ECB probeert zwakke Europese economie op te peppen

ECB-voorzitter Mario Draghi. ©AFP

De Europese Centrale Bank (ECB) plant extra stimuli te lanceren om de economie meer zuurstof te geven en de inflatie op te krikken. Wat is er met de Europese economie aan de hand?

‘Nieuwe economische cijfers wijzen op lagere economische groei in het tweede en derde kwartaal’, zei ECB-voorzitter Mario Draghi donderdag op een persconferentie. ‘De vooruitzichten worden slechter en slechter. In die omgeving blijft de inflatie laag en dalen de inflatieverwachtingen.’

De jongste dagen signaleerden inderdaad verscheidene knipperlichten dat de Europese economie afkoelt. De groei in de eurozone vertraagde in juli onverwacht en maakte daarmee de lichte opleving van mei en juni ongedaan, bleek woensdag uit een peiling van het onderzoeksbureau IHS Markit. De Ifo-indicator van het Duitse ondernemersvertrouwen zakte in juli naar het laagste peil in zes jaar.

Industrie

Vooral de Duitse industrie, in het bijzonder de autosector, heeft het erg moeilijk. ‘Het ondernemersklimaat in de industrie is in vrije val’, beklemtoonde het onderzoeksinstituut Ifo. Als grote exporteur betaalt de industrie een zware prijs voor het toenemende protectionisme, de groeivertraging van de wereldeconomie. De VS en China hebben in mei en juni de importtaksen op elkaar producten verhoogd.

Grote Duitse ondernemingen bevestigen het slechte macroplaatje. Daimler moest voor het eerst in tien jaar een kwartaalverlies opbiechten. Continental, de Duitse producent van banden en remsystemen, publiceerde een winstwaarschuwing. Ook BASF en Deutsche Bank zitten in slechte papieren.

Draghi merkte op dat de dienstensector en de bouwsector goed standhouden. De dienstensector profiteert van de stijging van de werkgelegenheid en stijgende koopkracht en de zeer lage rente stimuleert de woningbouw. De arbeidsmarkt blijft zelfs verbeteren, maar die reageert altijd met vertraging op de conjunctuur. De werkloosheidsgraad in de eurozone zakte mei naar 7,5 procent, het laagste peil sinds juli 2008.

Niet snel beterschap

Meer er is weinig hoop op snel beterschap, integendeel. De kloof tussen industrie en de dienstensector was de jongste tien jaar nooit zo groot en sommige economen verwachten dat weldra ook de dienstensector zal afkoelen.

‘Er zijn prille tekenen dat de neergang van de industrie en de export de binnenlandse economie begint aan te tasten’, waarschuwt ING-econoom Carsten Brzeski. Hij merkt op dat sommige Duitse ondernemingen meer een beroep doen op deeltijds stempelen en afdankingen aankondigen. Een afkoeling van de dienstensector zou erg slecht nieuws zijn, want de dienstensector is veel groter dan de industrie.

Voorts doet de droge, warme zomer net als vorig jaar de waterstanden op de Rijn dalen. Als die trend doorzet zal dat het scheepvaartverkeer hinderen en de groei van de Duitse economie afremmen. Draghi verwees ook naar het risico van een harde brexit. Sommige waarnemers vrezen dat het aantreden van Boris Johnson als eerste minister van het Verenigd Koninkrijk het risico van een brexit zonder akkoord doet toenemen en Ierland, Nederland en België zwaar treffen.

Begrotingsbeleid

De groeivertraging in Duitsland en de eurozone is slecht nieuws voor een kleine open economie als België. Duitsland is de grootste afzetmarkt van Belgische exporteurs. Meer dan de helft van de Belgische goederenuitvoer gaat naar andere landen van de eurozone.

Intussen rijst de vraag of een verdere versoepeling van het monetair beleid nog veel impact heeft op de reële economie. De rente is nu al zeer laag en de ECB heeft geen directe impact op het ondernemers- en consumentenvertrouwen. Peter Praet, tot eind mei hoofdeconoom van de ECB, stipte in zijn afscheidsinterview met De Tijd aan dat de centrale bank weinig vat heeft op handelsoorlogen en de brexit, die hij een nieuw soort schokken noemde.

Draghi herhaalde dat het monetair beleid niet alles kan oplossen en kijkt naar de regeringen. ‘Als de economische situatie significant verslechtert is het begrotingsbeleid essentieel.’ Duitsland en Nederland hebben ruimte om de overheidsuitgaven te verhogen en/of de belastingen te verlagen. Maar Duitsland aarzelt, want daar is begrotingsevenwicht - de schwarze Null - heilig.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud