ANALYSE: Economie heel 2011 aan infuus

Fed-voorzitter Ben Bernanke en ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet tobben waarschijnlijk nog heel 2011 over de vraag hoe ze de economie duurzaam kunnen stimuleren (foto: EPA)

De Amerikaanse centrale bank (Fed) kwam woensdagavond met de langverwachte extra stimulus voor de haperende economie op de proppen. Bij de Britse en Europese collega's zal het morgen zo'n vaart niet lopen, maar ook daar is een exit uit het soepele beleid met een vergrootglas te zoeken. Economen verwachten dat de westerse economieën nog minstens geheel 2011 aan het stimulusinfuus blijven liggen.

De Europese en Amerikaanse economieën zijn nog niet gezond genoeg om op eigen benen te staan, zonder steun van de centrale banken. Tot die conclusie komt de OESO, de denktank van de rijke landen, vandaag in een rapport. Pas in de eerste helft van 2012 kan het rentebeleid weer 'normaal' worden, zoals voor de financiële crisis.

Het  herstel van de wereldeconomie blijft namelijk fragiel, zegt de OESO. De groei van dit jaar kwam er vooral dankzij tijdelijke effecten: de stimulusprogramma's van de Amerikaanse en Europese overheden en het heraanleggen van de voorraden. Beide effecten zijn stilaan uitgewerkt.

600 miljard

Omdat de effecten zijn uitgewerkt, kondigde de Fed woensdagavond een tweede rondje kwantitatieve versoepeling aan. Concreet zullen de Amerikaanse centrale bankiers tot eind juni nog eens zo'n 600 miljard dollar geld drukken, om obligaties op te kopen. Dat is wel een stuk minder dan de 1.000 miljard waar economen bij het begin van de 'stimulusrally', in september, over spraken.

Theorie

Met die geldcreatie hoopt de Amerikaanse centrale bank kredieten goedkoper te maken, wat in theorie consumenten tot spenderen en ondernemers tot investeren moet aanzetten.

Door obligaties op te kopen geeft de Fed ook rechtstreeks beleggers cash in het handje, wat ze minstens deels zullen herinvesteren in aandelen of bedrijfsobligaties. Dat moet zich vertalen in een lagere rente op staats- en bedrijfsobligaties en hogere aandelenkoersen, wat bedrijven en de overheid een goedkopere financiering aanbiedt.

Ten slotte moet de forse geldcreatie ook indirect de dollar voort uithollen, wat de Amerikaanse uitvoer een zetje moet geven. Dat is belangrijk: de komende kwartalen zal de Amerikaanse groei vooral van een verbetering van de netto-uitvoer moeten komen. Amerikaanse gezinnen zijn nog volop bezig hun (vastgoed)schulden af te lossen en zijn gelet op de erg sombere toestand van de arbeidsmarkt niet geneigd te spenderen. Wie bang is zijn job te verliezen, laat het geld niet rollen.

Ondernemers zullen hun volle schappen - de bedrijfsvoorraden stijgen al vijf kwartalen op rij - eerst afbouwen alvorens nieuwe bestellingen te plaatsen. En ook van de derde traditionele steunbeer van de economie - de overheidsinvesteringen - valt weinig heil te verwachten. Dus moet de impuls via een goedkopere dollar wel komen van de laatste grote vraagcomponent: de buitenlandse vraag of netto-uitvoer.

Praktijk

Steeds meer economen stellen zich echter de vraag of die theorie in de praktijk wel steek houdt. Tenslotte voert de Amerikaanse centrale bank al ruim twee jaar een uiterst soepel beleid, zonder dat ze de economie duurzaam aan de praat krijgt.

'Tot nog toe stegen de beurzen met elke schijf stimulus. Dit dankzij de impliciete veronderstelling dat die zogenaamde 'kwantitatieve versoepeling' uiteindelijk doorsijpelt naar de reële economie', stipt ING-econoom Rob Carnell aan. 'Wij vrezen nog altijd dat ergens rond nieuwjaar beleggers zich redelijkerwijs zullen beginnen afvragen: 'Zouden we nu al enkele voordelen van dit beleid moeten beginnen zien?''

Werkloosheid

Carnell stipt aan dat de Federal Reserve op dit ogenblik haar dubbele doelstelling grandioos mist. En dat om de werkloosheid weer omlaag richting 6 à 7 procent te krijgen en de kerninflatie omhoog richting 1,5 à 2 procent, de economie nog lang aan het infuus moet blijven. 'We zouden wel eens over 12 à 24 maanden kunnen spreken. En als de Fed dan maandelijks 100 miljard dollar obligaties inkoopt, spreken we al snel nog eens over een verdubbeling van zijn balans'.

De ING-econoom stipt aan dat de futuresmarkten er nu van uit gaan dat het Amerikaanse nulrentebeleid nog zeker tot eind 2012 zal duren. En JPMorgan gaat er vanuit dat de Amerikaanse, Europese en Britse centrale banken zeker niet voor eind 2011 aan een eerste renteverhoging beginnen denken.

 

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud