Afzettingsprocedure geen leidraad voor beursrichting

De getuigenis over zijn relatie met stagiaire Monica Lewinsky kostte Bill Clinton bijna zijn presidentschap. ©Photo News

Donald Trump voegt zich bij amper drie andere Amerikaanse presidenten waartegen een afzettingsprocedure werd gestart. Een conclusie voor de beurzen kunnen we uit die 'impeachments' niet trekken. Bij twee ging de beurs lager, bij de laatste steeg Wall Street fors.

Bill Clinton, Richard Nixon en Andrew Johnson. Dat is het trio Amerikaanse presidenten dat ooit met een formele afzettingsprocedure te maken heeft gekregen. Tot een afzetting is het nooit gekomen. Clinton en Johnson werden vrijgesproken in de Senaat, Nixon nam ontslag voor het Congres over zijn lot kon stemmen.

67
Clinton-zege in Senaat
67 van de 100 senatoren stemden tegen de afzetting van Bill Clinton.

De zelden gebruikte impeachmentprocedure is zorgvuldig neergepend in de Amerikaanse grondwet (artikel 2, sectie 4). Alleen door verraad, omkoping en andere zware criminele feiten kan een president of een andere regeringsvertegenwoordiger worden afgezet. Daarvoor moet een meerderheid van het Huis van Afgevaardigden en twee derde van de Senaat de president schuldig bevinden.

Bill Clinton

De laatste afzettingsprocedure was die tegen Bill Clinton, die in oktober 1998 startte. In januari van dat jaar had de Democraat voor een rechtbank getuigd dat hij geen affaire had met Monica Lewinsky, een stagiaire in het Witte Huis.

De getuigenis kaderde in het proces van Paula Jones tegen Clinton. Zij beschuldigde de president van seksuele intimidatie. Clinton zei daarna publiekelijk voor de camera's dat hij geen seksuele relatie had met 'that woman, Miss Lewinsky', een uitspraak die hem zou blijven achtervolgen.

In augustus keerde Clinton zijn kar. Hij gaf voor een federale jury, onder bevraging van speciaal rapporteur Kenneth Star, toe dat hij toch een 'onbehoorlijke relatie' met Lewinsky had gehad. Maar hij ontkende gelogen te hebben op basis van wat sementiek: in de eerste plaats had hij geen betrekkingen met haar op het ogenblik van de ondervraging in januari. En hij had voordien alleen orale seks met haar, geen vaginale penetratie, wat in zijn ogen 'geen seks' betekende.

Het door de Republikeinen gedomineerde Huis van Afgevaardigden opende de afzettingsprocedure voor meineed en het belemmeren van de rechtsgang. In februari 1999 sprak de Senaat hem echter met een grote meerderheid vrij, met 67 tegen 33 stemmen.

Wall Street had niet veel last van het politieke gekrakeel. Tussen de start van de afzettingsprocedure en de vrijspraak van Clinton spurtte de S&P500-index 27 procent hoger. Al had die hausse ook te maken met de opluchting dat de ondergang van het hefboomfonds LTCM geen nieuwe slachtoffers maakte.

Richard Nixon

Bij de afzetting van Richard Nixon was de reactie van de markten anders. Tussen de start van de afzettingsprocedure op 6 februari 1974 en zijn aftreden op 9 augustus dat jaar, verloor de S&P500-index 13 procent. De markten waren dan echter al een tijdje in berenmodus omdat de economische motor sputterde.

-13%
Nixon-berenmarkt
Tijdens de afzettingsprocedure van Richard Nixon verloor Wall Street 13 procent.

In tegenstelling tot bij Clinton, geloofden de meeste waarnemers dat de president het toen niet zou halen. De beschuldigingen waren erg zwaar en hadden te maken met het Watergate-schandaal. Nixon bleek zelf betrokken bij de opdracht in te breken in het hoofdkwartier van de Democraten, en om die inbraak daarna te proberen verdoezelen. Hij werd beschuldigd van belemmering van de rechtsgang, machtsmisbruik en minachting van het Congres.

Voor het tot een stemming kwam, gaf hij zelf de fakkel door aan vicepresident Gerald Ford. Het jaar na Nixons aftreden kende de Dow Jones een van zijn beste jaren ooit, met een klim van meer dan 50 procent.

Andrew Johnson

De afzettingsprocedure tegen Andrew Johnson in 1868 was de culminatie van een aanslepend dispuut tussen de democratische president en het door de Republikeinen gecontroleerde Congres over de heropbouw na de Amerikaanse burgeroorlog. Het Huis startte de impeachment na een poging van Johnson om zijn minister van Oorlog, Edwin Staton, te ontslaan zonder de goedkeuring van het parlement.

Terwijl Johnson voor een milde aanpak van de overwonnen zuidelijke staten was, ijverde Staton ervoor die hard te laten boeten.

De Republikeinen vonden dat Johnson trouwens geen recht had op het presidentschap, omdat hij in de Oval Office was geraakt door de dood van Abraham Lincoln. Die Republikein had als teken van eenheid een democraat als zijn running mate gevraagd. Na stormachtige vergaderingen en meerdere stemmingen, waren er in de Senaat finaal twee stemmen tekort om Johnsons mandaat af te pakken.

Beursgegevens uit die periode zijn moeilijk terug te vinden. De aandelenmarkt was toen trouwens nog het exclusieve terrein van de elite. De Dow Jones-index werd pas in 1896 voor de eerste keer gepubliceerd. Gelukkig heeft de intussen ter ziele gegane zakenbank Lehman Brothers ons nog iets waardevols nagelaten: een van de beste beursarchieven ter wereld.

Volgens Lehman steeg de Amerikaanse beurs 10 procent de drie maanden voor de afzettingsprocedure, corrigeerde die licht tijdens het politieke tumult, om de twee maanden nadien de rit naar boven voort te zetten met een winst van 6 procent.

Warren Buffett

Als de geschiedenisboeken de sleutel waren naar rijkdom, bestond de hele Forbes 500-rijkenlijst uit bibliothecarissen.
Warren Buffett
Investeerder

Als belegger laat u zich best niet te veel leiden door afzettingsprocedures, want die bieden weinig houvast om de markten te voorspellen. We kunnen hierbij 's werelds meest succesvolle investeerder Warren Buffett citeren: 'Als de geschiedenisboeken de sleutel waren naar rijkdom, bestond de hele Forbes 500-rijkenlijst uit bibliothecarissen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud