Grootbanken mee verantwoordelijk voor crisis hypotheekmarkt VS

(tijd) - De grote banken op Wall Street die de duimschroeven aandraaien voor de verstrekkers van 'subprime'-leningen, hebben de forse groei in die kredieten mee mogelijk gemaakt. De banken gaven de hypotheekverstrekkers jaren de nodige kortetermijnfinanciering. Daarnaast verdienden ze bij door de 'subprimes' te effectiseren en te verkopen aan beleggers.

Van onze correspondent in New York

De snelheid waarmee de markt voor 'subprime'-leningen in elkaar stort, lijkt Wall Street te verrassen. Subprimes zijn hypothecaire kredieten voor gezinnen met een slechte kredietwaardigheid. De voorbije twee maanden gingen al tientallen verstrekkers van subprimes in de VS over de kop. Veel gezinnen kunnen hun woonkrediet niet langer terugbetalen als gevolg van de stijgende rente en de afkoelende huizenmarkt. In het vierde kwartaal van 2006 werd 13,3 procent van de woonkredieten in dat marktsegment niet terugbetaald.

De banken reageren door hun financiering aan de hypotheekverstrekkers stop te zetten en de terugbetaling van hun bankleningen te eisen. Het beursgenoteerde New Century Financial is het bekendste slachtoffer. De op een na grootste speler in de subprimemarkt stevent af op een faillissement.

Maar de banken die nu de hypotheekverstrekkers voor het blok zetten, hebben de groei in subprimes mee mogelijk gemaakt. Vorig jaar werden voor 605 miljard dollar nieuwe subprimes afgesloten, goed voor een vijfde van de woonkredietmarkt. Grote Wall Street-banken leverden een deel van de kortetermijnfinanciering waarmee hypotheekverstrekkers hun leningen konden verstrekken.

De banken verdienden niet enkel op die kortetermijnfinanciering. Ze kochten de subprimes terug van de hypotheekverstrekkers om die te herverpakken als obligatieleningen, die vervolgens aan institutionele beleggers verkocht werden. Daarbij passeerden de banken een tweede maal langs de kassa. Verzekeraars, pensioenfondsen en hedge funds hebben een grote honger naar geëffectiseerde leningen. Ze kunnen er hun portefeuilles mee diversifiëren en hun rendementen opkrikken. De banken gaven dus maar al te graag financiering aan de hypotheekverstrekkers om zo de stroom van subprimes op gang te houden.

Een vervelend neveneffect is dat de boom in subprimes de voorbije jaren mee aan de basis lag van de explosief groeiende woningprijzen in de VS. Dankzij subprimes kregen veel arme gezinnen toegang tot kredieten waarmee ze een woning konden kopen. Hypotheekverstrekkers waren bereid die leningen zonder al te veel voorwaarden te verschaffen, soms zelfs voor 100 procent van de woningprijs. Zolang de huizenprijzen stegen, was er volgens hen weinig risico. Kredietnemers die in de problemen kwamen, konden hun huis met winst verkopen of hun lening herfinancieren. Door de forse rentestijging van de voorbije jaren zagen de kredietnemers echter hun maandelijks af te lossen bedrag sterk toenemen, en dat terwijl de woningprijzen ook nog eens daalden.

Laks

De verstrekkers van subprimes gingen steeds lakser te werk bij het verlenen van kredieten. Er duiken almaar meer voorbeelden op van kredietaanvragen waarbij het inkomen van de kredietnemer niet eens werd gecontroleerd. Dat opende de deur voor fraude. In december 2006 kon 2,5 procent van de nieuwe kredietnemers van New Century niet eens de eerste aflossing betalen. Bij de duizenden onafhankelijke makelaars die woonkredieten aan de man brengen, had New Century de reputatie heel makkelijk te zijn bij de goedkeuring van een krediet. New Century probeerde zo zijn volume op te krikken in een concurrentiële markt.

De hamvraag is of de crisis in de hypotheekmarkt leidt tot een globale kredietschaarste die de Amerikaanse economie kopje onder kan duwen. Voorlopig ziet het daar niet naar uit. De meeste economen achten de kans klein dat er een brede kredietschaarste komt die tot een recessie leidt. De meeste bedrijven en consumenten hebben nog altijd toegang tot financiering. Bovendien hebben de doorgaans arme gezinnen die hun subprimeleningen niet langer kunnen terugbetalen een beperkte impact op de consumptie, de belangrijkste motor van de Amerikaanse economie.

Maar er blijven risico's. Het is afwachten hoe beleggers reageren op de stroom slecht nieuws die de volgende weken en maanden uit de hypotheekmarkt zal komen. Een andere bezorgdheid is de evolutie van de huizenmarkt. Gezinnen zullen moeilijker toegang krijgen tot subprimeleningen, wat de vraag naar woningen zal drukken. Tegelijk komen de woningen van gezinnen die hun woonkrediet niet langer kunnen afbetalen op de markt. De vrees bestaat dat de combinatie van een stijgend woningenaanbod en een dalende vraag de huizenprijzen voort naar beneden zal duwen.

Kris VAN HAMME

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud