interview

'De ECB rijdt zonder reservewiel'

©Pimco

Centraal bankiers hebben weinig blusmateriaal meer als de onvermijdelijke volgende crisis toeslaat. Pimco-econoom Joachim Fels raadt beleggers aan zich met liquide activa in te dekken.

'Ik moet met ons mediateam nog eens een woordje spreken over de timing van ons event', grapt Joachim Fels. De hoofdeconoom van de Amerikaanse vermogensbeheerder Pimco stond donderdag in Londen de verzamelde Europese pers ter woord, krek op hetzelfde ogenblik als Mario Draghi zijn keel schraapte voor zijn belangrijkste toespraak van het jaar. Dat leidde onvermijdelijk tot flink wat frenetiek gependel tussen kantoor, Bloomberg-scherm en conferentieruimte.

Wat denkt u 24 uur na de hectiek van de ECB-beslissing om negen maanden langer 30 miljard euro per maand in de markten te pompen?

Joachim Fels: 'De beslissing was zoals verwacht en, gelet op de zeer positieve marktreactie, ook bijzonder effectief. De ECB heeft zich dan ook dubbel geplooid de voorbije weken om haar plannen te 'telefoneren'. Herinner u dat tijdens de herfstmeeting van het IMF in Washington Reuters het '30/9' verhaal uitbracht. Wel, dat is exact wat ook gebeurd is.'

Het is heel belangrijk om op te merken dat de ECB-stimulus geen vervaldatum gekregen heeft

'Het is heel belangrijk om op te merken dat de QE (geldcreatie via de inkoop van schulden, red.) geen vervaldatum gekregen heeft. Ook dat is eigenlijk geen verrassing. Ik was vorige maand op de conferentie van het Peterson Institute in Washington waar Mario Draghi ook was. Wanneer hij zei dat de rente 'ruim voorbij' het einde van QE laag zou blijven, bonkte hij twee keer op de tafel om die twee cruciale woorden te benadrukken. De ECB wil duidelijk vermijden dat beleggers in een kramp schieten en het temperen van QE verkeerd interpreteren, zoals bij de 'taper tantrum' van de Federal Reserve in 2013'.

Er was relatief weinig reactie op de beslissing vanuit Duitsland. ECB-bestuurder Jens Weidmann, in het verleden vaak een hard criticus, liet alleen weten dat hij liever een einddatum had gezien.

BIO JOACHIM FELS 

  • Duitser, 55 jaar
  • Zoon van econoom Gerhard Fels, die van 1976 tot 1982 één van de 'Vijf Wijzen' van de sociaal-liberale coalitie van kanselier Helmut Schmidt was
  • Studeerde economie in Kiel en aan Johns Hopkins University (VS)
  • Werkte onder meer voor economisch instituut IfW in Kiel en Goldman Sachs
  • Was van 1996 tot 2015 hoofdeconoom en invloedrijk 'ECB-watcher' bij Morgan Stanley
  • Is nu hoofdeconoom van Pimco, vanuit het hoofdkantoor in het Californische Newport Beach

Fels: 'Ik geloof niet dat Weidmann zich koest houdt omdat hij zijn kansen wil gaaf houden om Draghi in 2019 op te volgen. Ik denk dat Weidmann is beginnen te beseffen dat QE minder negatieve effecten dan gevreesd heeft. Ik zie geen grote zeepbellen ontstaan. En ik heb evenmin de indruk dat de lage rente Europese overheden er toe aanzet roekeloos de tekorten te laten oplopen'.

Na gisteren voorspellen markten ten vroegste een renteverhoging in 2019 en zien ze de rente zelfs in 2023 nog onder 1 procent. En met QE intussen op 2.100 miljard euro en oplopend, zal de ECB binnenkort op de zelf gestelde limieten stoten. Welke munitie is er nog als de onvermijdelijke volgende crisis in de komende jaren toeslaat?

Fels: 'Niet veel, vrees ik. Zoals de andere westerse centrale banken, is de ECB zonder reservewiel aan het rijden. Dat is zeker het geval voor de rente. Daar is het duidelijk dat er bij de eerstvolgende crisis weinig ruimte zal zijn.'

'Ik zie meer marge met QE. In tegenstelling tot de Federal Reserve, dat wettelijk alleen in publieke effecten zoals staatspapier en door de staat gegarandeerde effecten kan kopen, kent de ECB minder beperkingen. Er is uiteraard een politieke limiet in de mix van overheidsobligaties die de ECB kan kopen, maar ze zou meer bedrijfsobligaties kunnen kopen. Of zoals de Japanse centrale bank zelfs aandelen, wat Draghi trouwens op dezelfde Peterson-conferentie niet wou uitsluiten.'

Gelet op het ontbreken van het reservewiel, zijn beleggers niet te zelfgenoegzaam geworden? De volatiliteit op de markten is nog nooit zo laag geweest.

Fels: 'Dat klopt. 2017 is het eerste jaar sinds de financiële crisis dat de markten min of meer in een rechte lijn naar boven zijn gegaan. De spreekwoordelijke 'muur van zorgen' die beleggers beklimmen is weg. En als beleggers zich geen zorgen meer maken, begin ik bezorgd te worden.'

De ECB zou meer bedrijfsobligaties kunnen kopen. Of zoals de Japanse centrale bank zelfs aandelen, wat Draghi trouwens niet uitsluit.

'Iedereen is nu 'fully invested' en is doordat centrale bankiers overheidsobligaties in bulk opkopen richting meer risicovolle en minder vlot verhandelbare activa geduwd. Dat is een recept voor een grote correctie ergens in de toekomst, al weet niemand wanneer.'

'Maar uiteraard is het voor een belegger geen optie om niét te beleggen. Run for the hills en volledig naar cash overschakelen is geen strategie. Daarom raden we onze klanten aan vooral in zeer liquide activa te investeren.'

Kunt u enkele voorbeelden geven?

Fels: 'Een: de vlotst verhandelbare overheidsobligaties. Deze kunnen stijgen wanneer er een correctie komt in meer risicovolle beleggingen. We verkiezen daarbij Amerikaans staatspapier. Die hebben tenminste nog een positief rendement, in tegenstelling tot het meeste Europese papier (lacht).'

Als beleggers zich geen zorgen meer maken, begin ik bezorgd te worden

'Twee: bedrijfsobligaties van hoge kwaliteit, met een korte resterende looptijd van 1 à 2 jaar. De facto zijn dat 'zelfliquiderende activa'. Bij een correctie moet je gewoon tot de vervaldag wachten en je krijgt je inleg terug. Drie: een korf van groeimarktvaluta, zoals de Braziliaanse real, de Mexicaanse peso en de Indische roepie. Deze bieden een stevig rendement en zijn meer liquide dan de lokale obligatiemarkten.'

ECB-voorzitter Mario Draghi op de Peterson-conferentie (de 'well past' klemtoon rond minuut 38)

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect