Dominantie dollar in reserves centrale banken brokkelt af

Amerikaanse, Europese en Japanse bankbiljetten. De euro wint langzaam terrein op de dollar als internationale reservemunt. ©Bloomberg

Het aandeel van de dollar in de wereldwijde valutareserves is gedaald naar het laagste peil in 25 jaar. Kan de euro op termijn de fakkel overnemen?

Nieuwe cijfers van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) doen de vraag rijzen wat de toekomst is van de dollar als belangrijkste reservemunt. Het aandeel van de dollar in de valutareserves van centrale banken daalde in 2020 naar 59 procent, het laagste peil sinds 1995. Het aandeel van de euro steeg naar 21,2 procent, het hoogste niveau sinds 2014.

'De vermindering van het gewicht van de dollar in de valutareserves is vooral een gevolg van de daling van de dollar op de wisselmarkten', zegt Peter Vanden Houte, de hoofdeconoom van ING België. 'Bij constante wisselkoersen verliezen de dollar en de euro wat terrein tegenover andere reservemunten, zoals de Chinese yuan', weet Dennis Essers, een econoom van de Nationale Bank.

Rusland heeft na Amerikaanse sancties een deel van zijn dollarreserves omgezet in goud.
Dennis Essers
Econoom Nationale Bank

Maar hij merkt op dat niet alleen wisselkoersschommelingen een rol spelen. 'Rusland heeft de jongste jaren na Amerikaanse sancties een deel van zijn dollarreserves omgezet in goud.' Ook de Chinese centrale bank verkocht Amerikaanse staatsobligaties.

Exorbitant privilege

Er zijn meerdere redenen waarom de dollar de belangrijkste reservemunt is. Ben Bernanke, de voormalige voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, verwees enkele jaren geleden naar de kwaliteit van de Amerikaanse financiële markten. 'De markt van Amerikaans overheidspapier is de meest liquide ter wereld. Bovendien is de dollar een veilige haven.'

De essentie

  • Het gewicht van de dollar in de valutareserves van de centrale banken is teruggevallen naar het laagste peil sinds 1995.
  • Dat is vooral een gevolg van de daling van de dollar op de wisselmarkten.
  • Een troef van de dollar zijn de zeer liquide financiële markten in de VS.
  • De dollar blijft wellicht nog geruime tijd de dominante reservemunt.

De status van de dollar als belangrijkste reservemunt geeft de VS een 'exorbitant privilege', zei de toenmalige Franse minister van Financiën Valéry Giscard d'Estaing in de jaren 60. Hij merkte op dat de VS grote tekorten boekten op de lopende rekening van de betalingsbalans, maar toch gemakkelijk en goedkoop geld konden blijven lenen.

Veel internationale betalingen gebeuren in dollars. Dat geeft de VS een wapen.
Paul De Grauwe
Professor London School of Economics

Maar dat voordeel is verminderd. Bernanke merkte op dat de rente in de eurozone en Japan nu lager is dan in de VS. Paul De Grauwe, professor aan de London School of Economics, stipt aan dat de status van de dollar nog steeds voordelen oplevert. 'Een groot deel van de internationale betalingen gebeurt in dollars. Dat geeft de VS een wapen. Kijk naar de sancties tegen Iran.'

Stress

Essers ziet nog voordelen. 'Een reservemunt vergroot de autonomie van het monetair beleid. De impact van wisselkoersschommelingen op de economie is kleiner als iedereen betaalt in uw munt.' Maar hij ziet ook nadelen. 'Een reservemunt stijgt in tijden van stress en dat is niet goed voor de export. Er ontstaan ook verplichtingen. De Amerikaanse centrale bank moet in crisistijden dollars ter beschikking stellen van andere centrale banken.'

De vooruitgang naar een Europese kapitaalmarktunie verloopt tegen een slakkengang.
Peter Vanden Houte
Hoofdeconoom ING

Vanden Houte verwacht dat het aandeel van de dollar in de valutareserves slechts langzaam daalt. 'De vooruitgang naar een Europese kapitaalmarktunie verloopt tegen een slakkengang. De yuan moet belangrijker worden, maar de Chinese financiële markten zijn minder ontwikkeld.'

De Grauwe zit op dezelfde golflengte. 'De dollar blijft nog lange tijd dominant. De eurozone werd tien jaar geleden geconfronteerd met een schuldencrisis. Daar blijft iets van hangen. De yuan kan maar concurreren met de dollar als China het kapitaalverkeer volledig vrijmaakt. Dat wil het niet, want dan verliest het de controle.'

De Amerikaanse econoom Kenneth Rogoff is het daar niet mee eens. Hij verwacht dat China de koppeling van de yuan aan een muntkorf vervangt door een inflatiedoelstelling en zo de yuan meer bewegingsvrijheid geeft. 'Een modernisering van het Chinese wisselkoersregime kan de status van de dollar een pijnlijke klap geven.' Rogoff zegt dat een wereld met de dollar, de euro en de yuan als evenwaardige reservemunten de rente in de VS zou doen stijgen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud