Duitse economie gaat abrupt in de remmen

Het symbool van de Duitse autocrisis: Volkswagen dat deze zomer duizenden onverkochte auto's op de leegstaande toekomstige Berlijnse luchthaven moest parkeren. ©Wolfgang Kumm/dpa

Dat de Europese motor tot stilstand is gekomen, plaatst de Europese Centrale Bank voor een dilemma.

Terwijl de Duitse regering een hele zomer bikkelde, is schier ongemerkt de economie tot stilstand gekomen.

Dat leren cijfers die het Duitse bureau voor de statistiek (Destatis) woensdag vrijgaf. Duitsland, de belangrijkste economie en motor van de eurozone, is volgens de eerste raming in het derde kwartaal met 0,2 procent gekrompen.

Dit is een alarmsignaal na een gouden decennium
Carsten Brzeski
ING-econoom

Met de eerste krimp sinds het eerste kwartaal van 2015 komt abrupt een eind aan een periode van anderhalf jaar stevige groei, die de hele eurozone mee op sleeptouw nam. Volgens Destatis komt de krimp vooral op rekening van een teruglopende uitvoer. 

Het lijkt er sterk op dat twee factoren de Duitse economie deze zomer hard troffen. Ten eerste de handelsoorlogen van de Amerikaanse president Trump. Die doen de Duitse industrie als hofleverancier van de wereldeconomie pijn. Daarbij komen ook nog de nieuwe Europese milieunormen die samen met de handelssancties de Duitse autosector zwaar treffen.

Alarmsignaal

Niet alle factoren die afgelopen kwartaal op de groei wogen, zullen snel verdwijnen. 'Dit is een alarmsignaal na een gouden decennium', zegt ING-econoom Carsten Brzeski. 'Ondanks de zwakke euro zullen handelsoorlogen en de zwakke groei in opkomende markten blijven wegen. Politieke stabiliteit en sterke groei zijn ook voor Duitsland niet vanzelfsprekend.' 

De Duitse domper plaatst de Europese Centrale Bank voor een dilemma. Voorzitter Mario Draghi en hoofdeconoom Peter Praet minimaliseren al maanden de duidelijke groeivertraging in Europa als een tijdelijk fenomeen, een soort weerbots na een verrassend sterk 2017.

De centraal bankiers kunnen ook moeilijk anders: mochten ze erkennen dat er economische donderwolken zijn, kunnen ze moeilijk zoals gepland volgende maand de jarenlange miljardenstimulus laten uitdoven. Duidelijk is dat Draghi, een notoir verbaal acrobaat, op de persconferentie van 13 december voor een uitzonderlijk moeilijke evenwichtsoefening staat. 

Maar of de stimulus nu teruggedraaid wordt of niet, zeker is dat de rente nog zeker tot diep in 2019 op nul blijft. En dus waarschuwen economen al een tijdje dat de ECB zonder reservewiel de volgende crisis tegemoet aan het rijden is

Niet alleen Duitsland heeft het economisch moeilijk. Ook Nederland kreunt onder een lage economische groei. Die is er in het derde kwartaal uitgekomen op het laagste niveau in ruim twee jaar. Het bruto binnenlands product (bbp) dikte met 0,2 procent aan ten opzichte van een kwartaal eerder.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect