Passieve fondsen lonken naar actief beheer

©Filip Ysenbaert

Beleggers kennen trackers vooral als passieve beursgenoteerde indexfondsen. Maar dat label is aan herziening toe nu ze ook actief beheer omarmen.

De markt van exchange-traded funds (ETF’s) is vandaag 5.000 miljard dollar (4.500 miljard euro) groot. Het gros van dat vermogen wordt belegd in de traditionele passieve trackers, beursgenoteerde fondsen die niets anders doen dan een index nabootsen. De populariteit van die beleggingsproducten groeide de jongste jaren exponentieel, vooral wegens de lage kosten.

Vooral bij fondsen die beleggen in vastrentende waarden is er een groeiende nood aan actief beheerde ETF’s.
Jill Rootsaert
JPMorgan Asset Management

Toch zijn er kanttekeningen. Een marktindex volgen betekent per definitie dat u belegt in de winnaars van gisteren. Marktindexen zijn opgebouwd volgens de beurswaarde van de aandelen. Ze bevatten dus vooral de aandelen die een mooie opwaartse rit achter de rug hebben. Bij de obligaties kan het index-mechanisme zelfs misleidend zijn. De indexen bevatten de grootste obligatie-uitgiften, en dus vaak de bedrijven of landen met de grootste schulden.

Om de kritiek te counteren werden smart bèta-indexen in het leven geroepen. Die worden niet samengesteld op basis van de grootte van de aandelen of de obligaties, maar op basis van zelfgekozen factoren, zoals winstmarge, dividendrendement of kredietwaardigheid. Het blijven wel indexen die samengesteld zijn volgens vaste regels die niet meer wijzigen.

De trackers op die smart bèta-indexen zaten de jongste jaren ook in de lift. ‘Vandaag palmen ze ongeveer 10 procent van de trackermarkt in’, zegt Charles Symons, het hoofd van BlackRocks trackerafdeling iShares voor België en Luxemburg.

Beursgenoteerd jasje

Een derde groot marktsegment begint zich nu af te tekenen: de actief beheerde ETF’s. Dat zijn beursgenoteerde fondsen die net als de klassieke beleggingsfondsen hun portefeuille actief samenstellen, met de bedoeling beter te presteren dan een vergelijkbare marktindex.

De eerste actief beheerde ETF, Bear Stearns Current Yield ETF, werd al in 2008 aangeboden in de Verenigde Staten. Maar de echte groei barstte pas recentelijk los. Volgens het onderzoeksbureau Morningstar zijn de activa van actief beheerde trackers sinds 2014 vervijfvoudigd, weliswaar van een lage basis. Vandaag maken ze 2 procent uit van de trackermarkt.

Met een tracker bereikt een fondsenbeheerder, via een broker, meteen de eindklant.
Charles Symons
BlackRock

Strikt genomen kunnen we hier niet langer van trackers spreken omdat ze geen index ‘tracken’, maar toch blijft de term gangbaar. In sommige gevallen wordt een actief fonds in een beursgenoteerd jasje gestoken. In dat geval zijn het dus ETF’s die actieve fondsen ‘tracken’.

Door de overname van het platform Source verdeelt het fondsenhuis Invesco al sinds 2017 actief beheerde ETF’s die geënt zijn op strategieën van Pimco, een vermogens- beheerder die een stevige reputatie geniet met zijn obligatiefondsen. ‘De samenwerking met Pimco resulteert in tien ETF’s, waarvan zeven actief beheerd zijn. Samen hebben ze meer dan 7 miljard euro onder beheer. De grootste producten zijn de obligatie-ETF’s met korte looptijden’, zegt Thibaud de Cherisey, hoofd van de trackerverkoop in Europa bij Invesco.

JPMorgan Asset Management is een andere speler die, naast passieve en smart bèta-trackers, inzet op actief beheerde ETF’s. ‘Beleggers zijn op zoek naar oplossingen voor de risico’s verbonden aan passief beleggen en die hen helpen zich te positioneren voor volatielere tijden. Actief beheerde trackers kunnen sneller inspelen op wijzigende marktomstandigheden’, zegt Jill Rootsaert, de verantwoordelijke voor de distributie van ETF’s van JPMorgan Asset Management in de Benelux.

Lage kosten

‘Er is vooral een nood aan actief beheerde obligatie-ETF’s. Die kunnen de kredietwaardigheid van individuele emittenten beoordelen en afwijken van de gewichten van traditionele obligatie-indexen. Ze combineren die voordelen met een lagere kostenbasis, een grote troef in dit lagerenteklimaat’, zegt ze. ‘Voorts wordt de liquiditeit van de onderliggende obligaties bewaakt. In onzekere tijden is dat een belangrijke factor.’

Van passief naar actief in drie stappen

1. Oorspronkelijk waren  exchange-traded funds (ETF’s) beursgenoteerde fondsen die een marktindex passief nabootsten. De grootste ETF’s zijn trackers die de Amerikaanse S&P500-index schaduwen.

 

 2. Omdat marktindexen niet altijd de beste manier zijn om een markt te benaderen, werden slimme indexen gebouwd die samengesteld zijn op basis van bijvoorbeeld dividendrendement. Daarop werden dan de zogenaamde smart bèta-trackers gelanceerd.

3. Intussen worden ook actief beheerde fondsen verpakt in ETF’s. Een actieve fondsbeheerder bepaalt dan de samenstelling van de ETF.

 

Onder zijn ETF’s die beleggen in vastrentende waarden heeft JPMorgan bijvoorbeeld JPMorgan Ultra-Short Income. Deze actief beheerde ETF streeft een hoger rendement dan geldmarktfondsen na, met een focus op kapitaalbehoud en liquiditeit. Dat doet de ETF door te focussen op een actief beheer van het kredietrisico en door de duration - een maatstaf voor de rentegevoeligheid - van de obligaties onder 1 jaar te houden.

‘Enkel obligaties die op de kooplijst staan van ons eigen analistenteam kunnen in de ETF terechtkomen’, zegt Rootsaert. Daarnaast biedt JPMorgan ook de EUR Corporate Bond REI ETF aan, die belegt in bedrijfsobligaties met een focus op het beperken van kredietrisico. ‘Ook hier monitoren we de posities elke dag en herziet het investeringscomité de strategie maandelijks. De beheerders optimaliseren de portefeuille dus dagelijks.’

Duurzaam

Actief beheerde ETF’s lenen zich niet alleen tot de obligatiesfeer. Ook voor duurzame beleggingen worden ze ingezet. Dat is bijvoorbeeld de strategie van een tracker die Invesco enkele maanden geleden lanceerde. IQS ESG Global Equity Multi-Factor is een wereldwijd aandelenfonds met een focus op duurzame ondernemingen. ‘Het startpunt is de MSCI World-index’, zegt Thorsten Paarmann, een van de beheerders van de tracker. ‘Daaruit houden we op basis van verschillende parameters enkel de duurzame bedrijven over. Vervolgens stellen we op basis van fundamentele analyse een portefeuille samen. Daarvoor baseren we ons op ons multifactormodel.’

Een actief beheerde ETF moet rekening houden met enkele vereisten die typisch zijn voor trackers. Transparantie is er een van. Trackers moeten op elk moment inzicht geven in hun volledige portefeuille. ‘Voor een portefeuille die een beheerder samenstelt op basis van fundamentele analyse is het veel minder evident dat te doen. Actieve beheerders staan niet te springen om die inkijk te geven’, zegt Charles Symons van BlackRock.

Versnipperd

Daarom komt die transparantie onder druk te staan in de VS. De toezichthouder liet de voorbije maanden al een opening om die dagelijkse transparantie niet langer te eisen. In Europa is het beleid over trackers versnipperd en hangt het af van lokale voorschriften. De Central Bank of Ireland, die de grootste trackermarkt in Europa overkoepelt, blijft echter transparantie eisen.

De verplichte transparantie is ook een reden waarom een groot deel van de actieve trackers zich richt op vastrentende strategieën. Replicatie van de portefeuille is in dat segment moeilijker. Niet alleen kunnen er van een bepaalde onderneming enorm veel obligaties bestaan, ook zijn ze vaak uitgegeven in institutionele tranches zodat particulieren de transacties niet kunnen kopiëren. De ETF’s dragen dus een kleiner risico op front-running, waarbij beleggers zelf de tracker nabootsen.

‘Transparantie creëert voor ons geen probleem, want dat nemen we in acht bij het lanceren van een actief beheerde ETF’, zegt Jill Rootsaert van JPMorgan. ‘Er zijn zeker strategieën die moeilijker naar de markt kunnen komen met volledige transparantie, maar de strategieën die we vandaag aanbieden bij onze actief beheerde ETF’s vormen geen probleem voor die transparantie.’

Uitschakelen

Volgens Symons creëren actief beheerde ETF’s nog een andere beweging op de fondsenmarkt. ‘Ze bieden een alternatief voor beheerders die moeilijk toegang hebben tot distributiekanalen in een bepaald land. Door een actief fonds in een tracker te stoppen schakel je als het ware de tussenpersoon uit. De fondsenbeheerder bereikt meteen, via een broker, de eindklant en moet niet meer via een distributeur passeren’, zegt Symons.

Dat kan wel een probleem vormen. ‘Het nadeel van actief beheerde ETF’s is dat de strategie vaak moeilijker uit te leggen is aan beleggers dan die van een passieve indextracker. Het fonds heeft geen referentie-index meer, waardoor het voor beleggers vaak moeilijker te begrijpen is.’

Toekomst

Toch zien velen actief beheerde ETF’s als de toekomst. ‘Ze bieden het beste van twee werelden, maar om succesvol te zijn moeten ze niet alleen waarde creëren, maar ook transparant zijn en lage kosten aanrekenen’, zegt Thibaut de Cherisey van Invesco.

Sommigen denken dat binnen 15 jaar alle nieuwe fondsen in een ETF-jasje zullen zitten. Dan kunnen de fondsen dus tijdens de dag verhandeld worden. Volgens een recente studie van EY verwacht 90 procent van de institutionele beleggers dat binnen drie jaar de meerderheid van de fondsenhuizen ook ETF-verpakkingen rond hun actieve fondsen zal bouwen. Een ETF is dan een extra segment.

Ook volgens de consultant KPMG zullen de meeste fondsenhuizen in de toekomst ETF’s aanbieden. ‘Ze zullen worden gezien als een betere manier om beleggingsstrategieën aan te bieden, niet meer als een op zich staande business’, zegt Jorge Fernandez Revilla, partner bij KPMG Ireland. En dus is het best mogelijk dat van een fonds zowel verschillende niet-genoteerde klasses zullen bestaan als beursgenoteerde varianten.

Het groeiende belang van actief beheerde ETF’s kan ook een rol spelen in de ontwikkeling van de modellen voor robotadvies. Meer dan 100 Europese robotadviseurs maken al gebruik van trackers voor modelportefeuilles. ETF’s maken het veel makkelijker voor buitenlandse spelers om ook in robotadvies een plaats op te eisen. Met actief beheerde ETF’s hebben ze een extra ingang.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud