weekboek

Jerome rolt met de spierballen

Turkije zou wel eens de voorbode kunnen zijn van een moeilijk najaar op de beurzen, net zoals Rusland dat exact 20 jaar geleden was.

Laat u door niemand iets anders vertellen: ouder worden heeft zijn voordelen. De Turkse crisis, bijvoorbeeld, roept bij mij net als bij elke belegger met kilometers op de teller een déjà vu op.

En vooral een stevig scheut scepsis tegenover marktstrategen, economen, experten en bevoorrechte waarnemers, die elkaar voor de voeten lopen met de stelling dat Turkije een geïsoleerd geval is en dat de kans op besmetting klein is.

Russisch oud-president Boris Jeltsin bij de eedafledding van zijn opvolger, Vladimir Poetin, in mei 2000. ©EPA EPA

Ik herinner me dezelfde sussende woorden op 17 augustus 1998. Toen kwam er een einde aan het wildeoostenkapitalisme onder Boris Jeltsin en kondigde Rusland samen met een devaluatie van de roebel aan dat de schuldeisers naar hun geld konden fluiten. ‘Ach, Rusland. Geval apart’, luidde de teneur. Twee maanden en ettelijke zaagtanden later noteerde Wall Street 15 procent en de Europese beurzen 30 procent lager.

Het probleem is dat Turkije niet het probleem is. Net zoals Rusland op 17 augustus 1998 niet het probleem was. Ze zijn symptomen van een onderliggend probleem: een decennialange verslaving aan schuldfinanciering, waarbij één plots event een kettingreactie van onvermoede gebeurtenissen teweegbrengt.

Omdat beleggers lemmingen zijn, is alles aan alles gelinkt, of het nu via een bank in Düsseldorf, een verzekeraar in Tokio of een hefboomfonds in Greenwich is. Daarbij moet u vooral het beste beleggersadvies ooit in het achterhoofd houden, van de hand van een van de beste beleggers die de wereld kende: John Maynard Keynes. Diens boutade luidt dat markten langer irrationeel kunnen blijven dan beleggers solvabel.

Denk vooral niet dat grote beleggers per definitie blijk geven van groot verstand, vaak integendeel. Kort na het schuldmoratorium van Jeltsin ging in Greenwich Long-Term Capital Management (LTCM) onderuit, een superhefboomfonds met een naam die gezien de hoogst speculatieve activiteit lachwekkend fout gekozen was.

LTCM zat volgestouwd met bollebozen, voor zover je Nobelprijswinnaars Economie automatisch in die categorie kunt indelen. Eindeloos veel intelligentie, nul gezond verstand. Een schuldenhefboom van 50 gebouwd op wiskundige modellen en de premisse dat beleggers rationeel zijn. Zoals Jeremy Clarkson zou zeggen in de betere ‘Top Gear’-tijden: ‘What could possibly go wrong?’

Het enige positieve aan de ondergang van LTCM is dat het niet een maar twee klassiekers uit de beursliteratuur opleverde: ‘When Genius Failed’ en ‘Inventing Money’. Beide bevelen we warm aan. Onthou vooral dat alleen wie zijn geschiedenis niet kent, denkt dat de Turkse crisis tot Turkije beperkt zal blijven.

RIP Greenspan-put

Alerte lezers zullen natuurlijk opmerken dat de LTCM-crisis van korte duur was. De New York Fed zette bij nacht en ontij met het kruim van Wall Street een reddingsplan voor de hedgies op, Federal Reserve-voorzitter Alan Greenspan knipte voor alle zekerheid snel drie keer de rente bij en tegen half oktober was alle leed geleden.

Eind 1998 noteerde Wall Street zelfs vlotjes hoger dan half augustus. Dat klopt. Maar mogen we, doemdenkers als we zijn, één groot verschil met nu opmerken?

©Mediafin

Twintig jaar geleden had de Federal Reserve een voorzitter die bijna ziekelijk zijn best deed om het beleggers naar hun zin te maken. Wall Street had het over de ‘Greenspan-put’: de centraal bankier als verzekering tegen elk onheil.

Het is nog vroeg dag, maar Jerome Powell lijkt uit ander hout gesneden. De huidige Fed-voorzitter liet er in mei in een toespraak in Zürich geen twijfel over bestaan: de Amerikaanse centrale bank voert haar beleid op basis van de binnenlandse economie en heeft lak aan de impact die dat beleid elders op de wereld sorteert.

Nochtans vloeit de crisis in opkomende markten als Turkije, Argentinië en Indonesië deels voort uit het Amerikaanse geldbeleid, zoals de Indiase centraal bankier Urjit Patel in juni een brief aan de Financial Times benadrukte.

Patel heeft het niet over de renteverhogingen die Powell in een tempo van één om de drie maanden doorvoert, maar over een ander aspect van het geldbeleid. De Fed krimpt sinds oktober vorig jaar haar balans in. Ze herinvesteert niet langer alle cash die ze ontvangt doordat de duizenden miljarden schuldpapier die ze tijdens de crisisjaren heeft opgekocht op de vervaldag komen.

Tegen eind volgend jaar heeft de Fed zo 1.000 miljard dollar die ze eerder beleggers als ‘speelgeld’ toestopte, weer uit de financiële markten gehaald. En dat op een ogenblik dat Washington de dollarbeleggingen monopoliseert, nu er na de belastingverlaging van Trump jaarlijks zo’n 1.000 miljard extra schuldpapier zal worden uitgegeven.

Probeer als Turkse dollarschuldenaar maar eens tegen die veelvraat op te boksen. Steve Drew, de beheerder van de groeimarktfondsen bij Janus Henderson, merkt op dat Turkse bedrijven en overheden de komende twaalf maanden 80 miljard dollarschulden moeten aflossen. Dat stemt overeen met de totale deviezenreserves van het land.

Samengevat: we nemen er gif op in dat het, zonder twijfel ten koste van de nachtrust van de begeleiders van de beursintroductie van Belfius, een boeiend najaar wordt op de beurzen. Het is alleszins geen recept voor snel beterschap voor de Bel20, die sinds het voorjaar van 2015 rond 3.800 punten dobbert.

©Mediafin

Gelukkig belegt een verstandige belegger niet op ‘de beurs’, maar in aandelen. Er zijn nog bedrijven die niet in een kramp schieten als de beurzen - hoe kortstondig ook - kopje-onder gaan, maar daar dankbaar gebruik van maken om toe te slaan.

Een mooi voorbeeld is GBL (88,74 euro, -1,4%). Dat is niet meer de stoffige holding met een vermoeide collectie CAC40-bedrijven van enkele jaren geleden.

We hebben met het jongste halfjaarrapport in de hand het overzicht opgefrist dat we twee jaar geleden in deze kolommen meegaven. Dat is een beetje achterhaald, want na de verbluffende halfjaarcijfers heeft Adidas zo goed als zeker de ‘historische’ investering Imérys overvleugeld als sterparticipatie.

Adidas was de meest geïnspireerde zet van het topduo dat sinds 2012 bij GBL de lijnen uitzet, Ian Gallienne en Gérard Lamarche. Sinds de eerste instap in de zomer van 2015 is het aandeel van de Duitse sportreus verdrievoudigd.

Lamarche en Gallienne cashten dit voorjaar dik een half miljard op de ruitjes van Burberry en haalden in juni ook opportunistisch een half miljard schulden op tegen bodemrentes. Luidens het halfjaarverslag heeft GBL nu een oorlogskas van bijna 3 miljard. Met zo’n voorraad droog kruit zou je bijna hopen dat het dit najaar oorlog is op de beurs.

Lees verder

Tijd Connect