Advertentie

De platinamunt, de onorthodoxe ultieme oplossing voor het Amerikaanse schuldenplafond

De Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen. ©EPA

De VS dreigen tegen midden oktober in een schuldencrisis te geraken. Zonder akkoord is er nog één maas in de wet: een platinamunt van 1.000 miljard dollar.

Volgens de Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen zitten de VS tegen 18 oktober zonder geld, omdat ze dan wellicht het schuldenplafond van 28.400 miljard dollar aantikken.

Voor de schuldaflossingen is dat geen probleem. De overheid mag nieuwe obligaties uitgeven om vervallende obligaties terug te betalen, omdat dat de schuld niet verhoogt.

Tikkende tijdbom in VS

Maar voor de rentebetalingen is er wel een probleem. In eerste instantie kan de overheid betalingen aan bedrijven en burgers uitstellen, maar uiteindelijk komt ze in de problemen als de Republikeinen in de Senaat weigeren akkoord te gaan met een verhoging van het plafond.

Hoe groot de gevaren van een wanbetaling zijn, blijkt uit de commentaren van hooggeplaatste figuren. Yellen noemde het 'een catastrofe voor de economie' en ook de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Fed), Jerome Powell, waarschuwt voor 'extreme schade'. De voorzitter van de Fed van New York, John Williams, waarschuwde ervoor dat het niet verhogen van het schuldenplafond kan leiden tot een 'extreme marktreactie'.

De Republikeinen in de Senaat weigeren de schuldlimiet te verhogen, omdat ze de uitgavendrang van de Democraten beu zijn. Een dubieuze houding, want de Republikeinen hebben onder het presidentschap van Donald Trump het schuldenplafond drie keer verhoogd. Ook heeft Trump tijdens zijn ambtstermijn 7.800 miljard dollar toegevoegd aan de staatsschuld, waartoe hij dus in belangrijke mate bijgedragen heeft. Bovenal is de houding vreemd, omdat het verhogen van het schuldenplafond vooral nodig is om in het verleden goedgekeurde uitgaven te financieren.

De meeste analisten verwachten dat - zoals vaker - de twee partijen het op de valreep eens worden, maar zeker is dat niet. De Republikeinen zijn onder invloed van Trump veel extremer geworden. De partij schuift gematigde figuren aan de kant, waardoor ze almaar trumpiaanser wordt. Daarmee lijkt het risico op een fiasco toch wat groter dan in het verleden.

De Nobelprijswinnaar economie Paul Krugman zegt in een column in de Amerikaanse krant The New York Times te vrezen voor een catastrofe. 'Mitch McConnell, de Senaatsleider voor de Republikeinen, weet heel goed hoe desastreus het niet verhogen van het schuldplafond is. Maar de kiezer zal president Joe Biden de schuld geven. Vanuit het standpunt van McConnell is dat prima.'

Oplossing

Zelfs zonder Republikeinse steun kan het schuldplafond worden opgetrokken. De Democraten kunnen dat in principe met hun kleine meerderheid in de Senaat, maar niet zonder juridisch getouwtrek. Dat kost evenwel tijd, die er maar zeer beperkt is.

Een andere oplossing lijkt onwaarschijnlijk, maar is wel degelijk een mogelijkheid: de platinamunt. Een wet uit 1996 bevat een juridisch achterdeurtje. Ze laat de mogelijkheid open dat de overheid een munt slaat met een nominale waarde van bijvoorbeeld 1.000 miljard dollar.

Het idee is onorthodox. Maar om een forse economische en financiële klap te voorkomen kan Joe Biden het overwegen.

De overheid kan die munt aan de Fed geven, waarna die de rekening van de overheid bij de monetaire autoriteit kan verhogen met 1.000 miljard dollar. De overheid kan dat geld gebruiken om de rentebetalingen te doen. Mogelijke inflatoire effecten kan de Fed tegengaan door een grote hoeveelheid overheidsobligaties te verkopen, waarmee ze de hoeveelheid geld in het banksysteem verkleint.

Het klinkt bizar, maar Krugman noemde het plan eerder 'absoluut haalbaar' en een 'logische beslissing' als de Republikeinen blijven weigeren. Daarnaast hebben prominente advocaten, onder wie de Harvard-professor Lawrence Tribe, gezegd dat er juridisch geen speld tussen te krijgen is.

Het idee is onorthodox. Maar om een forse economische en financiële klap te voorkomen kan Biden het overwegen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud