interview

Tesla-pionier: ‘Beleggers begrijpen niet hoe zeldzaam winnaars zijn’

James Anderson ©Murdo MacLeod

Met zijn compromisloze omarming van groeiaandelen als Tesla en Amazon verwierf James Anderson de status van superbelegger. En zijn beleggingsformule is nog niet uitgewerkt. ‘De volgende tien jaar zullen nóg opwindender worden.’

Hij geniet misschien nog niet dezelfde bekendheid als beleggingsicoon Warren Buffett, maar James Anderson lijkt goed op weg om de Buffett van zijn tijd te worden. Dat is die van techgedreven ‘groeiaandelen’ als Amazon en Netflix, die astronomische beurswaarderingen opgekleefd krijgen.

Intussen hebben hun tegenhangers - de meer gezapige ‘waardeaandelen’ uit Buffetts portefeuille - al ruim een decennium de grootste moeite om hun veronderstelde onderwaardering weg te werken.

Veel analisten focussen op de korte termijn en willen cijfers in hun modellen kunnen plakken. Dat is niet zoals beleggen hoort te zijn.
James Anderson

Andersons overtuigde omarming van een select kransje groeiaandelen - gestoeld op het academische inzicht dat een minuscule minderheid van de aandelen het gros van de beurswinst genereert - katapulteerde het door hem gerunde Scottish Mortgage Investment Trust naar de beleggingstop.

Sinds hij in 2000 het roer overnam bij het beursgenoteerde fonds, zette hij een rendement van ruim 1.500 procent neer. Het beheerd vermogen groeide dermate - de teller staat na een vertienvoudiging op 20 miljard euro - dat zijn trust een plaats verwierf in de FTSE100-index met de grootste 100 genoteerde bedrijven in Londen. Het fonds is vandaag het uithangbord van de 113 jaar oude Schotse vermogensbeheerder Baillie Gifford. Die zag via eenzelfde focus op ‘uitzonderlijke’ aandelen met een groot groeipotentieel zijn beheerd vermogen in vijf jaar ruim verdubbelen tot 365 miljard euro.

Tesla is zo’n bijzonder aandeel. Anderson begon al in 2013 stevig te beleggen in de bouwer van elektrische wagens, toen dat kon voor een schamele 7 dollar per aandeel. De scepsis over Tesla en de occasionele koersdalingen nam hij erbij: Anderson geldt als een loyale langetermijnbelegger, die tot tien jaar of meer in een aandeel blijft zitten en niet wakker ligt van kwartaalresultaten.

Vorig jaar volgde de beloning. De stratosferische klim van Tesla dwong Baillie Gifford, dat na Elon Musk, de CEO van de e-autobouwer, de grootste aandeelhouder was, zijn positie af te bouwen. Het gewicht van Tesla in de portefeuilles was gewoonweg te groot geworden. Baillie Gifford cashte - met lichte tegenzin - 14,8 miljard dollar op de verkoop van een pakket Tesla-aandelen.

De vermogensbeheerder blijft wel een belangrijke aandeelhouder: Tesla is in Andersons trust goed voor 4,4 procent van de portefeuille.

Zijn loyaliteit levert Anderson een rechtstreekse lijn op met de visionaire ondernemers die hij als aandeelhouder wil helpen de wereld te veranderen. Hij belt al eens met Musk en hij is een van een handvol beleggers met wie Amazon-oprichter Jeff Bezos elk jaar een persoonlijke ontmoeting heeft. Anderson was een vroege belegger in de e-commercegigant, net zoals hij er vroeg bij was bij Apple en Facebook.

Dat lijstje maakt duidelijk dat Amerikaanse techbedrijven een hoeksteen van zijn portefeuille vormen, naast Chinese techspelers, enkele Nederlanders (de chipmachineproducent ASML en de fintechspeler Adyen) en een groeiend contingent niet-genoteerde bedrijven die vaak doorstomen naar een beursnotering.

Al komt er nu onverwacht een einde aan Andersons verhaal bij Baillie Gifford. De 61-jarige Schot kondigde vorige maand aan dat hij in april volgend jaar vertrekt. Hij wordt voorzitter van het Zweedse investeringsfonds Kinnevik, dat het fortuin beheert van de familie Stenbeck en enkele andere aandeelhouders.

Veel waardeaandelen zijn goedkoop omdat ze slecht zijn en met de ondergang bedreigd
James Anderson
Baillie Gifford

Anderson doet dat met een duidelijke ambitie. ‘Het is cruciaal dat we in Europa een beter systeem uitbouwen voor het ondersteunen van ambitieuze bedrijven. De Verenigde Staten en China staan daarin verder’, zegt Anderson in een gesprek.

‘Nochtans heeft Europa een verbazingwekkende hoeveelheid intellectuele eigendom - vaak aan universiteiten - en ondernemers die ermee aan de slag kunnen. Denk aan de research van het Leuvense Imec.’

De doorgaans directe Anderson maakt ietwat diplomatisch duidelijk dat hij die ambitie beter kan waarmaken in een kleinere organisatie als Kinnevik dan in een meer bureaucratische mastodont als Baillie Gifford. Het enige nadeel is dat hij zijn geliefde voetbalclub Heart of Midlothian, die hij gul sponsort, wat vaker zal moeten missen.

De aankondiging van uw vertrek valt samen met een rotatie in de markt van uw beleggingsstijl - groeiaandelen - naar waardeaandelen zoals banken en energiebedrijven. Die zouden een boost krijgen van de economische heropleving postcorona. Verliezen groeiaandelen de rugwind waarvan ze ruim een decennium genoten hebben?

James Anderson: ‘Dat is altijd mogelijk, maar ik geloof het niet. Er heerst een brede misvatting over hoe aandelenmarkten zich op de lange termijn gedragen en de situatie waarin we ons vandaag bevinden.'

'We zitten in een tijdperk van diepgaande veranderingen, in tegenstelling tot de stabiele jaren 50 en 60 waarin een waardebelegger als Buffett opgang maakte. In zo’n stabiele periode kan je aandelen kopen die tijdelijk ondergewaardeerd zijn en wachten tot ze terugkeren naar hun historisch gemiddelde.’

Het klopt dat Elon Musk een complex persoon is. We hebben meningsverschillen gehad. Maar dat mag je niet afleiden.
James Anderson
Baillie Gifford

‘Maar wij leven nu in een andere wereld. Sinds de jaren 80 en de beursgang van Microsoft wordt de economische vooruitgang gestuwd door digitalisering, door het toenemend belang van intellectuele eigendom in plaats van fysieke activa.'

'Het gaat om een revolutionaire verandering waarbij schaaleffecten en een ‘winner takes all’-dynamiek aan belang winnen en bedrijven steeds beter en goedkoper diensten kunnen leveren. Disruptieve bedrijven kunnen zo ongekend groeien, terwijl waardeaandelen weggevaagd dreigen te worden.’

‘De volgende tien jaar zullen nóg opwindender worden. Veel meer bedrijven en sectoren zullen geconfronteerd worden met die nieuwe realiteit. De pandemie was wat dat betreft een kantelpunt. Te beginnen in de gezondheidszorg, waar digitalisering en big data tot grote veranderingen zullen leiden.'

'En dan is er nog de groene revolutie, die onze manier van leven zal veranderen. Zonne-energie wordt extreem goedkoop en zal fossiele brandstoffen doen uitsterven. Dat zal de hele transportsector overhoop gooien, en bij uitbreiding onze samenleving.’

U waarschuwde eerder voor een ‘groot uitsterven van bedrijven’. Onderschatten beleggers dat risico in hun portefeuilles?

Anderson: ‘Dat is het enorme gevaar van de veronderstelde rotatie naar waardeaandelen. Veel van die aandelen zijn goedkoop omdat ze slecht zijn en met de ondergang bedreigd. Ik denk aan producenten van fossiele brandstoffen en verwante sectoren als de chemie en transport.'

'Of kijk naar de banken: door de rotatie naar waardeaandelen hebben beleggers grote banken de jongste tijd opgevist. Maar die banken worden weggevreten door fintech, waarin we investeren via bedrijven als Adyen en Stripe. Ik denk niet dat banken dat kunnen overleven. Zelfs JPMorgan Chase-baas Jamie Dimon waarschuwt ervoor.’

‘Beleggers hebben vaak een verkeerd beeld van waar rendementen historisch vandaan komen. Ik ben fan van het werk van professor Hendrik Bessembinder. Die stelde vast dat slechts 90 van ruim 26.000 Amerikaanse aandelen - ofwel 0,4 procent van de aandelen - van 1926 tot 2016 goed waren voor liefst de helft van de totale gecreëerde aandeelhouderswaarde (koersstijging plus dividenden, red). Het is dus belangrijk om als belegger de groei van dat groepje aandelen te capteren.’

Betekent dat dat een typische portefeuille te veel gediversifieerd is met nutteloze aandelen? U kiest voor een meer geconcentreerde aanpak en durft stevig in te zetten op een kransje aandelen, wat het risico verhoogt.

Anderson: ‘Bessembinder concludeert dat twee keuzes mogelijk zijn. De eerste is een maximaal gediversifieerde portefeuille met alle activa, zodat je niet het risico loopt de grote winnaars te missen. Alleen wordt dat steeds moeilijker omdat veel activa niet langer genoteerd zijn (start-ups blijven langer in private handen, red).'

De ondernemingsdynamiek in de VS vermindert. De next big thing is er voorlopig niet te vinden.
James Anderson
Baillie Gifford

'Het alternatief is een fondsbeheerder kiezen die mogelijk in staat is de winnaars eruit te pikken. Wij gaan voor een geconcentreerd fonds, al is het moeilijk om de winnaars aan de start te kennen. Veel van onze aandelen zullen daarom teleurstellen, maar de winnaars leiden tot grensverleggende rendementen.’

Voor die winnaars moet een belegger al eens ‘onredelijke prijzen’ durven te betalen, stelde u onlangs.

Anderson: ‘Waardering is cruciaal voor ons - ik ben gevoelig voor de kritiek dat wij daar geen rekening mee zouden houden. Maar met die ‘onredelijke’ prijzen wil ik een punt maken. Wat we doen is psychologisch moeilijk. Het is onvermijdelijk dat je voor sommige aandelen te veel betaalt, maar het komt erop aan correct te zijn voor voldoende aandelen. Onze succesratio blijkt groter dan we verwacht hadden. We zullen zien of daar geluk mee gemoeid is.’

‘Ik sprak gisteren met mensen van het durfkapitaalfonds Sequoia Capital (al decennnialang Silicon Valley-partner van Sofina, red.). We waren het erover eens dat het moeilijkste aan beleggen is om in te schatten hoe groot een groots bedrijf kan worden.'

'Onze hersenen hebben het moeilijk met exponentiële groei. Om het mysterie van de langetermijncashflows van een bedrijf te helpen bepalen - de basis voor de waardering - werken we met verschillende scenario’s en aanpasbare probabiliteiten.’

Hoe screent u het universum van aandelen en niet-genoteerde bedrijven op winnaars?

Anderson: ‘We kopen alleen bedrijven die de gewenste uitschieters kunnen zijn. Dat betekent dat je een pak bedrijven meteen kan schrappen. We mikken op bedrijven die hun omzet elk jaar met minstens 40 procent kunnen doen groeien in de volgende vijf jaar.’

‘Een van de karakteristieken is dat die bedrijven enorme potentiële markten hebben, maar zonder die aanvankelijk exact te definiëren. Het is zoals Bezos zei: ‘We weten niet waar de markt precies zal liggen.’'

'Dat vereist een pragmatische aanpak in plaats van kwartaaldoelstellingen te formuleren. Het gaat om het omarmen van kansen. Ook de managementcultuur is daarbij belangrijk. We focussen op uitzonderlijke mensen die uitzonderlijke problemen proberen op te lossen. Het gaat dus om veel meer dan de financiële balans van het bedrijf.’

BIO James Anderson

  • 61 jaar
  • Beheert sinds april 2000 het beursgenoteerde Scottish Mortgage Investment Trust (SMIT), goed voor een beheerd vermogen van 20 miljard euro. Tom Slater is co-beheerder sinds 2015.
  • Ging in 1983 aan de slag bij de Schotse vermogensbeheerder Baillie Gifford, waarvan SMIT het vlaggenschipfonds is.
  • Kwam vorig jaar in het nieuws met zijn miljardenwinst op Tesla, waarin Anderson in 2013 stevig begon beleggen.

‘Daarnaast proberen we een hechte relatie op te bouwen met bedrijven en de academische wereld. Daar komt vaak nuttigere informatie uit voort dan die die je in de financiële centra vindt.'

'Een voorbeeld zijn elektrische wagens. Toen we probeerden in te schatten wanneer die een realiteit zouden worden, bleek uit onze gesprekken met academici dat alle technologische componenten al jaren 15 tot 20 procent vooruitgang per jaar hadden geboekt. We zijn intussen dicht bij het punt waarop ze klassieke wagens achter zich laten. Wanneer dat gebeurt weten we niet precies, maar we zijn geduldig.’

Missen veel beleggers dat geduld en zijn ze te kortzichtig?

Anderson: ‘Absoluut. Ik heb veel kritiek op de professionele beleggingswereld, zoals op hun onbegrip over hoe extreem weinig aandelen echte winnaars zijn.'

'Maar de kortzichtigheid is eigenlijk nog erger. Het is als verdelers van kapitaal onze fundamentele job bedrijven te helpen die de economie voortstuwen en de vooruitgang bevorderen. Dat botst natuurlijk met vermogensbeheerders die beloond worden op basis van hun prestatie over één jaar.’

U bleef trouw aan Tesla, ook toen vraagtekens rezen over de levensvatbaarheid van het bedrijf en de soms vreemde capriolen van Musk. Vanwaar kwam uw overtuiging?

Anderson: ‘Er zijn tijden geweest dat het moeilijk en onplezierig was, maar we bleven geduldig. Toen we volop in Tesla begonnen te beleggen was de vooruitgang in de technologie overduidelijk. Ik denk ook niet dat iemand in een traditioneel bedrijf dat had kunnen doen. Je hebt iemand nodig die alles fundamenteel herdenkt en enorm vastberaden is, zoals Musk.’

Het helpt dat Elon Musk de voorbije twee à drie jaar eindelijk een team rond zich wist te verzamelen dat begrijpt hoe je met hem moet samenwerken
James Anderson
Baillie Gifford

‘Het klopt dat hij een complex persoon is. We hebben geregeld meningsverschillen gehad. Maar dat mag je niet afleiden. Genieën zijn niet altijd makkelijke mensen. Het helpt dat Musk de voorbije twee à drie jaar eindelijk een team rond zich wist te verzamelen dat begrijpt hoe je met hem moet samenwerken.’

Wat vond u van zijn uithaal naar kritische analisten die ‘saaie, domme vragen’ stelden?

Anderson: ‘We stonden aan zijn zijde (lacht). Het is niet verkeerd dat analisten kritisch zijn, maar Musk wees op hun gebrek aan een langetermijnvisie.'

'Hij hekelde de praktijk van kwartaalresultaten en de aansluitende conferencecalls met analisten. Die werken vooral voor zakenbanken en focussen op de korte termijn. Ze willen cijfers in hun modellen kunnen plakken. Dat is niet zoals beleggen en kapitaalallocatie horen te zijn. We zijn trots dat we Tesla geholpen hebben de wereld te veranderen.’

In het najaar verkocht u uw laatste Facebook-aandelen en verkleinde u uitzonderlijk uw positie in Amazon. Speelde de opmerkelijke koersexplosie van techaandelen - en waarschuwingen voor een oververhitting - daarin een rol?

Anderson: ‘Ik maak me geen zorgen over de huidige Amazon-koers, maar ik zie te weinig potentieel om de groeicijfers die we verwachten waar te maken. In hun cloudbusiness is er veel concurrentie, terwijl Amazon stilaan een mature organisatie wordt.’

Mark Zuckerberg blijft er heilig van overtuigd dat Facebook een heilzame kracht is voor de wereld. Terwijl het bewijs op het tegendeel wijst.
James Anderson
Baillie Gifford

‘Bij Facebook zijn de achterblijvende resultaten een indicatie dat iets gaande is in het bedrijf. We hebben een gesprek gehad met oprichter Mark Zuckerberg. Hij blijft er heilig van overtuigd dat Facebook een heilzame kracht is voor de wereld. Terwijl het bewijs op het tegendeel wijst.'

'Denk aan de rol van Facebook bij de bestorming van het Amerikaanse Capitool begin januari. Sociale media spelen daarin een gevaarlijke rol. Op de heel lange termijn kan dat gevolgen hebben voor de aandeelhouders.’

Intussen klinken de waarschuwingen voor zeepbellen nog luider. Ziet u gevaar?

Anderson: ‘In december en januari zaten we in zeepbelterritorium, maar vandaag niet meer. Je had toen allerlei fenomenen die wezen op oververhitting bij beleggers: de enorme koerswinsten op de eerste dag van sommige beursintroducties, de rage rond spacs (blancochequebedrijven, red). Ik ben opgelucht dat de uitzonderlijke stormloop op spacs bekoeld is.’

Wat met de monopoliemacht van veel techbedrijven? Vreest u regelgeving die de ongebreidelde groei en winstmachine van big tech aan banden legt?

Anderson: ‘In de VS verwacht ik geen serieuze concurrentiemaatregelen. De politiek is er te veel in de greep van big money. Een groter probleem is dat de grote Amerikaanse techplatformen conservatiever worden. Ze voelen zich comfortabel in hun rol van monopolist.'

'Het resultaat is dat de ondernemingsdynamiek vermindert en dat de next big thing voorlopig niet in de VS te vinden is. Daarvoor moet je eerder naar Azië kijken, en China in het bijzonder, met snel opkomende techbedrijven als TikTok-moeder ByteDance.’

Dreigt de Chinese Communistische Partij die dynamiek te fnuiken nu ze de techgiganten Alibaba en Ant korter aan de ketting legt om te tonen dat de politiek de baas is?

Anderson: ‘Echt nieuw is dat niet. Vijf jaar geleden had je gelijkaardige schermutselingen met Tencent en Baidu. De Communistische Partij is er zich van bewust dat die bedrijven noodzakelijke vehikels zijn voor de modernisering van China.'

'De regelgeving die ze invoert, onder meer tegen monopolievorming, moet de dynamiek in de toekomst net ten goede komen. Die is vandaag al indrukwekkend. Onderschat de schaaleffecten van een enorme bevolking niet. Als Meituan maaltijdbezorgingsdiensten opzet, is dat op een schaal die tienmaal groter is dan die waarop westerse bedrijven zoals DoorDash dat kunnen doen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud