‘Ik ben 24 uur op 24 met tophorloges bezig'

©Siska Vandecasteele

Peking, Londen, Dubai, Genève, allemaal in één week. Aurel Bacs, een van de grootste horlogekenners ter wereld en de veilingmeester van de duurste exemplaren, is een druk bevraagd man. ‘In mijn wereld is zelfs 25 december geen feestdag meer.’

De markt van de verzameluurwerken boomt. Sommigen schrijven dat toe aan één man: Aurel Bacs, veilingmeester en expert horlogerie bij het Britse veilinghuis Phillips. Hij veilde in 2017 de duurste Rolex ooit voor 17,75 miljoen dollar. En hij regelde voor een klant de aankoop van het duurste uurwerk ooit. De verkoopprijs bedroeg 23,2 miljoen Zwitserse frank (21,13 miljoen euro). ‘Dat was een van de spannendste momenten in mijn leven’, vertelt hij glimlachend wanneer we hem ontmoeten aan de oevers van Lac Léman in Zwitserland.

21,1 miljoen
21,1 miljoen
Het duurste horloge ooit werd voor 21,1 miljoen euro geveild.

Wat is de sleutel van het succes van Bacs, die is uitgegroeid tot een handelsmerk? ‘Een onberispelijke kwaliteit’, zegt de 48-jarige man uit Zürich. Vandaag staat hij aan de top. Op maandag is hij in Peking, dinsdag zit hij in het vliegtuig naar Dubai en woensdag is hij op een conferentie in Londen. Vervolgens ontvangt hij op donderdag in zijn kantoor in Genève een verzamelaar om tegen het eind van de week een naderende verkoop voor te bereiden. In de hoop af en toe een weekend met de familie door te brengen, ‘bij voorkeur met volledige telefoonstilte’.

Slechte worst

Op 23-jarige leeftijd studeerde hij af in de rechten en belandde hij bij het veilinghuis Sotheby’s. Dat was in 1995. Vijf jaar lang was hij er actief. Tussen 2000 en 2003 werkte hij bij Phillips, een korte periode die al snel de overstap inluidde naar een tijdperk waarin hij bij Christie’s in de schijnwerpers kwam te staan. Bij zijn komst draaide de uurwerkafdeling een omzet van nog geen 10 miljoen dollar. Door zijn enorme inzet nam die in tien jaar toe tot ruim 125 miljoen dollar.

Maar in 2013 besloot Bacs zijn avontuur bij Christie’s stop te zetten. ‘Men vroeg me de lat steeds hoger te leggen en nog hogere volumes te draaien. Dat is niets voor mij. Van thuis uit kreeg ik mee dat ‘less is more’. Je kunt beter een goeie steak van 100 gram degusteren dan een slechte worst van 200 gram verorberen.

25 jaar geleden waren er 200 verzamelaars wereldwijd. Vandaag zitten in onze veilingzaal 500 mensen, 1000 aan de telefoon en nog eens 1000 op het internet.
Aurel Bacs
expert en veilingmeester horloges Philips

Zijn vertrek haalde de voorpagina’s van de economische en gespecialiseerde pers. Was dat het einde van een tijdperk? Nee. Na een sabbatjaar verlegde Bacs zijn focus. In november 2014 richtte hij op vraag van de aandeelhouders van Phillips en van CEO Edward Dolman voor het veilinghuis een afdeling voor uurwerken op. Enkele jaren daarvoor was het veilinghuis met die niche gestopt. ‘Ze vroegen me hoeveel jaar het zou duren om de andere veilinghuizen te kunnen bijbenen. ‘Vijf tot tien jaar’, was mijn antwoord. Dat was de tijd die ik dacht nodig te hebben om teams samen te stellen, een reputatie op te bouwen...

Ik had nooit verwacht dat we al na twee jaar de doelstelling zouden behalen’, vertrouwt hij ons toe. Vandaag is Phillips de wereldleider. De omzet uit de verkoop van horloges bedroeg in 2017, 2018 en 2019 ruim 100 miljoen dollar. ‘Met jaarlijks circa 1.000 transacties’, zegt Bacs.

Geen fouten

Je kunt het beroep van veilingmeester in horloges vergelijken met dat van een visser. Het bestaat uit drie fases: de vangst, de voorbereidende handelingen - vergelijkbaar met ons researchwerk op wetenschappelijk en historisch vlak - en de verkoop. Er is geen plaats voor fouten. Anders stort alles als een kaartenhuisje in elkaar.

Tegenover de beginjaren heeft Bacs vandaag een grote troef. Hij staat er niet meer alleen voor. In zijn zoektocht naar de witte raaf kan hij een beroep doen op een team van een twintigtal specialisten. ‘Ik kan het u verzekeren. Nooit eerder in de geschiedenis van de verzameluurwerken was er zo’n getalenteerd, gepassioneerd en professioneel team.’ Bacs is trots op de competentiepool die hij heeft opgebouwd.

100 miljoen
100 miljoen
Phillips veilt jaarlijks voor zo'n 100 miljoen dollar tophorloges

Phillips heeft ook een adviesraad. Die bestaat uit de grootste tien uurwerkspecialisten ter wereld. ‘Mensen die we niet voltijds kunnen aanwerven. Zoals een Henry Kissinger in de politiek. Maar ze zijn wel bereid af en toe op exclusieve basis advies te geven als hen een gerichte vraag wordt gesteld.’ Onder meer de Italiaanse verzamelaar en schrijver John Goldberger en de zeer discrete Amerikaanse verzamelaar Jason Singer, maar ook Jean-Claude Biver, de ex-zaakvoerder van de uurwerkafdeling van LVMH en bekend om zijn bijdrage tot de revival van Blancpain, Omega, TAG Heuer, Zenith en Hublot, maken deel uit van de raad. ‘Het is alsof je op het advies kunt rekenen van verschillende presidenten, premiers en koningen.’

Een belangrijke, maar noodzakelijke expertise. Want de markt waarop Bacs zich beweegt, is complexer geworden. Er is de toegenomen concurrentie tussen de verschillende spelers. En de talrijker wordende klanten stellen steeds meer eisen.

Verhalen

Er is geen tijd om stil te staan. ‘De wereld is zo geglobaliseerd dat het onmogelijk is nog rekening te houden met seizoenen, feestdagen of zelfs weekends. Voor iemand in het Midden-Oosten is zondag een weekdag zoals de maandag dat voor ons is. Hetzelfde geldt voor feestdagen, of het nu om christelijke, joodse of moslimfeesten gaat. Denken dat je niet kunt bellen omdat het 25 december is, behoort tot het verleden.’ Het is een job die je 24/24 in beslag neemt. ‘De eerste Japanner contacteert ons om 2 uur ’s ochtends, terwijl de laatste Californiër dat 24 uur later doet’, zegt Bacs.

De eerste japanner contacteert ons om 2 uur 's ochtends, terwijl de laatste Californiër dat 24 uur later doet.
Aurel Bacs
wereldexpert in tophorloges

Dat schrikt hem niet af, want horloges zijn zijn leven. ‘Ik moet toegeven dat ik een enorme passie voor mooie uurwerken heb.’ Die heeft hij al sinds hij 12 was en met zijn vader meeging naar brocantewinkels met een eenvoudige Tissot Visodate Seastar rond zijn pols. Daardoor kan hij de tijd bijhouden, want hij werkt zo’n 80 tot 100 uur per week.

Die onvoorwaardelijke liefde verklaart waarom zijn unieke vermogen om ‘verhalen’ te vertellen zijn handelsmerk is geworden. Een uurwerk is nooit zomaar ‘een’ Rolex, het is ‘de’ Rolex. Meer bepaald de Rolex die toebehoorde aan de golfer Jack Nicklaus, die rond de pols van Marlon Brando zat, die als eerste onder water kon... Toen hij begon, werden uurwerken voorgesteld aan de hand van foto’s ter grootte van een muntstuk en met een beknopte beschrijving. Voor hem is een uurwerk geen massaconsumptiegoed. Het is een kunstwerk. ‘Iets intiems’, zegt hij met een vurige blik in de ogen. Iets dat hij wereldwijd verkondigt.

IJdelheid

Vandaag bekritiseren sommigen hem daarvoor. Ze beweren dat Bacs een marketeer is. Dat hij zou hebben ingespeeld op de boomende prijzen en dat hij tijdens zijn carrière stukken tegen te hoge prijzen heeft verkocht. Daar moet hij om glimlachen. Maar tegelijk streelt het zijn ijdelheid. ‘Is dat kritiek of eerder een compliment?’, grapt hij. ‘De markt is geglobaliseerd. Er zijn tientallen veilinghuizen en blogs, honderden boetieks van oude uurwerken en artikels in de internationale pers, duizenden Instagram-accounts… Wie heeft wat ontketend? Wie heeft wie overtuigd? Dat is onmogelijk te zeggen. Het is zoals bij de verkiezingen: 100.000 stemmers zijn goed voor evenveel unieke verhalen. Als ik een rol heb gespeeld in de evolutie van de markt, is dat een goede zaak. Ik voel me absoluut niet schuldig.’

Hij vindt een uurwerk nooit te duur. De prijs is het resultaat van een eenvoudige economische realiteit: het aanbod aan antieke horloges neemt af, terwijl de vraag ieder jaar toeneemt. En je hoeft alleen maar naar de evolutie van de wereld te kijken om dat te begrijpen. Zoals naar de Chinezen, de Russen en de Arabieren die we tijdens onze wandeling tegenkomen voor het iconische Four Seasons in Genève. ‘25 jaar geleden had ik misschien een vijftigtal verzamelaars in de veilingzaal en een tiental aan de telefoon. Het was een kleine gemeenschap van 100 tot 200 mensen… wereldwijd! Vandaag hebben we 500 mensen in de veilingzaal, 1.000 op het internet en 1.000 aan de telefoon. Die zitten in het Midden-Oosten, China…’ Dat boost de vraag. ‘Terwijl er niemand meer is die vintage uurwerken maakt.’ Het volstaat gewoon ‘wat nullen toe te voegen’ om de enorme prijsstijging van de voorbije tien tot twintig jaar te begrijpen.

Met computers

Houdt die groei op zekere dag op? Niet snel, meent Bacs. ‘Vandaag is een hedendaags uurwerk met complicaties, ongeacht het horlogehuis, al snel enkele duizenden Zwitserse franken waard. De prijs kan oplopen tot 1 miljoen of meer. Maar het is gemaakt met de knowhow en de technologie van 2019. Dat wil zeggen dat het tekenen, vervaardigen en testen met behulp van computers gebeurt. En dat voor een jaarlijkse productie van tien, twintig of vijftig exemplaren. Dat is bewonderenswaardig. Vergelijk dat eens met het topmodel van hetzelfde horlogehuis uit de jaren 40-50, toen alles met de hand gebeurde en de jaarlijkse productie twee exemplaren bedroeg. Dat was een op-en-top artisanaal kunstwerk dat vijf of tien keer exclusiever was. Want van de vijf of tien stukken die gemaakt werden, overleefden slechts twee of drie in hun originele toestand. Dat is nog veel bewonderenswaardiger. Wat de prijs betreft, het is waar dat die uurwerken 20 jaar geleden 50.000 dollar waard waren. Tien jaar geleden 100.000 en vandaag 300.000. Ik vind dat een normale en gezonde evolutie.’

In onze wereld kan je een vorig advies niet gewoon copy-pasten. Bij ons is alles uniek
Aurel Bacs
wereldexpert in tophorloges

Bacs maakt de vergelijking met de kunstmarkt of de markt van verzamelwagens. ‘Stel dat je twintig jaar geleden een miljoen dollar bezat en je daarmee een Basquiat, een Warhol, een Richter... kortom, een mooie verzameling hedendaagse kunst kocht. Of dat je met datzelfde miljoen enkele Ferrari’s 250, enkele Porsches 911 of enkele Lamborghini’s Miura kocht. Of dat je ervoor koos een aantal uurwerken te kopen van de merken Patek, Audemars, Vacheron, Rolex, Cartier... Welk van die drie verzamelingen zou het meest in waarde zijn gestegen? De uurwerken zouden minder meerwaarde hebben opgebracht dan de twee andere verzamelingen. Een belangrijk hedendaags schilderij waarvoor je twintig jaar geleden 500.000 euro betaalde, is er vandaag 10 miljoen waard. Voor kunstwerken zijn de prijzen veel forser gestegen.’ Een uurwerk moet je als een belegging zien die over de jaren heen relatief goed haar waarde behoudt.

Wat verder laten twee gemeenteambtenaren niet ver van een klein eiland nabij de Mont Blancbrug een drone op. Zal Phillips op een dag, over 100 jaar bijvoorbeeld, drones veilen? ‘Ik zou het niet kunnen.’ Want Bacs houdt van mooi werk. Werk van echte ambachtslui. Zoals een goede wijn van een gepassioneerde wijnbouwer of een lekker gerecht van een sterrenchef. Hij wil dat de wereld er ook zo naar kijkt.

Echtgenote Livia Russo, tevens zijn zakenpartner, zit op dezelfde golflengte. Ze delen dezelfde passie. ‘Ik hoef haar maar te zeggen dat ik naar José González in Mexico wil gaan omdat die een 1518 (een mythisch uurwerk met eeuwigdurende kalender van Patek Philippe, red.) bezit. En ze zegt meteen: ‘Ga maar.’’

McDonald’s

Daardoor is hij klaar voor de toekomst. Bacs ziet die met vertrouwen tegemoet. ‘Zelfs al wordt het aanbod minder groot, ook dan is het heel eenvoudig. Dan organiseren we veilingen met minder stukken. En als we morgen geen Rolex Daytona of Patek in een sublieme staat meer vinden, zal de catalogus dunner zijn. Ofwel sluiten we even de deuren om er te gaan zoeken. We zijn tenslotte geen McDonald’s die alle dagen open is.’

De opvolging is verzekerd. Niet door zijn dochter van 13 jaar oud, want die is niet gebeten door de horlogemicrobe. Maar wel in het team dat de uurwerkexpert - die ook consultant is voor musea en horlogehuizen - heeft samengesteld. Hij deelt er de expertise die hij in de loop van zijn carrière heeft vergaard. Een persoonlijke kennis van onschatbare waarde. ‘Verzameluurwerken zijn geen exacte wetenschap. Het is niet zwart-wit en ook geen wiskundige regel als 1+1=2’, vertrouwt Bacs ons toe. ‘Bij ons is alles uniek. Het gebeurt zelden dat een bepaalde situatie zich herhaalt en je een advies kunt copy-pasten. Iedere klant is uniek, net als zijn situatie, het uurwerk waarnaar hij smacht, de markt, de algemene stemming op de beurzen, de evolutie van de wisselkoersen en de economische situatie. We moeten telkens van nul beginnen als we een nieuw advies willen formuleren. Het is maatwerk.’

Dat vereist een luisterend oor, een feilloze communicatie tussen specialisten en een stevige commerciële strategie. Bij de verkoop wordt niets aan het toeval overgelaten: ‘Moeten we een uurwerk te koop aanbieden in New York, Hongkong of Genève? Vooraan of achteraan in de catalogus? Doen we er goed aan het tentoon te stellen in Hongkong of toch maar beter in Londen? Voor de verkoper staat veel op het spel. 10.000, 20.000 of 50.000 euro meer maakt een groot verschil. Laat staan als je over 17 miljoen praat. Het is mijn leven.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie