Centrale bank kocht al voor 100 miljard Belgische overheidsschuld

Pierre Wunsch, de gouverneur van de Nationale Bank ©BELGA

Een vijfde van de Belgische overheidsschuld is in handen van de Nationale Bank en de Europese Centrale Bank (ECB).

Meer dan 100 miljard euro. Dat is het bedrag aan Belgische overheidsobligaties dat de Nationale Bank en de ECB sinds maart 2015 hebben gekocht om de te lage groei en inflatie op te krikken.

Wie koopt wat?

De centrale banken van de eurozone hebben de jongste vijfenhalf jaar zowat 3.400 miljard euro in de economie gepompt door massaal schuldpapier aan te kopen. De aankoop van overheidsobligaties is het belangrijkste onderdeel van die zogenaamde kwantitatieve verruiming (QE). De Nationale Bank en de ECB kochten sinds maart 2015 voor 101,4 miljard euro Belgische overheidsobligaties, waarvan 84,1 miljard via het PSPP-programma en 17,3 miljard via het nieuwe pandemieprogramma (PEPP). Dat blijkt uit cijfers van de ECB.

©Mediafin

De aankoop van overheidsobligaties van een euroland gebeurt voor 90 procent door de nationale centrale bank van dat land en voor 10 procent door de ECB. Dat betekent dat de Nationale Bank voor 91,3 miljard euro papier heeft gekocht en de ECB voor 10,1 miljard.

Welk deel van de schuld is in handen van de centrale banken?

Een portefeuille overheidsobligaties van 101,4 miljard euro vertegenwoordigt zowat 20 procent van de Belgische overheidsschuld, want die is opgelopen tot ongeveer 500 miljard.

Wat is de impact van de obligatieaankopen?

De massale aankopen van overheidsobligaties hebben de Belgische langetermijnrente onder nul doen dalen. Het rendement van tienjarige staatsobligaties daalde dinsdag naar -0,34 procent en flirt zo met het historische dieptepunt van -0,39 procent, dat dateert van augustus vorig jaar. De Belgische staat kan dus tegen een negatieve rente geld lenen. Dat betekent dat beleggers bereid zijn te betalen om geld te lenen aan ons land. De federale overheid heeft wel nog oude obligaties uitstaan met coupons tot 5,5 procent.

De rentelasten van de overheidsschuld zijn historisch laag.

Maar de rentelasten in verhouding tot de uitstaande schuld en het bruto binnenlands product zijn de jongste jaren fors gedaald en nu historisch laag. De overheid is dus een duidelijke winnaar van de negatieve rente. De verliezers zijn spaarders en beleggers. Zij ontvangen veel minder rente op hun obligaties, kasbons en termijnrekeningen.

Hoeveel zullen de Nationale Bank en ECB nog bijkopen?

Nog voor tientallen miljarden. De centrale banken van de eurozone hebben via het PEPP-programma al voor 565 miljard euro obligaties gekocht. Ze willen de aankopen tegen juni 2021 verhogen naar 1.350 miljard. Als de procentuele samenstelling van de PEPP-portefeuille dezelfde blijft, zullen de Nationale Bank en ECB nog voor 24 miljard euro Belgische overheidsobligaties bijkopen. De extra aankopen zullen wellicht groter zijn, want economen verwachten dat de ECB in december bijkomende obligatieaankopen aankondigt.

De huidige spelregels van de ECB bepalen dat de centrale banken maximaal een derde van de uitstaande overheidsschuld kunnen opkopen. Die beperking geldt niet voor de obligaties die onder het PEPP-programma worden gekocht.

Blijven die obligaties eeuwig op de balans van de centrale banken?

Dat is niet de bedoeling. De centrale banken van de eurozone willen hun enorme portefeuilles overheidsobligaties afbouwen wanneer de inflatie is gestegen naar de doelstelling van 'minder dan maar dicht bij 2 procent'. Maar dat is nog niet voor morgen. De ECB zegt dat ze minstens tot eind 2022 de vervallende obligaties van haar PEPP-portefeuille blijft herbeleggen in nieuwe obligaties. Ze blijft ook de vervallende obligaties van het PSPP-programma herbeleggen en zal dat nog geruime tijd na de eerste renteverhoging doen. Economen verwachten die eerste renteverhoging ten vroegste in 2023.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud