Toezichthouders luiden alarmklok over cryptomunten

De Amerikaanse bokser Floyd Mayweather maakte recent nog reclame voor de dubieuze ICO van de munt Centra. ©AFP

Beleggers die in de slipstream van de bitcoinhype in andere virtuele munten investeren, lopen stevige risico's.

De Europese financieeltoezichthouder ESMA en enkele andere beurswaakhonden zoals de Belgische FSMA waarschuwden beleggers maandag in duidelijke taal om niet blindelings te investeren in zogenaamde 'digitale beursgangen'.   

In het zog van de bitcoin probeerden de afgelopen maanden honderden bedrijfjes miljoenen euro's en dollars op te halen door hun eigen virtuele munt uit te geven. Naar analogie met een IPO of beursgang wordt zoiets een ICO genoemd, een 'Initial Coin Offering'.

Hype

Het principe is simpel: een start-up geeft een eigen digitale token of munt uit, met de belofte dat de geldschieters die later kunnen gebruiken om bepaalde goederen en diensten te kopen binnen een bepaald platform. De achterliggende gedachte is dat die munten fors in waarde stijgen als het platform dat de start-up heeft uitgedacht een succes blijkt.

3,5
Sinds Nieuwjaar hebben start-ups al voor 3,5 miljard dollar opgehaald via een ICO

Hoewel die nieuwe munten nog geen 'track record' hebben en het allerminst duidelijk is of ze überhaupt potentieel hebben, bleken beleggers de afgelopen maanden compleet wild van dergelijke ICO's. Sinds Nieuwjaar werd wereldwijd al meer dan 3,5 miljard dollar opgehaald met zulke operaties, leert de gespecialiseerde site Coindesk.

Zo'n digitale beursgang kan voor sommige jonge bedrijfjes een nuttig instrument zijn om aan groeikapitaal te komen. Maar omdat de markt totaal niet wordt gereguleerd, begeven beleggers zich nog altijd in het Wilde Westen als ze zich inlaten met ICO's, waarschuwt ESMA maandag.

'Beleggers beseffen wellicht te weinig welke risico's ze nemen als ze in ICO's stappen. Het zijn bijzonder risicovolle en speculatieve instrumenten, en de kans is groot dat beleggers hun volledige inleg verliezen', zegt ESMA in een mededeling.

Oplichting

De Belgische financieeltoezichthouder FSMA waarschuwt dat sommige ICO's opgezet zijn om investeerders op te lichten. De financiële waakhond geeft daarbij enkele tips om dergelijke frauduleuze ICO's te ontmaskeren: beperkte informatie, het vooropstellen van onrealistische doelen, opdringerige reclame of een zeer korte periode waarin je kan intekenen op de nieuwe digitale munten. 

De Centra-coin is een mooi voorbeeld van hoe zo'n louche ICO eruit ziet. Het Amerikaanse bedrijf Centra Tech beweerde een kredietkaart voor virtuele munten te ontwikkelen en kon - onder meer via een reclamecampagne rond bokser Floyd Mayweather - in een mum van tijd 30 miljoen dollar ophalen bij beleggers.

Maar al snel werd duidelijk dat van alles niet klopte aan het verhaal van Centra Tech. De drie twintigers die Centra hadden opgericht, hadden nauwelijks technische bagage, leerde een onderzoek van The New York Times. Nog erger was dat ze de CEO van het bedrijf volledig hadden verzonnen. Ook over mogelijke deals met kredietkaartbedrijven als Visa en Mastercard werd gelogen.  

AFM-voorzitster Merel van Vroonhoven boort de beursgangen met cryptomunten (ICO's in het vakjargon) de grond in. ©ANP

Volgens de Nederlandse toezichthouder AFM maakt de belofte van hoge rendementen consumenten blind voor de risico's die aan cryptomunten kleven. 'Dat is een gevaarlijke cocktail die doet denken aan de internetzeepbel van de jaren negentig', stelt de voorzitster Merel van Vroonhoven in het Financieele Dagblad. 'Er is een hype ontstaan waardoor mensen dollartekens in de ogen krijgen. Mensen stoppen hun hele hebben en houden in digitale munten, terwijl de kans groot is dat ze dat geld niet terugkrijgen.'

De FSMA en de AFM beschouwen die operaties als 'de ideale voedingsbodem voor oplichters'. Iedereen met een internetverbinding kan een ICO organiseren. Het anonieme karakter van de transacties maakt geavanceerde piramidespelen mogelijk en maakt het aantrekkelijk om crimineel geld wit te wassen, oordeelt de toezichthouder.

Kwetsbare groepen

'Tegen mensen die puur om speculatieve redenen instappen, zeg ik: doen. Je kunt ook naar Holland Casino gaan. Iedereen kan geld verliezen', stelt van Vroonhoven.

Je kunt ook naar Holland Casino gaan;
Merel van Vroonhoven
Voorzitter Autoriteit Financiële Markten (AFM)

'Maar voor kwetsbare groepen is dat problematischer. Bij deze bedrijven is er geen pand waar je kunt aankloppen om verhaal te halen. Daar maak ik me zorgen om.'

In september waarschuwde ook de Britse financiële waakhond FCA consumenten dat ze zich bewust moeten zijn van de risico’s wanneer ze hierop intekenen. China verbood rond die periode dergelijke operaties - al wordt dat verbod omzeild. Ook de Amerikaanse beurswaakhond SEC kwam met een waarschuwing en klaagde twee ICO-aanbieders aan wegens misleiding.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content