nieuwsanalyse

Nervositeit over groeilanden neemt toe

Een index van munten van groeilanden zakte maandag naar het laagste peil van dit jaar. ©EPA

De Turkse financiële crisis zet ook munten van andere groeilanden onder druk. Welke munten zijn kwetsbaar? En dreigt een algemene crisis op de groeimarkten?

De escalatie van de financiële crisis in Turkije is voor sommige beleggers een reden om ook munten van andere groeilanden te verkopen. Van de belangrijkste valuta’s daalden de Argentijnse peso, de Zuid-Afrikaanse rand en de Indiase roepie gisteren het meest. Daardoor zakte een index van munten van groeilanden naar het laagste peil van dit jaar.

Welke groeilanden zijn het meest kwetsbaar?

Argentinië, Colombia, Mexico en Zuid-Afrika zijn kwetsbaar omdat ze net als Turkije met een aanzienlijk tekort op de lopende rekening (handelsbalans in de ruime zin), een hoge buitenlandse schuld, een zwak bestuur en een hoge inflatie kampen. Dat besluit het persbureau Bloomberg na een analyse. Landen met een deficitaire lopende rekening zijn afhankelijk van buitenlands kapitaal en dus van de goodwill van buitenlandse beleggers.

Argentinië, Colombia, Mexico en Zuid-Afrika zijn kwetsbaar omdat ze net als Turkije met een aanzienlijk tekort op de lopende rekening, een hoge buitenlandse schuld, een zwak bestuur en een hoge inflatie kampen.

Maar ook het beleid van de centrale bank is belangrijk. In Argentinië en Mexico is de basisrente van de centrale bank hoog in verhouding tot de inflatie en de volatiliteit van de munt. De Argentijnse centrale bank heeft na de crash van de peso eerder dit jaar de rente opgetrokken tot liefst 40 procent. Dat kan obligatiebeleggers aantrekken. Daarom zijn volgens Bloomberg de Colombiaanse peso en de Zuid-Afrikaanse rand het meest kwetsbaar. Taiwan, Thailand en Zuid-Korea zijn het minst kwetsbaar.

De ING-valutastrateeg Viraj Patel vindt de Indiase roepie, de Indonesische roepia en de Zuid-Afrikaanse rand kwetsbaar. ‘Die munten hebben vroeger geprofiteerd van obligatieaankopen door buitenlandse beleggers. Maar de rentestijging in de Verenigde Staten heeft tot gevolg dat sommige beleggers nu kapitaal weghalen en die drie munten verkopen. Hetzelfde geldt in zekere mate voor de Mexicaanse peso.’

Wat kan de crisis doen escaleren?

De ervaring leert dat de munten van groeilanden kwetsbaar zijn telkens als de Amerikaanse centrale bank (Fed) de rente verhoogt. De Fed heeft dit jaar al twee keer de rente opgetrokken na drie renteverhogingen vorig jaar. De verstrakking van het Amerikaans monetair beleid heeft tot gevolg dat sommige groeilanden met kapitaaluitvoer worstelen. Die landen hebben de jongste jaren veel kapitaal kunnen aantrekken omdat de westerse centrale banken een beleid van lage rente voerden en beleggers in de groeilanden op zoek gingen naar hogere rendementen.

Ook een verdere escalatie van de handelsoorlog vormt een bedreiging voor de groeilanden.

Ook een verdere escalatie van de handelsoorlog vormt een bedreiging voor de groeilanden. ‘Sommige groeilanden zijn gevoelig voor een vermindering van de uitvoer naar China. Ik denk aan Taiwan en Zuid-Korea en aan grondstoffenproducenten als Zuid-Afrika en Chili’, zegt Patel. De Amerikaanse president Donald Trump heeft tot dusver vooral de importtaksen op Chinese producten verhoogd. Als China minder producten kan uitvoeren, zal het ook minder grondstoffen of onderdelen uit andere groeilanden invoeren.

Ten slotte zijn sommige groeilanden volgens Patel kwetsbaar voor een verdere stijging van de olieprijs. Onder meer India en Turkije zijn belangrijke olie-importeurs. Ondanks de recente terugval kost een vat aardolie bijna de helft meer dan een jaar geleden.

Dreigt een algemene crisis in de groeilanden?

Het risico dat de Turkse crisis escaleert tot een algemene groeimarktcrisis is volgens Patel beperkt. Hij merkt op dat de Turkse crisis twijfel heeft doen ontstaan of de Fed dit jaar nog twee keer de rente zal verhogen. ‘De Fed besliste in 2016 geplande renteverhogingen uit te stellen na gelijkaardige turbulentie op de markten die verband hield met China en de brexit.’

De financiële crisis die de lira onderuithaalt, is dan ook een specifiek Turks probleem, menen de Franse bank Credit Agricole en het onderzoeksbureau Capital Economics.

Sommige groeilanden hebben lessen getrokken uit vorige periodes van turbulentie. De Indiase en de Indonesische centrale bank hebben dit jaar relatief snel de rente verhoogd en zo hun geloofwaardigheid opgekrikt. Verscheidene Aziatische groeilanden hebben na de Aziëcrisis van 1997 grotere valutareserves opgebouwd, zodat ze beter hun munt kunnen verdedigen.

De Turkse valutareserves daarentegen zijn relatief laag, waarschuwt het Internationaal Monetair Fonds in een recent rapport. De financiële crisis die de lira onderuithaalt, is dan ook een specifiek Turks probleem, menen de Franse bank Credit Agricole en het onderzoeksbureau Capital Economics.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect