Quanto y contango?

Wie de voorbije twee jaar belegde in een mandje zachte grondstoffen, kijkt vandaag terug op een negatief rendement. Nochtans zitten de prijzen van maïs, sojabonen of koffie al een hele poos in de lift. Maar de returns van de overeenkomstige grondstoffentrackers worden volledig afgeroomd door het vreselijke en vrij onbekende fenomeen: contango.

(tijd) 'Koop liever wat koffie of suiker in plaats van aandelen of obligaties', adviseerde de grondstoffengoeroe Jim Rogers onlangs op Stock Street, een beleggershappening van De Tijd. Of Rogers gelijk heeft, weten we binnen enkele jaren. In elk geval: wie de voorbije jaren belegde in zachte grondstoffen, heeft er niet veel mee gewonnen.

Een bankier: 'De klanten begrijpen er niets van. Ze lezen in de krant over een grondstoffenhausse maar zitten met hun grondstoffentrackers wel op verlies. Nochtans kopieert een tracker (of een certificaat) de prestatie van de onderliggende grondstof. Veel beleggers hebben dan ook nauwelijks weet van backwardation en contango: de twee basisbegrippen van de grondstoffenmarkt.'

Contango houdt in dat de prijs van een metaal of een landbouwgewas voor onmiddellijke levering (de contantprijs) lager ligt dan die voor levering op een later tijdstip (de termijnprijs of futuresprijs). Voor een langetermijnbelegger in grondstoffen is contango nefast. Als de vervaldag van een termijncontract nadert, moet de belegger (of de verdeler van trackers) de positie afsluiten - om een levering te vermijden -, en een nieuwe future kopen tegen een hogere prijs. In het jargon hebben grondstoffenhandelaars het in dit geval over een negatieve 'roll yield'.

Koffie

De landbouwgewassen bevinden zich momenteel in contango en dat mag niet verbazen. Een handelaar die vandaag koffie koopt en ontvangt, en die op een later tijdstip verkoopt, wil een vergoeding voor opslag, financiering en verzekering. De grote impact van contango op het rendement wordt geïllustreerd in bijgaande grafieken.

We vergeleken de jaarprestatie van zes landbouwgewassen en van bijbehorende trackers. We kozen er de certificaten uit die zijn uitgegeven door ABN AMRO en noteren op de beurs van Frankfurt. Maïs, sojabonen, tarwe, koffie, katoen en suiker werden de voorbije twaalf maanden gemiddeld 17 procent duurder. De overeenkomstige certificaten verloren daarentegen 12 procent. Een deel van het verlies is te wijten aan de terugval van de dollar. De grondstoffen worden immers in dollar verhandeld. De quanto-certificaten, die zich indekken tegen een dollardaling, gaven gemiddeld 7 procent prijs. Rest een rendementsverschil van bijna 24 procentpunt, voor het grootste deel te wijten aan de contango.

De grondstoffenmarkt kan zich ook in een backwardation bevinden. Dat betekent dat de contantprijs boven de termijnprijs uitsteekt. Wie deze maand een ton nikkel nodig heeft, betaalt daar 49.975 dollar voor. Voor een levering in juli volgend jaar, lag de prijs gisteren op 37.800 dollar. Die toestand wordt veroorzaakt door de lage nikkelvoorraden. Dat voedt de vrees voor een onmiddellijk tekort en jaagt de contantprijs de hoogte in.

Gevolg: in dit geval levert het doorrollen van de posities de belegger geld op, een positieve roll yield. De quanto-certificaten die zijn uitgegeven op nikkel, zink en koper presteerden het voorbije jaar dan ook een beter dan de metalen zelf.

Graanvoorraden

Is een situatie van backwardation niet mogelijk bij de landbouwgewassen? Jazeker. Mochten de wereldwijde graanvoorraden bijvoorbeeld door de Chinese honger dalen tot een punt waarop handelaars zich zorgen maken over tekorten, dan kan de contango omslaan in backwardation met alle positieve gevolgen (voor de belegger) van dien. Het zou wel een trendbreuk betekenen met het verleden. 'Koffie, cacao, tarwe en maïs bevonden zich tussen 1983 en 2004 doorgaans in contango. Daardoor incasseerde de belegger gemiddeld een negatief jaarrendement', schrijven Daniel Nash en Boris Shrayer van Morgan Stanley in een sectorrapport. 'Omgekeerd leverde een belegging in olie en koper over dezelfde periode een jaarlijks rendement op van 13 à 16 procent dankzij de backwardation.' Dat de landgebouwgewassen in tegenstelling tot metalen bederfelijk zijn, draagt allicht bij tot contango: ze worden sneller op de markt gegooid.

Ouderwets

Een Belgische investeerder heeft de certificaten in zachte grondstoffen na enkele ontgoochelende jaren de rug toegekeerd. 'Het is frusterend. Je gelooft in een hausse, je krijgt gelijk, maar toch win je er geen eurocent mee door die dekselse contango.' Hij belegt weer op de ouderwetse manier in landbouwgewassen: via de aandelen van grondstoffenproducenten zoals plantagegroepen.

Christophe DE RIJCKE

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud