Fed verlaagt rente naar nul

Jerome Powell, voorzitter van de Amerikaanse centrale bank ©REUTERS

De Amerikaanse centraal bankiers gaan ook voor minstens 700 miljard schulden opkopen, in een poging de impact van de coronacrisis zo veel mogelijk te counteren.

De Amerikaanse centrale bank grijpt voor de derde keer in minder dan twee weken fors in: in één van haar meest dramatische aankondigingen ooit verlaagt ze de rente met een vol procentpunt, naar 0 tot 0,25 procent.

De Fed is bereid alle beschikbare middelen in te zetten om te verzekeren dat er krediet naar bedrijven en gezinnen blijft vloeien
Jerome Powell
Fed-voorzitter

De facto nul dus, net zoals van december 2008 tot december 2015. De daaropvolgende drie jaar voerde de Fed negen renteverhogingen door en die zijn nu allemaal - inclusief de knip van 50 basispunten twee weken eerder - in een rotvaart teruggedraaid. 

Zwaar verstoord

De situatie is dan ook zeer ernstig, als gevolg van de wereldwijde gezondheidscrisis en de drastische maatregelen om de verspreiding van het coronavirus zo veel mogelijk in te dammen. 'De uitbraak van het coronavirus heeft gemeenschappen zwaar getroffen en de economische activiteit in veel landen, waaronder de Verenigde Staten, zwaar verstoord', zegt de Fed.

De rente moet op het huidige bijna-nulniveau blijven, zegt de centrale bank, tot 'duidelijk is dat de economie de huidige moeilijke periode doorstaan heeft'. 

Naast de rente komt de centrale bank ook met een drastisch opkoopprogramma van schulden: de centrale bank gaat voor minstens 500 miljard dollar Amerikaanse overheidsobligaties en nog eens minstens 200 miljard dollar aan herverpakte hypotheken opkopen. De centrale bank wil zo verzekeren dat, naast de beleidsrente op korte termijn - dat is de rente waartegen overheid, bedrijven en gezinnen (nood)kredieten kunnen opnemen - laag blijft.

Al het geld uit staatspapier en hypotheekeffecten die op vervaldag komen zal worden geherinvesteerd. De Fed pompt met andere woorden minstens 700 miljard dollar extra in de markt, en garandeert tegelijkertijd dat zijn balans langs de achterdeur niet weer geleidelijk krimpt door schulden die worden terugbetaald op de vervaldag.

'De Fed is bereid alle beschikbare middelen in te zetten om te verzekeren dat er krediet naar bedrijven en gezinnen blijft vloeien', klinkt het. 

Hamsteren

De voorbije weken was er onrust over de goede werking van de grootste en belangrijkste obligatiemarkt ter wereld, die voor Amerikaans schuldpapier (Treasuries), onder meer omdat veel bedrijven en beleggers cash begonnen hamsteren. Daarom kondigde de Fed vorige week aan op korte termijn 1.500 miljard dollar in de geldmarkt te pompen

We verwachten dat de economie in het tweede kwartaal tegen een tempo van 8 procent op jaarbasis krimpt
James Knightley
ING-econoom

Die dollarschaarste stopt - net als het virus - niet aan de landsgrenzen. Daarom zet de Fed voor het eerst sinds de financiële crisis ook een liquiditeitsprogramma op het getouw met zijn belangrijkste tegenhangers wereldwijd: de Europese Centrale Bank (ECB), de Bank of England en de Japanse, Zwitserse en Canadese centrale bank.

De centrale banken hebben onderling afgesproken dat ze vanaf maandag elk speciale en uitzonderlijke goedkope veilingen van dollars op 84 dagen gaan voorzien. Dat goedkope geld met een lange looptijd (de gebruikelijke veilingen hebben een looptijd van één week) moet ertoe leiden dat het financiële raderwerk wereldwijd goed blijft draaien en dat de vele dollarschuldenaars in de wereld voldoende 'greenbacks' blijven vinden om die schulden ge(her)financierd te krijgen.

Het valt op dat de Fed zeer krachtig optreedt. Zelfs tijdens de financiële crisis van 2008 heeft de Amerikaanse centrale bank nooit in één keer de rente met een vol procentpunt verlaagd. Bovendien heeft zij de jongste weken drie keer tussen geplande vergaderingen over het monetair beleid ingrijpende maatregelen aangekondigd. De aankoop van staatsobligaties, hypotheken en kortlopend overheidspapier zal het balanstotaal van de Fed doen stijgen naar een recordhoogte.

Beleidsmakers moeten voorkomen dat de onvermijdelijke recessie evolueert naar een depressie.
Joachim Fels
Econoom Pimco

'De actie van de Fed komt neer op whatever it takes', signaleert Joachim Fels, de invloedrijke hoofdeconoom van vermogensbeheerder Pimco. 'De monetaire en budgettaire beleidsmakers moeten alle instrumenten inzetten om te voorkomen dat de onvermijdelijke recessie evolueert naar een depressie en dat er een meltdown ontstaat op de financiële markten.' Met 'whatever it takes' verwijst Fels naar de uitspraak van ex-ECB-voorzitter Mario Draghi in 2012, die beloofde dat hij al het nodige zou doen om de euro te beschermen.

Schok

De uitzonderlijke maatregelen komen er in een uitzonderlijke toestand voor de wereldeconomie. 'De aanbodschok in de verwerkende nijverheid, de paniek op de financiële markten en de ineenstorting van de luchtvaart-, hotel- en ontspanningssectoren zullen zich waarschijnlijk in een krimp vertalen zoals bij de piek van de financiële crisis, zeker gelet op het feit dat veel steden in lockdown gaan', merkt ING-econoom James Knightley op. 'We verwachten dat de economie in het tweede kwartaal tegen een tempo van 8 procent op jaarbasis krimpt'.

De maatregelen die de ECB vorige week aankondigde zijn veel minder ingrijpend dan die van de Fed. De ECB knipte niet in de rente en ze pompt slechts 120 miljard euro extra in de markten.

Bovendien blunderde ECB-voorzitster Christine Lagarde toen ze opmerkte dat het niet de taak van de ECB is om de renteverschillen tussen landen te verminderen. Die uitspraak deed de Italiaanse langetermijnrente fors stijgen. Lagarde probeerde daarna wel haar fout recht te zetten. 'Ik engageer me om de fragmentatie te vermijden', zei ze in een interview met CNBC. 'Grote renteverschillen die het gevolg zijn van het coronavirus bemoeilijken de transmissie van het monetair beleid.' 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud