Rad van fortuin voor gevorderden op de beurs

©BELGAPLUS

Toppers uit het Belgische bedrijfsleven die actief beleggen en met hun bevoorrechte kennis meer dan normale winsten opstrijken. Ze bestaan. Wij brengen de miljoenenorders van de insiders voor het eerst in kaart.

Op de beurs is een beperkte groep van bijzonder goed geïnformeerde beleggers actief die met hun kennis buitengewoon grote winsten opstrijken. Het gaat om zo’n 350 topmensen uit het bedrijfsleven, vooral kaderleden, bestuurders en familiale aandeelhouders. De jongste tien jaar waren ze goed voor ruim 8.000 aandelenorders met een waarde van 16 miljard euro, gemiddeld 2 miljoen euro per transactie.

Omdat die zogenaamde insiders over geprivilegieerde kennis beschikken - informatie die niet publiek is en die de koers van het aandeel kan beïnvloeden - zijn hun transacties strikt geregeld en moeten zij die aan de toezichthouder FSMA melden. Toch waren ze erg actief: in de periode 2007-2016 plaatsten ze voor liefst 6,7 miljard euro aankooporders, terwijl ze 9,3 miljard euro verdienden aan de verkoop van aandelen. Goed voor een nettosurplus van 2,7 miljard euro (exclusief AB InBev 1,5 miljard euro), blijkt uit onderzoek van De Tijd.

©Mediafin

De top 20 van insiders met de grootste opbrengst oogt als een club van beleggers die de beurs gebruiken als rad van fortuin. Bovenaan staat de Belg Alexandre Van Damme, sleutelfiguur en aandeelhouder van de biergigant AB InBev. Door met zijn holdings meer aandelen te verkopen dan te kopen realiseerde hij 538 miljoen euro meerwaarde. De families De Mévius en De Spoelberch zagen hun vermogen uit aandelentransacties met bijna 750 miljoen euro groeien. Philippe de Spoelberch en zijn neef Grégoire waren goed voor een opbrengst van respectievelijk 162 en 35 miljoen euro.

WAT?

Wat is voorkennis?

Specifieke informatie die niet publiek is en die de koers van het aandeel aanzienlijk kan beïnvloeden. Kaderleden, bestuurders en grote aandeelhouders van beursgenoteerde bedrijven of hun verwanten beschikken vaak over zulke informatie.

Wat is handel met voorkennis?

Beleggen op basis van koersgevoelige informatie die niet bij het grote publiek bekend is. Dat is strafbaar. De FSMA kan boetes opleggen tot 5 miljoen euro voor natuurlijke personen en 15 miljoen euro voor rechtspersonen. Insider trading kan ook een strafrechtelijk staartje krijgen.

Wat kunt u leren van insiders?

Ze tonen zich uitstekende markttimers, door op de piek te verkopen en op de bodem te kopen. Beleggers kunnen hun voordeel doen door die transacties te kopiëren.

Het rekenwerk

Om de transacties van kaderleden, bestuurders en (familiale) aandeelhouders van beursgenoteerde bedrijven in kaart te brengen hebben we ons gebaseerd op de aanmeldingen die sinds december 2006 op de website van de FSMA staan. We hebben alle informatie in een eigen databank samengebracht. We groepeerden alle aankoop- en verkooporders van aandelen volgens insider over een termijn van tien jaar (eind 2006 tot 15 maart 2017). De uitoefening van aandelenopties of warrants berekenden we op dezelfde manier.

De enige Belgen die de AB InBev-miljonairs enigszins naar de kroon kunnen steken, zijn de ondernemers Marc Coucke en Rudi Mariën. De eerste verdiende 99 miljoen euro op beursorders in de voorschriftvrijegeneesmiddelenleverancier Omega Pharma en de farmaleverancier Fagron. De tweede haalde 75 miljoen euro uit de verkoop van aandelen in het biotechbedrijf Innogenetics en het rijstzadenbedrijf Devgen.

Ook Guido Van der Schueren en de broers Bart en Peter Denoo, die op de overname van hun bedrijf Artwork Systems elk een meerwaarde van 50 miljoen incasseerden, horen in die categorie thuis. Pierre L’Hoest streek 44 miljoen op bij de handel in EVS Broadcast-aandelen. Nicolas Saverys verdiende 45 miljoen euro op de gasbehandelaar en -vervoerder Exmar.

Rotsvast geloof

Er zijn niet alleen insiders die met de verkoop van aandelen miljoenenwinsten realiseerden. Er is ook een groep van bijzonder goed geïnformeerde beleggers die zich in de periode 2007-2016 toespitste op de aankoop van aandelen. Opvallende voorbeelden zijn Marcel Hermann Telles, Jorge Paulo Lemann en Carlos Sicupira, de Braziliaanse kernaandeelhouders van AB InBev. Zij hebben de afgelopen tien jaar meer AB InBev-aandelen gekocht dan verkocht, goed voor een nettoverschil van 213 miljoen euro.

Ook Ravago-topman Theo Roussis kocht als een van de familiale eigenaars van KBC stelselmatig aandelen bij. Verspreid over 135 transacties investeerde hij liefst 218 miljoen euro netto in de Belgische bank. Philippe Vlerick deed hetzelfde en kocht voor ongeveer 108 miljoen euro KBC-aandelen. Andere nettokopers die rotsvast in de toekomstwaarde van hun bedrijf geloven, zijn Albert Frère (216 miljoen euro in GBL-orders), Hein Deprez (71 miljoen in Greenyard) en Marc Saverys (48 miljoen in CMB).

‘Kooporders hebben op lange termijn een veel grotere signaalwaarde dan verkooporders’, zegt Jan Annaert, hoogleraar Financiën aan de Antwerp Management School. Insiders kunnen diverse redenen hebben om te verkopen: ze willen hun portefeuille herschikken of ze hebben geld nodig om de renovatie van een pand te financieren. ‘Maar om te kopen is er slechts één reden: de insider vindt dat zijn aandeel een koopje is.’

In de zes maanden na een kooptransactie doen insiders het gemiddeld 7,5 procentpunten beter dan de markt, blijkt uit een studie waarmee Annaert en zijn collega Nils De Wit in 2014 het beleggersgedrag van Belgische insiders blootlegden. ‘Dat is niet weinig. Op jaarbasis komt dat neer op een hogere winst van 15 procentpunten’, zegt De Wit. Een verklaring voor die buitengewoon hoge opbrengst is niet ver te zoeken. ‘Insiders zijn elke dag met hun bedrijf bezig. Ze kunnen beter dan wie ook inschatten wat het effect is van nieuws voor hun bedrijf. Of wanneer het aandeel te zwaar is afgestraft door de markt.’

Insiders zijn uitstekende markttimers. Ze verkopen niet alleen op de piek, ze kopen ook op de bodem. De West-Vlaamse ondernemer Luc Tack kocht de voorbije tien jaar voor 136 miljoen euro Picanol- en Tessenderlo-aandelen, verspreid over 258 orders. Geen enkele keer zakte de koers onder de prijs die Tack ervoor betaalde. Charles Beauduin, die 73 miljoen euro in de beeldschermenproducent Barco investeerde, geniet dezelfde reputatie. Net als Francis Van Eeckhout en Paul Thiers, die elk ruim 20 miljoen euro in de pvc-bouwprofielenproducent Deceuninck belegden. Opvallend ook: geen van hen heeft tot nu één aandeel verkocht.

Maar er is een keerzijde. Bij bedrijven waar insiders veel transacties doen, neemt het risico op handel met voorkennis sterk toe. Dat komt omdat er een grote grijze zone is tussen de regel dat een bedrijf koersgevoelige informatie meteen publiek moet maken en het eenvoudige feit dat insiders beter dan gewone beleggers op de hoogte zijn van hun bedrijf en hun sector. Vooral AB InBev (met 359 aandelenorders), Econocom (314) en Bois Sauvage (305) lopen in de kijker. Maar ook Telenet, Tessenderlo, Bekaert, KBC en Fagron werden de voorbije jaren meer dan 200 keer door insiders verhandeld.

Te fragmentarisch

De vraag is of de regels van de toezichthouder efficiënt genoeg zijn als insiders op de aan- en verkoop van aandelen substantieel hogere rendementen kunnen realiseren dan gewone beleggers. Het antwoord lijkt eerder negatief. De Wit: ‘Sommige insiders maken wel degelijk gebruik van hun voorkennis. En ons onderzoek leert dat de wetgeving rond deugdelijk bestuur die tendens niet heeft kunnen terugdringen.’

Kooporders hebben op lange termijn een veel grotere signaalwaarde dan verkooporders.
jan annaert
hoogleraar financiën

Eerder dan voor strengere regels pleiten De Wit en Annaert voor meer transparantie. Door de transacties van insiders systematisch te volgen en ze te kopiëren kunnen beleggers hun voordeel doen. Maar er is één groot probleem: de Europese regels staan een termijn van drie werkdagen toe voor de insidertransacties op de FSMA-website moeten worden gemeld. ‘Door die vertraging is een deel van de potentiële winst al verdwenen’, zegt Annaert. Bovendien is de informatie die de toezichthouder FSMA nu ter beschikking stelt, fragmentarisch. De gewone belegger kan niet nagaan hoe insiders over de langere termijn te werk zijn gegaan.

‘Transparantie is belangrijk en de publicatie van de transacties op onze site draagt daartoe bij’, zegt een FSMA-woordvoerder. ‘Veel topkaderleden uit het bedrijfsleven zijn uitstekend geïnformeerd en kennen de sector. Maar de publicatie op onze site is niet opgevat als vermogensregister van insiders. Dat is niet wat de wetgever van ons verlangt, en het zou ook niet stroken met de privacy-aspecten van de databank. We moeten daarin heel voorzichtig zijn.’

De Tijd biedt u een overzicht van de 40 belangrijkste kopers en verkopers op de Belgische beurs. Ontsluier zelf hun beleggingsgedrag.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect