Nobelprijs Economie voor 'psycholoog' Richard Thaler

©Roger Dohmen/Hollandse Hoogte

De Nobelprijs Economie gaat naar Richard Thaler voor zijn onderzoek naar hoe psychologie de economie en onze beslissingen beïnvloedt.

Daarmee gaat voor de tweede keer in vijf jaar de Nobelprijs Economie naar een specialist in 'behavioral economics', dat komaf maakt met het idee van de consument en belegger als een rationele 'homo economicus'. Robert Shiller - een autoriteit in zeepbellen - kreeg daar in 2013 een (gedeelde) prijs voor. Thaler zorgde er mee voor dat de discipline intussen tot de 'mainstream' van de economische wetenschap is gaan behoren, aldus het Nobelcomité.

Dat de Nobelprijs enkel naar Thaler gaat, is een streep door de rekening van de Belg Werner De Bondt. Die voerde begin jaren 80 baanbrekend werk met Thaler uit en lag zo mee aan de basis van behavioral economics (De Tijd interviewde De Bondt in 2016).

Richard Thaler beschreef in de veelgeprezen film 'The Big Short' hoe zijn theorie de zeepbel met herverpakte kredieten - de beruchte CDO's - minstens deels verklaart.

Volgens het Nobelcomité krijgt de Amerikaan Thaler de prijs voor 'het doorgronden van de psychologie van de economie' en de introductie van 'psychologisch realistische assumpties in de economische besluitvorming'. Menselijke trekjes zoals sociale voorkeuren, beperkte rationaliteit en gebrek aan zelfcontrole beïnvloeden volgens Thaler individuele beslissingen en uitkomsten van de markt. Irrationele financiële zeepbellen zijn daar een voorbeeld van.

Nudging

De 72-jarige Thaler is professor Economie aan de University of Chicago. Hij schreef verschillende bestsellers over behavioral economics, waarvan 'Misbehaving' uit 2015 zijn meest recente boek is.

Thaler is samen met Cass Sunstein ook co-auteur van het invloedrijke 'Nudge'. Dat stelt dat overheden via subtiele ingrepen gewenst gedrag kunnen bewerkstelligen, zoals het aanmoedigen van pensioensparen om zo de valkuil van kortetermijndenken te vermijden.

Een beproefd recept is om de keuze om te keren: in plaats van werknemers de optie te geven om vrijwillig geld te storten in een pensioenfonds, doen ze automatisch mee en krijgen ze de optie om zich uit te schrijven. Dit staaltje van goedbedoeld 'libertair paternalisme' moet het ons makkelijker maken de juiste keuzes te maken, voor onszelf en de samenleving.

Vorig jaar ging de Nobelprijs Economie naar Bengt Holmström en Oliver Hart voor hun bijdrage tot de contracttheorie. Die heeft talloze toepassingen, onder meer in het uitdokteren van de geschikte verloning voor CEO’s van beursgenoteerde bedrijven. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud