Hoe Texaanse broers de zilvermarkt opbliezen

Nelson Bunker Hunt (rechts) en zijn broer Herbert tijdens een parlementair onderzoek naar hun rol in de crash van de zilvermarkt in 1980. ©© Bettmann/CORBIS

Vergeet even de beurscrash. 40 jaar geleden kelderde de zilverprijs op ‘Silver Thursday’ met ruim 30 procent, een naschok van de legendarische raid op de zilvermarkt door de Texaanse Hunt-broers.

Het was de meterslange koersgrafiek op een muur in de rechtbank van Manhattan die de jury overtuigde van de machinaties van de Hunt-broers. De grafiek – met een indrukwekkende piek in de zilverprijs en daarnaast de enorme posities van de Hunts – hing tijdens het hele proces in het zicht van de juryleden. Die zagen er een bewijs in dat de oliemiljonairs Bunker, Herbert en Lamar Hunt de zilverprijs voor eigen gewin gemanipuleerd hadden. 

Van hun gewin bleef uiteindelijk niets over. Integendeel, Bunker en Herbert moesten in de nasleep van hun raid op zilver het faillissement aanvragen. Een pijnlijke val, zeker voor Nelson Bunker Hunt, de door zijn vader miskende ‘idiote’ zoon die midden jaren 60 even de rijkste man op de planeet was na een olievondst in Libië.

De beruchte ‘corner’ – of het klem zetten – van de zilvermarkt in 1979-1980 door de Hunt-broers is een brok marktgeschiedenis die nog altijd goed zichtbaar is op een grafiek van de zilverprijs. De 50 dollar per ounce die zilver op 18 januari 1980 bereikte, blijft tot vandaag een eenzame piek. De prijs ging toen in minder dan een jaar maal zeven, waardoor de Hunts op een zilverfortuin van liefst 10 miljard dollar zaten. Maar de razendsnelle stijging toonde evengoed dat de broers de controle waren kwijtgeraakt. De reactie volgde, samen met enkele noodlottige misstappen.

Celebrities

Dat de Hunt-raid tot de verbeelding blijft spreken, blijkt uit het boek ‘The Story of Silver’ van William Silber, professor economie aan New York University. Hij wijdt een derde van zijn boek over de zilvergeschiedenis aan de Hunts, die zowat celebrities waren in hun hoogdagen. ‘Ik heb het boek geschreven om de jongere generatie aan die episode te herinneren én omdat ik zelf nieuwsgierig was of ze al dan niet illegaal gehandeld hadden’, vertelt Silber in een gesprek.

Ik was zelf nieuwsgierig of de Hunts nu al dan niet illegaal gehandeld hadden.
William Silber
Auteur 'The Story of Silver'

Die laatste vraag blijkt toch ietwat gecompliceerder dan de jury van het proces in 1988 liet uitschijnen. Silber gelooft wel degelijk dat de Hunts probeerden samen te spannen met anderen – onder wie Arabische investeerders – om via gecoördineerde aankopen en specifieke handelsstrategieën de zilverprijs omhoog te jagen. Dat samenspannen is illegaal. 

Of ze ook geslaagd zijn in hun opzet en de zilverprijs meer hebben doen stijgen dan zonder hun acties het geval zou zijn geweest, is een andere zaak. Silber wijst erop dat enkele ingrijpende geopolitieke gebeurtenissen eind 1979 – de gijzeling van Amerikaans ambassadepersoneel in Iran en de Sovjet-invasie van Afghanistan – de zilverprijs omhoog hielpen stuwen. 

Bovendien woekerde de inflatie in de jaren 70. Zilver gold als de perfecte indekking, meende Bunker, die de Amerikaanse overheid en de dollar diep wantrouwde. Om die reden liet hij het zilver dat hij via futurescontracten kocht ook effectief leveren, om het vervolgens onder begeleiding van cowboys te verhuizen naar Zwitserse kluizen.

Hamsteren

Het fysiek hamsteren van zilver maakte in theorie een ‘corner’ van de markt mogelijk, waarvan de Hunts ook beschuldigd werden in de media. Bij een corner accumuleert een koper van futures –  die levering beloven tegen een bepaalde prijs op een toekomstige datum – de onderliggende grondstof om er fysieke schaarste in te creëren. De koper voorkomt zo dat de verkopers van futures de schaarse grondstof nog kunnen leveren, wat hen dwingt hun verkochte contracten terug te kopen tegen artificieel hoge prijzen. Van een klassieke corner was echter geen sprake volgens Silber, omdat zilvertraders nooit een probleem hadden om het product te leveren.

Niettemin schoot de zilverprijs tussen november 1979 en januari 1980 als een komeet omhoog, van 11 naar 50 dollar. In juli 1979 hadden de Hunts een geheim akkoord gesloten met enkele Saoedi’s om via een vehikel in Bermuda zilver op te kopen. Samen met een andere trader kochten ze ruim 200 miljoen ounce, meer dan de gecombineerde jaarproductie van Canada, Mexico, Peru en de VS. Een trader van de Peruaanse overheid die verkeerdelijk gespeculeerd had op een prijsdaling van zilver was nu gedwongen futures te kopen om zijn verliesposities te sluiten, wat de prijs verder stuwde. Het resultaat was een plaag van zilverdiefstallen in de VS en verzamelaars die hun oude zilvermunten lieten omsmelten, extra aanbod dat de Hunts moesten opkopen om de prijs te stutten. 

Limiet

De problemen begonnen pas echt toen de futuresbeurzen van New York en Chicago in januari 1980 ingrepen om de ontspoorde markt onder controle te brengen. Er volgde een limiet op de maximale positie die een trader mocht aanhouden, een manier om speculanten in toom te houden en te bereiken dat de prijs min of meer de commerciële waarde van zilver weerspiegelt. 

De Hunts zagen zich gedwongen een grote futurespositie af te bouwen door die te ruilen tegen fysiek zilver van het industrieel bedrijf Engelhard. De ruim 1 miljard dollar die ze voor de aankoop van al dat zilver moesten lenen, bleek een noodlottige tijdbom. Zeker toen de beurzen ook nog eens afkondigden dat partijen als de Hunts hun positie niet meer mochten uitbouwen, maar enkel nog afbouwen. 

Verkopers duwden de zilverprijs daarop fors lager, waarna Engelhard een optie lichtte om het zilver een maand vroeger dan gepland aan de Hunts te leveren. Die moesten al massaal geld bijstorten als onderpand voor futurescontracten die plots snel in waarde zakten. Ze spraken daarom een uitstel af met Engelhard, mits de betaling van 1,7 miljoen dollar boete. Een teken van zwakte voor andere zilvertraders, die bloed roken.

Wanhoop

Wat pas echt wanhoop uitstraalde, was een persbericht van Bunker Hunt op 26 maart. Daarin kondigde hij de uitgifte aan van een miljardenobligatie, gedekt door het zilver van hemzelf en enkele anderen. Het was een gehaaste manier om aan geld te geraken, zonder duidelijkheid over de banken die de operatie zouden ondersteunen. Onbedoeld insinueerde Bunker trouwens dat hij zijn zilveraankopen altijd gecoördineerd had met Arabische investeerders, die expliciet vermeld werden. De zilverprijs kreeg die dag een nieuwe klap, gevolgd door een recordval daags nadien toen wankelende beurshuizen het zilver van de Hunts begonnen te liquideren in een poging hun leningen aan de broers te recupereren.

Zijn zilverdroom kostte Bunker finaal 500 racepaarden, een museale muntcollectie, zijn Texaanse ranch en nog veel meer, allemaal verpand tegenover schulden. Plus een levenslang verbod om grondstoffen te traden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud