Fiscale amnestie stevent af op financiële flop

(tijd) - De opbrengst van de fiscale amnestie wordt een zware tegenvaller. Hoewel de belangstelling voor de Eenmalige Bevrijdende Aangifte (EBA) de voorbije maanden is toegenomen, komt de eindspurt te traag en te laat op gang. Voornaamste struikelblokken zijn de aanhoudende rechtsonzekerheid en de vrees voor een vermogensbelasting, blijkt uit een onderzoek. Het scepticisme bij de Belg is zo groot dat zelfs een verlenging van de indieningstermijn weinig zou opleveren.

De voortekenen zijn alsmaar duidelijker. De fiscale amnestie, die destijds met veel tromgeroffel werd aangekondigd, dreigt uit te lopen op een financiële sisser. Terwijl de overheid bij aanvang nog rekende op 850 miljoen extra inkomsten, is de federale minister van Financiën, Didier Reynders, nu al blij als de teller blijft staan op 200 tot 300 miljoen euro. En zelfs die laatste, bescheiden inkomstenvork wordt door steeds meer ingewijden omschreven als 'een erg optimistische schatting'.

De onderzoekers van Delta Lloyd België en het weekblad Cash! delen dat pessimisme. Uit de resultaten van een enquête blijkt immers dat het enthousiasme van de Belg voor de fiscale amnestie er alleen maar op achteruit is gegaan. Na een eerste rondvraag in februari, peilden de onderzoekers in september voor de tweede maal via het internet naar het succes van de EBA. Ruim 2.600 Belgen reageerden, van wie driekwart Nederlandstaligen.

De resultaten zijn ontnuchterend. In februari had nog een klein kwart van de bevolking de intentie om een beroep te doen op de fiscale amnestie. Ruim zes maanden later is dat percentage fors gedaald. Vandaag is nog slechts 15,6 procent van de Belgen bereid zijn grijs of zwart geld te regulariseren via de indiening van een EBA.

Vaagheid

Een belangrijk struikelblok voor de fiscale zondaars is de aanhoudende rechtsonzekerheid. Ondanks de voorlichting en de informatiecampagnes van overheid en (Belgische) banken, is het wantrouwen alleen maar toegenomen. De groep die niets doet wegens te grote rechtsonzekerheid, stijgt tot 39,5 procent. Het onafgebroken gekibbel tussen juristen en de politieke soap over de Vlaamse successierechten, zijn daar wellicht niet vreemd aan. Vooral omdat in laatstgenoemd dossier gekozen werd voor een typisch Belgisch compromis: een gedoogbeleid zonder wettelijke garanties. Een op de vijf respondenten haalt 'de vaagheid over de amnestie op successierechten' dan ook aan als voornaamste reden om geen EBA in te dienen. In Wallonië loopt dat percentage zelfs op tot 25 procent, wellicht omdat het zuiden van het land ondanks alles nog een inhaalbeweging moet doen op het vlak van de successierechten.

Er is slechts een ding dat de fiscale zondaars nog meer schrik inboezemt: de invoering van een vermogensbelasting. Ruim de helft van de respondenten denkt dat de fiscale amnestie de eerste stap in die richting is. Iets meer dan een op de vijf Belgen ziet in een dreigende vermogensbelasting ook de voornaamste reden om de EBA links te laten liggen.

Maar dat is lang niet alles. Uit het onderzoek blijkt ook dat het ethisch draagvlak voor de fiscale amnestie fors is verminderd. Nauwelijks twee op de vijf respondenten vinden het principe van een fiscale amnestie een goede zaak en 80 procent van hen heeft dan ook nog eens bedenkingen bij de uitwerking. Opvallend is ook dat de meeste Belgen van zichzelf vinden dat zij goed zijn geïnformeerd over de modaliteiten van de EBA, terwijl zij op een aantal praktische vragen meer foutieve antwoorden geven dan in februari.

Hoewel de onderzoekers toegeven dat de internetenquête geen representatief staal van de Belgische bevolking bevraagt, is de onderliggende negatieve trend onmiskenbaar. Het scepticisme over de opbrengst van de fiscale amnestie neemt overhand toe en niet alleen bij de bevolking. Ook de onderzoekers van Delta Lloyd denken vandaag dat de verlaagde doelstelling van 300 miljoen euro 'nauwelijks realistisch' is. Zij schatten dat de tweede tranche, die op vrijdag 15 oktober door de banken moet worden gestort, de overheid 40 tot 50 miljoen euro zal opleveren. Dat is natuurlijk fors meer dan de teleurstellende 17,5 miljoen euro van de eerste tranche in juli, wat sommige waarnemers ertoe aanzet alsnog te spreken van een succes. Zij worden daarin gretig aangemoedigd door de Belgische banken, die hardop spreken van de aantrekkende fiscale amnestie. Cijfermatig klopt die vaststelling natuurlijk wel. Er zijn in augustus en september veel meer EBA-dossiers afgerond dan in de zes maanden daarvoor. Delta Lloyd schat het aantal dossiers op 30 september op ongeveer 1.500.

Maar spreken van een succes is natuurlijk boerenbedrog. Het startbedrag in juli was zo laag, dat zelfs een relatief bescheiden toename van de EBA-inkomsten naar de buitenwereld kan worden uitgelegd als 'een verdubbeling' of 'een verdrievoudiging'. Met een stormloop heeft dat weinig te maken. Bovendien hebben de meeste Belgen bewust gewacht tot de tweede jaarhelft om hun aangifte in te dienen. De eindspurt van de fiscale zondaars was dus verwacht. Belangrijker is de intensiteit en de timing van de inhaalbeweging en die blijkt overduidelijk tegen te vallen. Zelfs de minimale opbrengst van 200 miljoen euro wordt door optimistische bankiers omschreven als 'het hoogst haalbare'.

De tijd dringt immers om een dossier in te dienen. Door de systematische tegenwerking van buitenlandse banken, neemt de afronding van een EBA-dossier vaak 6 tot 8 weken in beslag. Dat betekent dat er nog iets meer dan een maand rest om in actie te schieten. De roep om een technische verlenging van de indieningstermijn neemt dan ook toe. Al is er geen eensgezindheid. Pas volgende week hoopt de Belgische Vereniging der Banken (BVB) met een gezamenlijk standpunt naar buiten te komen.

Minister Reynders toonde zich deze week alvast voor het eerst inschikkelijk. Maar of dat veel zal helpen is twijfelachtig. Uit de enquête blijkt dat een verlenging van de indieningstermijn slechts 2 procent van de Belgen ertoe kan verleiden om alsnog een EBA-dossier in te dienen.

Alleen een uitbreiding en verduidelijking van de wet, zou nog een belangrijke groep twijfelaars over de streep kunnen trekken.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud