ECB legt bal bij politiek

(foto: EPA)

De Europese Centrale Bank heeft een reeks maatregelen op stapel staan om de eurocrisis te bestrijden, zoals het hervatten van het obligatie-inkoopprogramma. Maar eerst moest de politiek aan de bak. 'Politici moeten de noodfondsen zo snel mogelijk activeren', luidt de oproep van ECB-voorzitter Mario Draghi.

Komt de meest verwachte beslissing er nu of niet? Bij het begin van de persconferentie leek de ECB het inkoopprogramma voor staatspapier (SMP) te gaan hervatten. Dat ligt nu al twintig weken stil.

Door staatspapier van probleemlanden op te kopen op de secundaire markt kan de ECB de rente die de overheden moeten betalen flink drukken. Rentes bewegen immers in de omgekeerde richting van de koers van obligaties. Hoe hoger de koers, hoe lager de rente.

Maar later tijdens de persconferentie benadrukte Draghi dat het geen beslissing was van de ECB, maar wel een 'aanbeveling'. 'We hebben het erover gehad dat het kan gebeuren dat we het SMP gaan hervatten. Was de conclusie van die bespreking unaniem? Ja, op één na.' Dat betekent dat de Bundesbank het been stijf houdt en de facto een veto stelde.

De teller van het SMP staat nu op 211,5 miljard euro, een relatief klein bedrag in vergelijking met de andere maatregelen die de ECB nam om de banken- en landencrisis te bestrijden.

Hervormingen

Wanneer kan het obligatie-inkoopprogramma dan in gang schieten? 'Eerst budgettaire en structurele hervormingen, dan moet het EFSF ingrijpen, en dan zullen we zien wat we kunnen doen', zei Draghi verrassend duidelijk. 'Het gaat om gepaste actie die afhangt van wat anderen doen.'

Zowel het tijdelijke als het permanente noodfonds kan al ingrijpen om de crisis te bestrijden, stipte Draghi aan. 'Overheden moeten de noodfondsen zo snel mogelijk activeren om ze te laten ingrijpen op de obligatiemarkten van probleemlanden.'

Zij kunnen zowel op de primaire als de secundaire markt schulden kopen. Maar zolang Spanje geen officiële vraag indient, kan het tijdelijke noodfonds EFSF daar niet toe overgaan. Madrid weigert halsstarrig hulp te vragen aan het EFSF omdat dat gepaard gaat met een memorandum of understanding en strenge voorwaarden.

Nochtans moeten probleemlanden dat wel doen, meent Draghi. 'Het is wel geen voldoende, maar in elk geval een noodzakelijke voorwaarde. De ECB kan geen overheden vervangen of de taken verrichten die aan budgettaire kant moeten gebeuren.'

Toch noemde hij Spanje niet bij naam. 'Landen moeten zelf beslissen of ze hulp nodig hebben of willen.' Hij voegde er fijntjes aan toe dat nog geen enkel land gevraagd heeft aan het EFSF om zijn obligaties op te kopen.

Banklicentie

Een andere mogelijkheid is het permanente noodfonds een banklicentie te geven. Daardoor zou het ESM geld kunnen tappen bij de ECB en zo zijn vuurkracht flink oppompen. Maar daar lijkt Draghi niets voor te voelen. 'Ik ben verrast door alle aandacht die naar dit voorstel is gegaan. Het is niet aan ons om een banklicentie te geven. Overheden moeten dat doen. Maar zelfs dan moet die bank in aanmerking komen voor onze kredietlijnen. Nu kunnen wij die wettelijk gezien niet erkennen al tegenpartij.'

Het is een publiek geheim dat de Bundesbank niet staat te springen om in te grijpen. Het is duidelijk dat de Duitse centrale bank in Frankfurt veel gewicht in de schaal legt. Buba-baas Jens Weidmann zei onlangs dus blijkbaar terecht dat 'de Bundesbank niet zomaar één van de 17 centrale banken in het eurosysteem is'.

Draghi was wel verplicht om uit zijn pijp te komen. 'Binnen ons mandaat zijn we klaar om te doen wat nodig is om de euro te redden', verklaarde hij vorige week. 'En geloof mij, het zal voldoende zijn.' De markten reageerden ontgoocheld op de persconferentie.

'Wij gaan niet verder dan de grenzen van ons mandaat', nuanceerde Draghi daarin. 'We blijven zeker binnen ons mandaat van prijsstabiliteit op de middellange termijn. We doen wel alles wat in onze macht ligt om de stabiliteit van de euro te garanderen.'

De inflatie in de eurozone zit in dalende lijn en zou tegen 2013 onder 2 procent moeten duiken, de doelstelling van de ECB. De groei blijft wel zwak in de eurozone, onder meer door de grote financiële turbulentie en de onzekerheid bij consumenten en bedrijven.

Een renteverlaging zat er vandaag dus niet in, wat wel verwacht was. 'We hebben wel potentiële renteverlagingen besproken', aldus Draghi, 'maar we hebben unaniem beslist dat nu nog niet te doen'. En negatieve depositorente? 'Dat is nog onbekend terrein.'

Monetaire fragmentatie

'Er is een monetaire fragmentatie aan de gang', waarschuwde Draghi nog. 'Er is een duidelijke toename van binnenlands onderpand dat banken binnenbrengen bij de ECB in ruil voor kredieten. Het aantal grensoverschrijdende kapitaalstromen in de eurozone is teruggevallen van 60 procent halfweg 2011 tot 40 procent nu.'

'We hebben het gevoel dat de crisis erger wordt, net als de gevolgen voor de fragmentatie van de markten', antwoordde Draghi op de vraag waarom de ECB nu wel de maatregelen neemt die ze vorige maand afwees. 'Wij handelen niet onder terreur, maar onder koele analyse van de feiten.'

Volg de persconferentie van de ECB

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud