Wat verandert MIFID-richtlijn voor spaarders en beleggers?

©-

Op 1 november 2007 verandert de relatie met uw bankier. De Europese richtlijn MiFID die nieuwe regels invoert voor de handel in financiële instrumenten, treedt dan in voege. Welke veranderingen brengt dat met zich mee? Wij vertellen het u in 10 vragen en antwoorden.

1. Hoe kan de richtlijn de bescherming van de consument verhogen?

In de praktijk zullen we in de 'postMiFID'-periode slechts een beperkt aantal wijzigingen waarnemen. Want ook vandaag al is de verplichte informatie streng gereglementeerd.

Voor de banken komt het erop aan juiste, begrijpelijke en niet-bedrieglijke informatie te geven, zodat de klanten de risico's, de kostenstructuur en het verwachte rendement correct kunnen inschatten. Vooral voor dat laatste punt zullen de banken nog inspanningen moeten leveren. Dat beklemtoonde Luc Roeges, adjunctdirecteur van de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA) tijdens het debat op Finance Avenue, het personalfinance-event van De Tijd en Netto. "Spaarders en beleggers geven de voorkeur aan eenvoud", zegt hij. Uit onze recente enquête 'De Belg en zijn Geld' blijkt dat 76 procent van de Belgen de informatie rond sparen en beleggen niet begrijpt. Men kan natuurlijk niet verbieden dat er prospectussen van 150 bladzijden worden uitgegeven die zeer complexe mathematische formules bevatten. Ook na MiFiD zijn er op dat vlak geen wijzigingen te verwachten, zo ver gaat de richtlijn namelijk niet.

Tot slot voorziet de richtlijn dat beursorders aan de laagst mogelijke prijs geleverd moeten worden, volgens het principe 'best execution only'. Banken zijn nu formeel verplicht om transacties aan te bieden voor privéklanten aan de best mogelijke voorwaarden door te voorzien in alle relevante informatie. U moet dan alle kosten kunnen terugvinden op uw borderel evenals de plaats waar het order werd uitgevoerd, de aankoopkoers, de datum, enzovoort.

2. Hoe worden de beleggersprofielen opgesteld?

u Voor de retailklant in de situatie 'execution only', kan de klant uit eigen initiatief om het even welke niet-complexe beleggingsproducten (aandelen, obligaties, beveks) aankopen. In dat geval is er geen profiel opgemaakt omdat de bank geen advies gegeven heeft.

u De retailklant in de situatie 'appropriateness' wenst complexe producten (warrants, futures, certificaten, turbo's, opties) aan te kopen. In dit geval zal de bank een minimale bescherming moeten bieden aan de klant door hem aan een 'gepaste' test te onderwerpen om zijn kennis en ervaring na te gaan. Transacties zullen mogelijk zijn op voorwaarde dat er expliciet gewaarschuwd werd. De klant draagt dus zelf de verantwoordelijkheid voor een eventuele teleurstelling ten gevolge van het onderschreven product.

u Voor een klant in de situatie 'suitability' zal de financiële instelling een gedetailleerd profiel opstellen wanneer er tussen de klant en de financiële instelling een overeenkomst in vermogensbeheer wordt afgesloten of wanneer de financiële instelling advies over financiële instrumenten verleent. Wanneer doet die situatie zich voor? "Wanneer er een persoonlijk contact bestaat tussen de klant en de bankier", zegt Geert Van Lerberghe, Head of European Affairs bij Febelfin. En hij preciseert: "Met persoonlijk contact bedoelen we rechtstreeks contact zoals aan een loket."

3. Wat zijn de gevolgen voor de klant die via internet orders doorgeeft?

"In principe bevindt die zich in de situatie 'execution only', bevestigt Hein Lannoy, MiFID-specialist bij de CBFA. Hij geniet dus slechts een erg oppervlakkige bescherming. "De bank is immers geenszins verplicht een profiel op te stellen tenzij ze advies via het internet zou verlenen en dat is, voor zover ik weet, erg zeldzaam", zegt Hein Lannoy.

4. Welke vragen zal men stellen om een profiel op te maken?

Het doel van de vragen is een zo goed mogelijke inschatting te maken van uw kennisniveau en ervaring op financieel vlak alsook van uw profiel dat defensief, neutraal of dynamisch kan zijn. Een selectie van enkele vragen. Hoeveel bedragen uw inkomsten? Hoe groot is uw patrimonium? Hoe is uw familie samengesteld? Waarom spaart u? Waarom belegt u? Wanneer wilt u kunnen genieten van de inkomsten van uw beleggingen? Welk opleidingsniveau heeft u? Zijn uw bezittingen verdeeld over verschillende instellingen? Bent u huurder of eigenaar van uw woning? Bezit u nog ander onroerend goed?

5. Op welke soort beleggingen heeft de MiFID-richtlijn betrekking?

De richtlijn betreft alle beleggingen, behalve de verzekeringsproducten. Ze heeft dus geen betrekking op levensverzekeringsproducten zoals tak21, tak23 en tak26. De nieuwe regels zijn van toepassing op obligaties, aandelen, beleggingsfondsen, afgeleide producten, staatsbons en andere instrumenten van de monetaire markt.

6. Zal MiFiD leiden tot een grotere concurrentie en dus tot lagere kosten?

De richtlijn voorziet in de opmaak van een Europees paspoort voor de Europese banken. De hindernissen in het vrije verkeer van financiële producten worden dus verder afgebouwd zodat beleggers nog gemakkelijker een beroep kunnen doen op een buitenlandse bank. In principe zou de concurrentie scherper moeten worden en zouden de kosten moeten dalen. Maar dat is slechts in theorie zo. Omdat de Belgische financiële instellingen stevig in het zadel zitten, is het niet zeker dat de markt fundamenteel zal wijzigen…

7. Een klantenprofiel kan evolueren: hoe kan de bankier daarvan op de hoogte worden gebracht?

Het spreekt voor zich dat een profiel kan evolueren in de tijd. De kinderen staan op eigen benen, het huis is afbetaald, de groepsverzekering loopt ten einde... Het mag vreemd lijken, maar de richtlijn zegt niet veel over de opvolging van het profiel. Men is dus niet verplicht het profiel om de zoveel jaar te herzien. Het is aan de klant om zijn bankier op de hoogte te houden! Dat kan wel een probleem vormen. Als uw profiel veranderd is naar een veel dynamischer type, is het mogelijk dat men u tijdelijk de toegang tot bepaalde beleggingen weigert omdat u dat niet eerder heeft meegedeeld.

8. Wat als de klant toch een product wil kopen dat niet bij zijn profiel past?

De bank zal haar klant verwittigen dat het product niet bij hem past. Voor particuliere beleggers met een profiel kunnen de banken de transactie zelfs verhinderen. Om een karikaturaal voorbeeld te geven: een klant in discretionair beheer met een erg defensief profiel wenst plotseling voor 25 procent van zijn portefeuille te beleggen in een Chinees groeiaandeel. Hij kan dat doen onder eigen verantwoordelijkheid. Een klant in discretionair beheer die een complex product wil aankopen dat niet bij zijn profiel past, kan dat onder zijn eigen verantwoordelijkheid doen. "Hij zal wel een afstand van verhaal moeten tekenen", zegt Jean-Paul Servais, voorzitter van de CBFA.

9. Wat als u beleggingsproducten heeft die niet bij uw profiel passen?

Dan zijn er 2 mogelijkheden.

u Ofwel past u de verdeling van uw portefeuille aan. De richtlijn voorziet echter niet dat die herverdeling zonder kosten of aan een verminderde kostprijs kan plaatsvinden. Dergelijke werkwijze moet dus onderhandeld worden en zal afhankelijk zijn van de bereidheid van de bank om dat te doen. "Een herverdeling van de activa betekent niet noodzakelijk dat er beleggingsproducten worden verkocht", verduidelijkt Jan Vanhevel, voorzitter van Febelfin. Dat klopt. Maar nieuwe activa aankopen brengt wel kosten met zich mee die de klant eventueel ten laste moet nemen.

u Ofwel wilt u uw portefeuille niet veranderen. Dat is dan op uw eigen risico. Men kan u zelfs vragen een afstand van verhaal te tekenen, zoals wanneer u beslist een product te kopen dat niet bij uw profiel past. De bank zal hier als enige over oordelen.

10. Welke sancties worden de bank opgelegd als ze de verplichtingen van de richtlijn niet nakomt?

De sancties zijn dezelfde als die die van toepassing zijn bij de antiwitwaswetgeving, waarbij zowel strafrechtelijke als burgerlijke sancties worden opgelegd. Men kan zelfs beslissen de toelating van de financiële instelling in te trekken. Dat zal echter slechts in zeer uitzonderlijke gevallen gebeuren.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud