in memoriam

Hans Tietmeyer (1931-2016)

Met de laatste hoeder van de D-mark verdwijnt een centraal bankier die sterk geloofde in een stabiele munt als hoeksteen van een geordend, verantwoordelijk leven.

'Westfaalse eiken groeien slechts langzaam, maar ze houden later bij eender welke storm stand, uit welke richting die ook komen', zei Hans Tietmeyer op 20 september 1988 flegmatiek.

Hij had 's ochtends toen hij zijn woning nabij Bonn uitreed een terroristische aanslag van de Rote Armee Fraktion overleefd, maar zat luttele uren laten weer gewoon aan zijn bureau in het ministerie van Financiën. 

Hans Tietmeyer was de laatste écht almachtige voorzitter van de Bundesbank, de Duitse centrale bank. Die zat hij van 1 oktober 1993 tot 31 augustus 1999 voor, tot de Bundesbank opging in de Europese Centrale Bank en de D-mark plaats moest ruimen voor de euro.

In een in memoriam stipt de Bundesbank aan dat Tietmeyer als koppige Westfaal steeds de onafhankelijkheid van de centrale bank tegenover de politiek verdedigde.

Tietmeyer werd op 18 augustus 1931 in Metelen, vlakbij de Nederlandse grens, in een streng katholiek gezin met elf kinderen geboren. Uit die katholieke jeugd hield de latere centraal bankier een ook bijna religieuze visie op monetair beleid over, een visie die sterk beïnvloed was door de Duitse hyperinflatie van de jaren twintig: alleen stabiel geld laat mensen toe te sparen om zo zelf hun leven te plannen en ook voor anderen te zorgen. 

Hans Tietmeyer geflankeerd door de eerste twee voorzitters van de ECB, Wim Duisenberg (l.) en Jean-Claude Trichet (r.). ©RV DOC

Voor Tietmeyer voorzitter van de Bundesbank werd gaat de econoom er al een lange carrière als ambtenaar opzitten, eerst bij het ministerie van Economie en vanaf 1982 als staatssecretaris bij het ministerie van Financiën. 

Helmut Kohl

Bij Financiën liet hij zich meteen opmerken door mee te schrijven aan het beruchte 'Lambsdorff-Papier' van 9 september 1982. In die nota stelde de liberale minister van Economie Otto Graf Lambsdorff neoliberale recepten à la Thatcher en Reagan voor om Duitsland uit de crisis te loodsen.

De nota betekende het eind van de roodblauwe coalitie van kanselier Helmut Schmidt en effende het pad voor de lange roomsblauwe regering van kanselier Helmut Kohl

Niet verrassend dus dat Tietmeyer snel uitgroeide tot een vertrouweling van Kohl. Hij werd in 1990 onder meer belast met de praktische uitvoering van de muntunie tussen West- en Oost-Duitsland, een 1-voor-1 operatie waar de Bundesbank trouwens fel kritiek op had.

Het zou Tietmeyer niet beletten felle kritiek te hebben op het regeringsbeleid van zijn mentor, vooral toen Kohl Duitsland zwaar in de schulden moest steken om de oplopende kosten voor de reconversie van Oost-Duitsland op te vangen.

Twee jaar geleden overleed ook al Karl Otto Pöhl, eveneens een typische onbuigzame 'Bundesbanker' voor wie de strijd tegen inflatie absolute prioriteit moest krijgen.

Met het heengaan van Tietmeyer verdwijnt ook één van de laatste 'klassieke' centraal bankiers, symbolisch in een tijd dat de focus bij centrale banken steeds meer op schier onbeperkte geldcreatie en het aanjagen - in plaats van beperken - van inflatie ligt. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content