Eerste stap naar nirvana voor duurzame belegger

Een windmolenpark in Yumen, in de Chinese provincie Gansu. Hernieuwbare energie wordt gezien als een duurzame belegging. ©Bloomberg

Europa brengt discipline in de hype rond duurzaam beleggen met regels die opportunistische fondsen moeten ontmaskeren. Het is een eerste stap. ‘Verwacht geen onmiddellijk nirvana van duidelijke informatie voor beleggers.’

Voor vermogensbeheerders is ESG het nieuwe goud. Het duurzame triumviraat Environment (milieu), Social (sociale impact) en Governance (goed bestuur) biedt hen een levenslijn nu beleggers vaker goedkope trackers omarmen die passief een index volgen. Met hun actief beheerde ESG-fondsen hopen vermogensbeheerders in te spelen op de groeiende aandacht voor duurzaamheid, zowel bij kleine beleggers als bij pensioenfondsen en overheden.

Met succes, leert de enorme groei van het ESG-fondsenuniversum. In 2020 groeide het beheerd vermogen van duurzame fondsen met 50 procent tot 1.400 miljard euro. Er kwamen vorig jaar 505 nieuwe ESG-fondsen bij, plus nog eens ruim 250 bestaande fondsen die zich het hippere ESG-profiel aanmaten, becijferde het onderzoeksbureau Morningstar. Europa trekt de kar en is goed voor 70 procent van het ESG-fondsenvolume. Dat ESG-fondsen gemiddeld beter stand hielden toen de pandemie vorig jaar een beursravage aanrichtte, gaf hun credibiliteit nog een boost.

De regelgeving - voluit Sustainable Finance Disclosure Regulation - wil de transparantie en de kwaliteit van de informatieverstrekking in de ESG-wereld drastisch opkrikken.

Maar de snelle groei gaat gepaard met vragen over de oprechtheid van al die duurzame nieuwkomers. Volgens critici is het ESG-label vaak louter een marketingsausje over fondsen die in werkelijkheid weinig duurzaam zijn. Zo’n greenwashing treft ook beursgenoteerde bedrijven die zich duurzamer voordoen dan ze zijn. Het ontbreken van standaarden en heldere verplichtingen werkt de praktijk in de hand.

De woensdag ingevoerde SFDR-richtlijn van de Europese Unie hoort een gamechanger te zijn. De regelgeving - voluit Sustainable Finance Disclosure Regulation - wil de transparantie en de kwaliteit van de informatieverstrekking in de ESG-wereld drastisch opkrikken.

Extra vereisten

Niet enkel greenwashing moet veel moeilijker worden. Aandacht voor duurzaamheid moet een integraal onderdeel worden van de beleggingsaanpak van alle fondsbeheerders, of ze duurzame producten aanbieden of niet. Europese vermogensbeheerders moeten duidelijk maken welke impact duurzaamheidsrisico’s hebben op hun portefeuilles. Wie dat niet doet, mag uitleggen waarom. De regels gelden ook voor niet-Europese beheerders die hier producten aanbieden.

Voor fondsen die zich in de markt zetten als duurzaam gelden extra vereisten. De beheerders moeten sinds 10 maart in hun prospectussen en op hun websites rapporteren hoe ze hun duurzame doelstellingen willen bereiken. Ze kunnen kiezen voor verschillende niveaus van ambitie, met bureaucratische namen als Artikel 8 en Artikel 9. Voor een definitieve keuze is er tijd tot eind dit jaar, wat beheerders de kans geeft zich de regels eigen te maken. Voorlopig is sprake van een invoering van de ‘principes’ van de SFDR-regels. De technische toepassing is voorzien voor 1 januari 2022.

Volgens waarnemers zullen de echt duurzame fondsen zich veel makkelijker kunnen onderscheiden dankzij SFDR. Maar zaligmakend is de richtlijn (nog) niet. ‘Zo bestaat er geen vastomlijnde definitie van wat duurzaamheid precies inhoudt’, zegt Peter-Jan Engelen, economieprofessor aan de UAntwerpen en betrokken bij het duurzaamheidslabel dat de Belgische banksector lanceerde.

‘Je hebt ook lastige discussies. Wat doe je met een energiebedrijf dat inzet op nucleaire energie? Voor de reductie van de CO₂-uitsoot krijgt dat een goede score, voor het nucleaire afval veel minder. Bovendien is een probleem niet opgelost als je meer informatie hebt: je hebt nog altijd tijd en expertise nodig om het te begrijpen, net als met de ingrediënten die op een verpakking staan. Een duurzaamheidslabel kan retailbeleggers een uitweg bieden’, zegt Engelen.

Lacune

De nodige informatie is ook niet altijd beschikbaar. Fondsbeheerders zijn afhankelijk van de duurzaamheidsdata die bedrijven bekendmaken. Maar niet elk bedrijf doet dat even enthousiast. Bovendien ontbreken standaarden. De EU is zich bewust van die lacune en wil de duurzaamheidsrapportering van beursgenoteerde bedrijven aanscherpen, ten vroegste vanaf begin 2022. Een omgekeerde volgorde
- eerst de bedrijven aanpakken, dan de fondsen - was misschien handiger.

Het geleidelijk uitrollen en concretiseren van de nieuwe regels en de enorme diversiteit aan duurzaamheidsissues doen Morningstar concluderen dat SFDR ‘geen onmiddellijk nirvana van nuttige, beknopte en heldere informatie voor beleggers’ is.

De retailbelegger moet worden beschermd tegen de grote hoeveelheid gebakken lucht die de voorbije jaren verspreid is rond ESG.
Rob Bauer
Professor Maastricht University

Nochtans heeft de belegger nood aan houvast, zegt Rob Bauer, die als professor aan Maastricht University onderzoek doet naar duurzaam beleggen. ‘In de eerste plaats de retailbelegger, die beschermd moet worden tegen de grote hoeveelheid gebakken lucht die de voorbije jaren verspreid is rond ESG. Maar ook de pensioenfondsen en verzekeraars die klant zijn van vermogensbeheerders hebben niet altijd verstand van ESG.’

Volgens Bauer is de richtlijn een goede stap. Of hij bedrijven tot meer duurzaamheid zal dwingen, hangt af van het gedrag van vermogensbeheerders. Zolang ze geen druk zetten door items op de agenda te plaatsen en hun stem te laten gelden op de algemene vergadering zal weinig veranderen. ‘De extra stap om in dialoog te gaan met bedrijven zie ik voorlopig niet. Fondsbeheerders missen vaak de kennis en de prikkel. Dat laatste vanwege belangenconflicten. Veel bedrijfspensioenplannen zijn klant bij grote fondsbeheerders.’ Die zijn niet geneigd die bedrijven hard aan de tand te voelen. Al is Bauer hoopvol dat SFDR tot meer lastige vragen voor het management leidt, ook van fondsbeheerders.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud