analyse

Komt beleggersexodus op gang?

©Bloomberg

Vluchten naar een buitenlandse bank of beursmakelaar is geen oplossing om aan de speculatietaks te ontkomen. U spaart er wel de beurstaks mee uit. Wat zijn de voor- en nadelen om een beleggersrekening te openen in het buitenland?

Consternatie in beleggersland. De regering gaat vanaf 2016 een zogeheten ‘speculatietaks’ heffen indien beleggers aandelen binnen de zes maanden na de aankoop weer verkopen. Dat er zo’n taks zou komen, was al bij de aankondiging van de eerste taxshift in de zomer bekend, maar het tarief van 33 procent ontlokt bij velen een golf van verontwaardiging. Deze week bleek ook dat de taks niet alleen tot aandelen beperkt zou blijven, maar ook zou gelden voor een resem afgeleide producten.

Maar vooral de mededeling dat minwaarden niet in rekening mogen worden gebracht, zorgde voor een golf van protest. Volgens het advocatenkantoor Allen & Overy wordt België het enige land ter wereld dat meerwaarden op aandelen zal belasten zonder de aftrek van verliezen toe te laten. België gaat bovendien ook het enige land zijn dat een meerwaardebelasting koppelt aan een beurstaks. Die laatste belasting werd de voorbije drie jaar al in schijven opgetrokken van 0,17 naar 0,27 procent van het transactiebedrag. De rekening riskeert daarmee hoog te worden. Stel dat u twee aan- en verkooptransacties uitvoert voor 5.000 euro. Op de ene boekt u 100 euro winst, op de andere 100 euro verlies. Dat kost u niet alleen 33 euro aan meerwaardetaks, maar ook 54 euro aan beurstaksen en pakweg 60 euro transactiekosten. Totaal verlies: 147 euro.

34 miljoen
De beursmakelaars menen dat de kosten om de taks in te voeren en de schadelijke neveneffecten groter zullen zijn dan de opbrengst van 34 miljoen euro waar de overheid op mikt.

De sector vreest dat de nieuwe belasting - die trouwens alleen voor particulieren geldt en niet voor vennootschappen - een brug te ver is voor veel beleggers en voor een exodus naar het buitenland zal zorgen. Nu al handelen duizenden Belgen via een buitenlandse rekening. Vorig jaar gaven 157.000 Belgen een buitenlandse rekening aan in hun belastingaangifte. Hoeveel effectenrekeningen daartussen zitten, is onbekend.

Een buitenlandse rekening openen is perfect legaal, want in Europa is er een vrij verkeer van kapitaal. Bij buitenlandse instellingen moet u de beurstaks niet betalen, en dat scheelt voor actieve traders een slok op een borrel. Wie pakweg honderd transacties van 5.000 euro per jaar uitvoert, bespaart 1.350 euro. De voorwaarde is dat de buitenlandse makelaar geen enkel kantoor mag hebben in België, en in ons land ook geen reclame mag voeren om u over de streep te trekken. Vandaar dat Saxo Bank donderdag alvast aankondigde zijn Belgisch bijkantoor te zullen sluiten. Alle rekeningen van Belgen worden ofwel naar Nederland of naar Frankrijk overgeheveld.

Buitenlandse brokers zijn vaak ook goedkoper dan de Belgische. In ons land heerst minder concurrentie dan in het buitenland. Het is erg lang geleden dat een beursmakelaar zijn tarieven nog verlaagde. De Nederlandse lowcostmakelaar DeGiro is drie tot vijf keer goedkoper dan de grootste Belgische speler, BinckBank. Daartegenover staat dat u op de goedkopere site over minder toeters en bellen beschikt, zoals nieuwsberichten, grafieken en analyses.

Een lijntje bij

Maar via een buitenlandse broker ontsnapt u nog niet aan de personenbelastingen die u als Belgische burger moet betalen. Wie een buitenlandse rekening bezit, moet op zijn belastingaangifte invullen hoeveel dividenden en rente-inkomsten hij heeft ontvangen. Fiscale advocaten gaan ervan uit dat er in de toekomst een lijntje bijkomt om ook de binnen de zes maanden gerealiseerde meerwaarden aan te geven.

Het wordt een hele klus om die bedragen op te tellen. Veel goedkope buitenlandse brokers blinken immers niet uit in de rapportering van de transacties. Als u bijvoorbeeld voor 5.000 euro aandelen van het middelgrote Belgische bedrijf Recticel koopt, kan die aankoop opgesplitst tegen meerdere koersen plaatsvinden als er in het orderboek meerdere tegenpartijen nodig zijn. Veel makelaars geven geen gemiddelde aankoopkoers weer, zodat u meer werk heeft om na de verkoop uw winsten uit te tellen. Bij de Belgische sites is dat niet het geval, en is de rapportering overzichtelijker.

Toch is de interesse voor buitenlandse rekeningen groot. ‘Wij zien drie keer zoveel openingen van rekeningen vanuit België deze week’, zegt CEO Gijs Nagel van DeGiro. ‘Al gaat het slechts om tientallen nieuwe rekeningen. Ik vermoed dat velen eerst de kat uit de boom zullen kijken. De Belgen zullen hun meerwaarden wel zelf moeten aangeven, dus eigenlijk verandert er voor ons niets.’

Volgens Nagel zal de invoering van de speculatietaks nefast zijn voor de Belgische makelaarswereld. ‘Ik begrijp het niet. België riskeert zijn hele makelaarsbusiness te zien verdwijnen. Bovendien wordt wie goed belegt daardoor gestraft.’

Tijdens een bijeenkomst van de Belgische effectenmakelaars in juni, vreesde de sector minstens 10 procent van de omzet kwijt te raken door de invoering van een speculatietaks. Bij de pure onlinebrokers zal dat verlies nog groter zijn. Thierry Ternier, de CEO van Keytrade Bank, zei eerder dat zowat een kwart van de verkopen binnen de zes maanden na de aankoop gebeurt. Binck deed de oefening voor september: 12,8 procent van de aandelenverkopen en 22,2 procent van de warrants werd binnen de zes maanden van de hand gedaan.

De beursmakelaars menen ook dat de kosten om de taks in te voeren en de schadelijke neveneffecten groter zullen zijn dan de opbrengst van 34 miljoen euro waar de overheid op mikt. Alleen al de beurstaks zou dit jaar 238 miljoen euro moeten opleveren. Wegens het uitwijkgedrag en omdat beleggers ook minder zullen handelen, dreigen die inkomsten vanaf volgend jaar tegen te vallen.

Het openen van een buitenlandse rekening is bijzonder gemakkelijk. Vaak neemt het niet meer dan 10 minuten in beslag, en kan alles volledig online. Bij sommige instellingen, zoals DeGiro, kan u via Sofort Banking binnen het kwartier aan de slag omdat dat systeem overschrijvingen regelt zoals een gewone internetbetaling via uw Belgische bank. U kan natuurlijk ook op de vertrouwde manier geld overschrijven.

Oeps, vergeten

Ongetwijfeld zullen er ook Belgen zijn die zullen ‘vergeten’ hun meerwaarden aan de fiscus aan te geven. Dat is gevaarlijk. Door de informatie-uitwisseling tussen de landen weet de Belgische overheid snel dat u een rekening in het buitenland bezit. U dient die sinds kort ook aan te geven bij het meldpunt van de Nationale Bank. ‘We weten dat wie een buitenlandse rekening aangeeft, veel meer kans heeft grondig gecontroleerd te worden’, zegt een fiscalist die anoniem wenst te blijven.

Toch vrezen veel Belgische makelaars dat de fiscale beleggersemigranten niet alle meerwaarden zullen aangeven. ‘Want wie gaat controleren of die aangiftes correct gebeuren?’, vraagt CEO Thierry Ternier van Keytrade Bank zich af. ‘De controle daarop verloopt erg, erg moeilijk’, beaamt fiscaal advocaat Jan Tuerlinckx. Voor een nieuwe belasting moeten immers nieuwe controlesystemen gebouwd worden. En een controleur die een aanvraag moet doen bij een buitenlandse bank en alle transacties moet uitpluizen, is snel uren kwijt. ‘Mogelijk gaan de investeringen om het controlesysteem aan te passen meer kosten dan wat de taks uiteindelijk opbrengt’, meent Tuerlinckx.

Wie alles correct van zijn buitenlandse rekening aangeeft, geniet nog wel het voordeel dat hij zijn belastingen pas later moet betalen, bij de eindafrekening van het belastbare jaar. Wie in België handelt, betaalt de meerwaardetaks onmiddellijk omdat de banken zullen instaan voor de inning. De financiële instellingen staan echter voor een huzarenwerk om alle informaticasystemen op tijd klaar te krijgen. ‘Tegen 1 januari is dat zeer moeilijk’, stelt countrymanager Stefaan Roegiers van Binck België. ‘Er zijn heel wat onduidelijkheden waarvoor we eerst een antwoord moeten hebben om zelfs maar te kunnen starten. Het is alleszins duidelijk dat de kleine belegger die aan vermogensopbouw doet op een zelfstandige, kostenefficiënte en verantwoordelijke manier, de dupe is van de taks.’

Zo is het nog steeds niet klaar of aandelen volgens het ‘first in first out, of last in first out’-principe zullen worden behandeld. Een voorbeeld: stel dat u al jaren 100 aandelen AB InBev in portefeuille heeft, en er 100 bijkoopt op 2 januari 2016. U verkoopt er 100 op 12 januari: zijn dat die aandelen die u al langer dan een half jaar in portefeuille heeft en waarop u dus geen speculatietaks moet betalen? Of betreft het de nieuwe die u gekocht heeft en waarop dan wel de taks verschuldigd is? En wat met overnamebiedingen? Stel dat u aandelen Miko koopt op 1 februari en er op 1 april een uitkoopbod volgt. Is dat dan ook speculatie? Veel blinde vlekken moeten nog worden ingevuld. De invoering van de taks dreigt een heel kluwen te worden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud