ook bepaald worden of een partner aanspraak maakt op onderhoudsgeld of een alimentatie. ‘Partneralimentatie is geen win-for-life meer. Sinds de hervorming van het echtscheidingsrecht in 2007 moet de partneralimentatie alleen de behoeftigheid dekken en wordt geen rekening meer gehouden met de levensstandaard’, zegt Maelfait. ‘In het verleden werd gezwaaid met lijsten van uitgaven voor designerkleren, de kapper, vakantie... Op basis daarvan waren onderhoudsgelden van 8.000 en 9.000 euro per maand geen uitzondering. Vandaag zal een rechter oordelen dat bijvoorbeeld een dame met een diploma van lerares of apotheekassistente een eigen inkomen kan hebben om in haar levensonderhoud voorzien. Ook al ziet - meestal - de vrouw in kwestie haar maandbudget terugvallen van 10.000 naar 2.000 euro en moet Dior ingeruild worden voor Zara’, zegt Maelfait.

‘Alleen in uitzonderlijke omstandigheden kan je je op je levensstandaard beroepen. De rechter kan daar bijvoorbeeld mee instemmen bij een echtpaar dat 35 jaar getrouwd was en waarbij de vrouw haar carrière heeft opgegeven voor de opvoeding van de kinderen.’

‘Het voordeel van grote vermogens is dat er meer bouwstenen zijn om een echtscheiding financieel uit te werken. Een groter vermogen biedt de flexibiliteit om een clean break te creëren’, zegt Macaluso. ‘Een maandelijkse alimentatie valt psychologisch soms zwaar. Voor de betaler omdat hij elke maand geld van zijn rekening ziet verdwijnen. Voor de ontvanger, omdat hij afhankelijk blijft van de ex. Daarom kan gekozen worden voor een gekapitaliseerd bedrag of een lijfrente.’

De bijlage 'Wealth' geeft u een inkijk in het rijke leven van de zeer vermogenden. Vrijdag 6 december gratis bij De Tijd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie