Advertentie
analyse

Het rommelt in uw obligatieportefeuille

©Filip Ysenbaert

De langetermijnrente is de jongste dagen spectaculair gestegen na een maandenlange daling. Wat is er aan de hand op de obligatiemarkten en hoe moet de belegger reageren?

Even terugspoelen naar 20 april, minder dan drie weken geleden. De Belgische staat slaagt er voor het eerst in vijfjarige obligaties met een negatieve rente te slijten aan investeerders. Sommige beleggers waren dus bereid te betalen om voor een periode van vijf jaar geld te lenen aan de overheid. Ze geloofden blijkbaar dat de massale obligatieaankopen van de Europese Centrale Bank (ECB) de rente nog verder onder nul zouden doen dalen en dat ze hun obligaties met winst zouden kunnen verkopen.

Die euforie op de Belgische en andere Europese obligatiemarkten heeft plaatsgemaakt voor paniek. De zeer sterke daling van de Europese obligatiekoersen sinds midden vorige week heeft honderden miljarden aan vermogen doen verdampen en de langetermijnrente fors doen stijgen. De rente op tienjarige Belgische staatsobligaties steeg van een dieptepunt van 0,34 procent op 15 april naar 0,83 procent gisteren. Ze is in enkele weken dus ruimschoots verdubbeld.

©MEDIAFIN

De trendbreuk op de obligatiemarkten is het gevolg van een combinatie van factoren. In de eerste plaats hebben de klim van de olieprijs en cijfers over de economische activiteit, geldhoeveelheid en kredietverlening de inflatieverwachtingen doen toenemen. ‘De inflatie bodemt uit. Het gevreesde deflatiespook komt er niet’, signaleert Tom Mermuys, obligatiespecialist van KBC Asset Management. Beleggers vrezen dat de ECB vroeger dan verwacht haar obligatieaankopen zal stopzetten. De ECB zegt dat ze minstens tot september 2016 elke maand voor 60 miljard euro staatsobligaties en ander schuldpapier zal aankopen.

Voorts zijn een paar veilingen van overheidspapier tegengevallen. Duitsland slaagde er vorige week niet in om voor 4 miljard euro vijfjarige staatsobligaties te verkopen aan investeerders. Koen Van de Maele, beleggingsstrateeg van de vermogensbeheerder Candriam, merkt op: ‘De obligatiemarkt anticipeerde op een moeilijke maand mei.’ De landen van de eurozone willen in mei voor een groter bedrag staatsobligaties uitgeven dan het bedrag dat de ECB zal opkopen.

Ten slotte waarschuwden enkele bekende beleggers voor een crash van de obligatiemarkten. De bekendste was Bill Gross, stichter en ex-topman van Pimco, tot enkele dagen geleden de grootste beheerder van obligatiefondsen. Hij noemde speculeren op een daling van Duitse staatsobligaties ‘de beste belegging die men in zijn leven kan doen’.

Waterval

‘Niet de correctie van de markt is een verrassing, wel de omvang van de rentestijging in een zeer korte periode’, zegt Thierry Masset, hoofd beleggingsstrategie van ING. Van de Maele onderstreept dat de beweging van de markt zeer bruusk was omdat veel beleggers dezelfde posities hadden ingenomen. Kristof Wauters, obligatiespecialist van BNP Paribas Fortis, voegt eraan toe: ‘Institutionele beleggers vluchtten allemaal tegelijk naar de uitgang. Zo ontstaat een zelfvoedende beweging.’ Volgens Geert Gielens, hoofdeconoom van Belfius, werd de obligatiemarkt geconfronteerd met een ‘waterval’ van verkopen.

Dit is een wake-upcall dat je ook met obligaties geld kunt verliezen.
koen van de maele
beleggingsstrateeg candriam

De meeste analisten zijn het erover eens dat de bodem van de langetermijnrente achter ons ligt. Zal de langetermijnrente in de komende weken en maanden nog veel stijgen? Specialisten denken van niet. Ze verwijzen vooral naar de obligatieaankopen van de ECB. Gielens: ‘De verwachting is dat de rente rond het huidige niveau blijft schommelen en dus niet onmiddellijk terug zal dalen. Maar de volatiliteit zal hoog blijven.’ Hij verwacht dat de Belgische tienjaarsrente eind dit jaar zowat 0,8 procent zal bedragen.

Van de Maele sluit zich daarbij aan. ‘Dankzij de ECB kan er geen crash komen. We zien de rente niet naar 2 procent stijgen.’ Candriam en KBC voorspellen voor eind dit jaar een Belgische tienjaarsrente van 1 procent, terwijl BNP Paribas Fortis mikt op 0,9 procent. Mermuys en Masset stippen aan dat ook het beleid van de Amerikaanse centrale bank (Fed) een invloed zal hebben op de Europese rente. De ervaring leert dat de Europese rente gedeeltelijk de schommelingen van de Amerikaanse rente volgt. De Fed zal later dit jaar de beleidsrente optrekken en voorzitster Janet Yellen waarschuwde deze week dat dat kan leiden tot een stijging van de langetermijnrente.

Wat met uw spaarproducten?

De grootbanken laten doorschemeren dat een verhoging van de rente op kasbons en termijnrekeningen nog niet voor morgen is. ‘De rentestijging is vrij pril’, zegt BNP Paribas Fortis. ‘Ze is enkel merkbaar voor langere looptijden. Het is veel te vroeg om te besluiten dat deze stijging structureel is’, signaleert KBC. De bank merkt op dat ze normaal alleen bij het begin van elke maand bekijkt of een aanpassing van de tarieven nodig is.

KORT

Obligatiebeleggers die wat rendement willen boeken, moeten bereid zijn wat meer risico te nemen. Specialisten vinden obligaties met een rommelrating en obligaties van groeilanden aantrekkelijk. Wie in vreemde munt wil beleggen, moet opteren voor obligaties in Amerikaanse dollar of Noorse kroon.

Belfius stipt aan dat de volatiliteit op de obligatiemarkten zeer groot is. ‘We hebben in de loop van één dag rentebewegingen van 10 basispunten naar boven en beneden gezien.’ De zeer grote volatiliteit bleek onder meer donderdag. De tienjaarsrente opende op 0,95 procent, schoot kort voor de middag omhoog naar 1,07 procent en viel daarna terug naar 0,89 procent.

Maar BNP Paribas Fortis voegt er wel aan toe: ‘Bij een bestendiging van de huidige niveaus zit een rentestijging in de komende weken er wel in.’ Overigens wordt de rente op kasbons en termijnrekeningen bij grootbanken als Belfius en ING vooral bepaald door de swaprente en minder door de rente op staatsobligaties. De swaprente, een soort interbankenrente, is iets minder gestegen dan de rente op overheidspapier.

Een renteverhoging op spaarboekjes in de nabije toekomst is nog minder waarschijnlijk. De spaarrente wordt niet alleen bepaald door de langetermijnrente, maar ook door de kortetermijnrente. De korte rente is de jongste weken niet of nauwelijks gestegen omdat de ECB die beter onder controle kan houden dan de lange rente. ‘We hebben geen onmiddellijke plannen om de rente op spaarrekeningen te verhogen’, zegt KBC. In het begin van deze week hebben Argenta en Europabank de rente op spaarboekjes nog verlaagd.

Wat met uw obligaties?

‘Wees u bewust van het renterisico en kijk naar de looptijd’, waarschuwt Mermuys. ‘Hoe langer de resterende looptijd van een obligatie, hoe meer de koers daalt bij een rentestijging.’ Van de Maele illustreert het renterisico met een sprekend voorbeeld. ‘De koers van de Belgische staatsobligatie met een coupon van 3,75 procent en vervaldag in 2045 zakte sinds de piek op 20 april van 174 naar 152 procent van de nominale waarde. Dat is een wake-upcall dat je ook met obligaties geld kunt verliezen. Een gemiddelde looptijd van drie tot vijf jaar is een goed compromis tussen rendement en rentegevoeligheid.’

©MEDIAFIN

Wauters zegt dat de recente daling van de obligatiekoersen maar een deel van de meerwaarden van de jongste jaren heeft doen verdwijnen. Hij en Van de Maele adviseren twee soorten obligaties te verkopen: obligaties met een lange looptijd en obligaties die ver boven de nominale waarde noteren. De meerwaarde is belastingvrij.

Maar obligaties verdienen volgens specialisten nog steeds een plaats in een beleggingsportefeuille. Masset: ‘We geven obligaties een normaal gewicht in een gediversifieerde beleggingsportefeuille. De verwachte return van obligaties is groter dan die van cash, maar er zijn risico’s. We staan positief tegenover hoogrentende obligaties (obligaties met rommelrating). We zijn voorzichtiger over obligaties van groeilanden. Die zijn kwetsbaar wanneer de Fed de rente verhoogt. We blijven positief tegenover dollarobligaties.’

Candriam is voorzichtiger. Van de Maele: ‘We beleggen minder dan normaal in obligaties. Onze voorkeur gaat uit naar hoogrentende obligaties en opkomende landen. Dollarobligaties van groeilanden leveren een rendement op van 5,5 procent en hoogrentend papier met kortere looptijden 3,5 procent. Dat is een correcte vergoeding voor het risico. Voor wie een tijdshorizon heeft van meer dan een jaar zijn obligaties in dollar en Noorse kroon aantrekkelijk.’

Wauters vindt dollarobligaties met vlottende rente interessant. ‘Ze bieden bescherming tegen een verhoging van de korte rente door de Fed. Ook obligaties in euro met rating BBB (de laagste kwaliteitsrating) en obligaties in Noorse kroon zijn interessant.’ Voorts vestigt hij de aandacht op converteerbare obligaties. Dat zijn obligaties die kunnen worden omgezet in aandelen. Ondanks de recente rentestijging vinden de meeste specialisten aandelen nog steeds aantrekkelijker dan obligaties.

‘Wij houden in de huidige omstandigheden niet erg van obligaties’, signaleert Mermuys. ‘In een context van lage rente is een kleine opstoot van de rente voldoende om de opbrengst van obligaties onder nul te doen dalen. Het is goed voldoende cash aan te houden om richting aandelen te trekken.’ Toch heeft ook Mermuys een lijstje van ‘favorieten’. Hij noemt net als andere specialisten obligaties in dollar en Noorse kroon en papier van groeilanden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud