Hoe duur zijn successierechten?

De tarieven van de erfenisrechten variëren in ons land van gewest tot gewest. Woont u in Vlaanderen, dan valt u onder het meest gunstige statuut. Voor uw overlijden nog snel verhuizen naar het fiscaal voordelige Vlaamse gewest heeft echter weinig zin. Voor wie tijdens de laatste vijf jaar voor zijn overlijden in twee gewesten woonde, kijkt men immers naar het gewest waar de overledene tijdens de laatste vijf jaar het langst woonde. Houd er verder ook rekening mee dat enkel de woonplaats van de overledene telt. Waar de erfgenamen wonen, speelt dus geen enkele rol.

De berekening van de successierechten gebeurt trapsgewijs. Op de eerste schijf betaalt u het laagste tarief, voor de tweede schijf ligt het tarief al iets hoger en voor de derde schijf is het percentage het hoogst. Verder hangen de tarieven ook af van de verwantschap tussen de erflater en zijn erfgenamen. Tussen gehuwden, samenwoners en verwanten in rechte lijn (ouders, kinderen en kleinkinderen) gelden de gunstigste tarieven. Erfenissen tussen broers en zussen worden al zwaarder belast en tussen alle anderen, vreemden in fiscaal jargon, gelden de hoogste tarieven.

  • Tussen gehuwden, samenwoners en in rechte lijn wordt de belastingdruk op erfenissen in Vlaanderen gemilderd door de zogenaamde splitsing van de erfenis in een roerend en een onroerend gedeelte en worden beide stukken afzonderlijk belast. Of met een voorbeeld: erft u € 50.000 onder de vorm van geld en € 50.000 onder de vorm van een woning, dan begint men voor de berekening van de successierechten twee keer opnieuw vanaf nul. Dat betekent dat in dit voorbeeld het tarief beperkt blijft tot 3 procent, zowel voor de geld-erfenis als voor het onroerende gedeelte van de nalatenschap. Zouden beide stukken belast worden als één geheel dan was dit lage tarief slechts geldig geweest voor de helft van de nalatenschap (€ 50.000) en zou het overige stuk belast worden tegen 9 procent.
  • Tussen echtgenoten en samenwoners, in rechte lijn en tussen broers en zussen wordt ieders erfdeel afzonderlijk bekeken om het toepasselijke tarief van de successierechten te bepalen. Wanneer niemand meer erft dan € 50.000, is dus telkens terug het laagste tarief van toepassing. Bij erfenissen tussen 'vreemden' wordt de erfenis als geheel bekeken. De totaal verschuldigde successiebelasting wordt hier verdeeld over de verschillende erfgenamen in verhouding tot ieders erfdeel. Gezien de progressiviteit van de belastingschalen is dat uiteraard minder gunstig.
  • Verder geldt in rechte lijn, tussen gehuwden en samenwonenden ook een belastingvermindering voor erfgenamen wiens erfdeel beperkt blijft tot maximaal € 50.000. De vermindering wordt berekend met volgende formule: belastingvermindering = € 500 x (1 - (erfdeel/€ 50.000)). Erven kinderen jonger dan 21 jaar van hun ouders, dan komt daarbovenop nog een vermindering van € 75 per vol jaar dat hen nog scheidt van hun 21ste verjaardag. De langstlevende echtgenoot krijgt in zo'n geval nog een extra vermindering die de helft bedraagt van de verminderingen van alle minderjarige kinderen samen.
  • En tenslotte is het van belang te weten hoe het begrip 'samenwoners' is omschreven. Dat wordt in Vlaanderen vrij ruim geïnterpreteerd. Zowel wettelijk samenwonenden, dat zijn samenwoners die voor de ambtenaar van de burgerlijke stand een samenwoningsovereenkomst hebben ondertekend, als feitelijk samenwonenden, dat zijn de partners die sinds minstens één jaar samenwonen en een gemeenschappelijke huishouding voeren, worden hieronder begrepen.

In Wallonië en Brussel gelden andere tarieven voor de berekening van de erfenisrechten. Niet alleen liggen die doorgaans hoger, maar bovendien is hier ook geen sprake van een opsplitsing in een roerend en een onroerend deel. Merk wel op dat in Brussel voor erfenissen in rechte lijn, tussen echtgenoten en samenwonenden een aparte taxatie geldt voor de gezinswoning. Enkel voor de gezinswoning begint men in Brussel dus ook opnieuw vanaf nul en liggen de tarieven bovendien iets lager dan voor het overige gedeelte van de erfenis.
Verder bestaan er ook grondige verschillen bij de berekening van de belastingvermindering die wordt toegekend voor erfenissen in rechte lijn, tussen echtgenoten en samenwoners.
Tenslotte wordt ook het begrip samenwoners verschillende gedefinieerd in de drie gewesten. In Wallonië is de omschrijving het strengst. Enkel wettelijk geregistreerde samenwoners die minsten één jaar samenwonen komen in aanmerking voor de lage tarieven van gehuwden. Bovendien zijn zijverwanten (broers, zussen, ooms, neven, nichten,...) in Wallonië altijd uitgesloten van het laagste tarief, ook al wonen ze wettelijk samen. In Brussel is de wetgever al iets milder. Weliswaar komen ook enkel wettelijk samenwonenden hier in aanmerking voor het gunsttarief van de gehuwden, maar van de vereiste dat ze minstens één jaar samenwonen is hier geen sprake. Samenwonende zijverwanten kunnen hier bovendien ook in aanmerking komen voor het laagste tarief. De Vlaamse definitie van samenwonend tenslotte, is zoals gezegd, het ruimst.

Frida Deceunynck

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud