Advertentie
Advertentie

‘De regelgevende slinger is te ver doorgeslagen’

Willy Van Stappen: 'De regelgever weet precies waarin, wanneer en voor hoeveel je handelt.' ©saskia vanderstichele

De almaar strengere en complexere regelgeving draagt niet altijd bij tot een betere bescherming van of meer transparantie voor de beleggers. Veel regels zijn zinloos en bemoeilijken de verwerking van transacties. Dat zegt Willy Van Stappen, topman van ProCapital België, in een afscheidsinterview.

The Backoffice Man. Zo wordt Willy Van Stappen in financieel België vaak genoemd. De topman van ProCapital in ons land bouwde een carrière uit in de ‘backoffice’, de administratieve mallemolen achter effectentransacties en de bewaring van aandelen, obligaties, fondsen of andere financiële instrumenten. Het Franse Procapital, een dochter van Crédit Mutuel Arkéa, heeft een veertigtal werknemers in Brussel die gespecialiseerd zijn in het effectenbeheer voor financiële instellingen.

Bio Willy Van Stappen

1990-2000: medeoprichter en COO van de eerste Belgische optiebeurs Belfox.
2000-2002: CEO van het Belgische afwikkelhuis CIK.
2000-2007: operationeel directeur Clearnet Parijs.
2007-2012: operationeel directeur Equiduct.
2012-2021: CEO ProCapital Belgium, bestuurder Belgische Vereniging van Beursleden (BVBL).
2013-2021: bestuurder l’Association Française des Professionnels des Titres (AFTI).

Van Stappen gaat er eind juni met pensioen en geeft de fakkel door aan Cecile Dessambre. De meesten kennen Van Stappen als medestichter van de eerste Belgische schermenbeurs voor opties Belfox, die opging in Euronext. Hij leidde ook jaren de Belgische depositaris CIK (het latere Euroclear Belgium), en was operationeel directeur bij de Euronext-clearingdochter Clearnet en het handelsplatform Equiduct.

Wat is in de financiële wereld het meest veranderd de afgelopen jaren?

Willy Van Stappen: ‘Ongetwijfeld de regelgeving. In de voorbije vijf à tien jaar is het aantal regeltjes in de sector geëxplodeerd, met initiatieven als Mifid I en II (regulering van financiële instrumenten), GDPR (dataprotectie), EMIR (regulering van de infrastructuur), IFID (regels voor beleggingsvennootschappen), FATCA (belastingen), en ga zo maar door. Ze zijn goedbedoeld, maar vaak opgesteld door mensen zonder praktijkkennis. Veel regels zijn contraproductief, doen de kosten oplopen en zijn niet altijd in het belang van de belegger. Beurshuizen mogen bijvoorbeeld als een klant belt niet langer advies geven over een aandeel, ook al kennen ze die klant al decennia persoonlijk. Die kunnen toch een beter advies geven dan een computerprogramma bij een grootbank?’

Doen al de regels de kosten niet stijgen?

Van Stappen: ‘De particuliere belegger voelt er weinig van, maar het weegt zwaar op de marges in de sector. We moeten bijvoorbeeld voor alle Europese aandelen een systeem opzetten om de aandeelhouders elektronisch te laten stemmen (Shareholders Rights Directive II, red.). Dat is peperduur. Terwijl beleggers die een algemene vergadering willen bijwonen de weg wel kennen. Wie vroeger naar Lotus wou om een pakje koekjes te krijgen of naar Co.Br.Ha. om een pint te drinken vroeg dat gewoon aan. De aandelen werden geblokkeerd, de kostprijs voor de backoffice bleef beperkt. Nu is het een kostenverslindend systeem, terwijl de algemene vergaderingen niet meer volk trekken.’

‘De stortvloed aan belastingen, die bovendien voortdurend veranderen, is een ander probleem. De Franse transactietaks heeft Spanje en Italië geïnspireerd om hetzelfde in te voeren. Gisteren hebben we 24.000 orders uitgevoerd. Weet u hoeveel transacties in Spaanse aandelen daar bij waren? 18! Daarvoor moet je een heel systeem opstellen en updaten. De dataleveranciers varen daar wel bij. Om de dagelijkse lijst te krijgen met op welke aandelen de taks van toepassing is, moeten wij betalen. De verkoop van data is een enorme business geworden. Vroeger was veel gratis, nu moet je voor echt alles betalen.’

Regelgeving is toch nodig voor de bescherming van de belegger?

Sommige brokers verkopen hun orderflow aan grote partijen. De kleine belegger is daar de dupe van.
Willy Van Stappen
CEO ProCapital Belgium

Van Stappen: ‘Absoluut! Maar de slinger is te ver doorgeslagen. De gulden middenweg, waarbij het gezond verstand primeert, is nog niet gevonden. De toezichthouders zijn soms overdreven rigide, maar sluiten de ogen voor andere fenomenen. Sommige brokers verkopen hun orderflow aan grote partijen. De kleine belegger is daar de dupe van. Retailorders worden soms uitgevoerd in ‘dark pools’. Misschien hebt u het al gemerkt als u een marktorder doorgeeft, en een andere partij zich in het orderboek plots voor u plaatst en zijn order uitgevoerd wordt. De geautomatiseerde programma’s van traders zien de opportuniteit eerder en zijn veel sneller dan de internetverbinding bij u thuis.’

Bestaat het bankgeheim door al die regels nog?

Van Stappen: ‘Dat is compleet uitgehold. Banken, ook in het buitenland, spelen gegevens door aan de fiscus. Je kan ook niet langer een anonieme aandeelhouder zijn. De gegevens van de persoon die handelt, moeten aan de regelgever worden doorgespeeld, waardoor de opdrachtgever geïdentificeerd kan worden. De regelgever weet precies waarin, wanneer en voor hoeveel je handelt, al doet die daar weinig mee. Ook de bedrijven kunnen nu precies te weten komen wie hun aandeelhouders zijn. Het textielbedrijf Sioen heeft daar gebruik van gemaakt om rechtstreeks te communiceren met de beleggers die niet op het eerste openbaar bod waren ingegaan. Daardoor heeft Sioen uiteindelijk zijn slag thuisgehaald. En de backoffice doet het werk en betaalt voor de infrastructuur om dat te realiseren.’

Welke gevolgen heeft dat voor de spelers in de financiële sector?

Van Stappen: ‘Om de kosten te dragen om aan alle regels te voldoen moet je grote volumes halen. Een broker heeft minstens enkele honderdduizenden rekeningen nodig om break-even te draaien. Kleine spelers verdwijnen.’

Gebeuren er meer fouten ?

Van Stappen: ‘Procentueel niet, maar we zijn niet foutloos. Beleggers kopen meer buitenlandse en complexere producten. Ook het aantal ‘corporate actions’ is fors gestegen. Er zijn meer kapitaalverhogingen of keuzedividenden. Beleggers vergeten dat de backoffice complex is met een hele keten van spelers die met elkaar moeten communiceren. Er kan altijd iets mislopen.’

Toen u begon, werkten honderden mensen bij de Brussels beurs, nu nog een dik tiental bij Euronext Brussel. Was een onafhankelijke beurs niet beter?

Zonder Euronext had de Brusselse beurs niet meer bestaan.
Willy Van Stappen
CEO ProCapital België

Van Stappen: ‘Nee! Zonder Euronext had de Brusselse beurs niet meer bestaan. Er is schaalgrootte nodig om alle investeringen, zeker in IT, te kunnen dragen en om internationaal te kunnen meespelen. De creatie van Euronext heeft de handel goedkoper gemaakt, zowel voor professionelen als voor particulieren. Dat Brussel een lokaal representatiekantoor van Parijs geworden is, moeten we er maar bijnemen.’

‘Ik hoop wel dat Brussel zijn troeven nog beter kan uitspelen. De elektronische Expert Market voor niet-genoteerde effecten - de Openbare Veilingen van vroeger - is een sterk platform dat op meer markten uitgerold kan worden. Intussen heeft Brussel ook een sterk biotechsegment uitgebouwd, met buitenlandse bedrijven die daarvoor naar hier trekken. Maar ik vrees dat dat uitdooft als de successen uitblijven. Galapagos was op de goede weg, maar is helemaal teruggeslagen.’

Als backofficeman kwam u minder in de belangstelling dan collega’s die actief zijn in de frontoffice. Hebt u daar nooit spijt van gehad?

Van Stappen: ‘Ik heb me 40 jaar in deze sector geamuseerd. Wij zijn de hooggeschoolde arbeiders in blauwe overall van de financiële sector. De bemanning die in het ruim van het schip actief is en maar heel af en toe op het dek komt. Maar zonder wie het schip niet vaart.’

Is het door de beperkte voorspelbaarheid moeilijker om personeel te vinden?

Van Stappen: ‘Sommigen voelen zich daar goed bij. Maar ik geef toe: velen kiezen liever een carrière als fondsbeheerder, trader of private bankier. De hoge graad van automatisering speelt ook in ons nadeel. Geschikt personeel vinden is een groot probleem, ook voor backofficereuzen in Brussel, zoals Euroclear of Swift, waar duizenden mensen werken.’

Soms komt iemand na vijf jaar studies bij ons solliciteren, maar kent hij het verschil tussen een aandeel en een obligatie niet.
Willy Van Stappen
CEO ProCapital België

‘Een ander probleem is de kennis. De financiële kennis bij pas afgestudeerden is sterk achteruitgegaan. Soms komt iemand na vijf jaar studies bij ons solliciteren, maar kent hij het verschil tussen een aandeel en een obligatie niet. Men kent ook de mechanismen achter het systeem niet meer. Als ik aan nieuwkomers uitleg dat een coupon knippen vroeger echt gebeurde door uit het couponblad een papiertje te knippen dat aan het aandeel gehecht was, kijkt iedereen me aan alsof ik van een andere planeet kom.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud