Inkoopkampioenen blinken uit

Omdat Colruyt zijn kar steeds meer met zichzelf vult, vergroot de familie haar greep op het bedrijf, tot 58,3 procent van het kapitaal. Dat voedt de speculatie dat de familie ooit een beursexit plant. ©Photo News

De bedrijven op de Brusselse beurs kopen volop eigen aandelen in. Als ze er het geld voor hebben en de beurskoers niet te hoog is, creëren ze daarmee extra aandeelhouderswaarde. Vorig jaar scoorden de inkoopkampioenen opvallend beter dan het beursgemiddelde.

De Belgische beursgenoteerde bedrijven kochten vorig jaar voor net geen 3 miljard euro (2,995 miljard) eigen aandelen in, blijkt uit een onderzoek van De Tijd. Dat is veel meer dan de voorgaande jaren, toen de teller niet boven 2 miljard euro uitkwam. In 2016 vielen de inkopen zelfs terug tot een meerjarig dieptepunt van amper 512 miljoen euro, omdat AB InBev zijn inkopen plots stopzette. De bierreus had alle centen nodig om de overname van SABMiller te bekostigen. Het grootste bedrijf op ons koersenbord koopt sindsdien geen eigen stukken meer in. De prioriteit ligt op de afbouw van de torenhoge schuldenberg.

Intussen nam Ahold Delhaize de rol van grootste fan van zichzelf over. De warenhuisketen verdubbelde in 2018 de inkoop van eigen aandelen tot 2 miljard euro. Maar ook veel andere Belgische bedrijven schroefden hun inkoopprogramma’s een maatje op. Onlangs kondigden onder meer KBC, Ageas, Econocom, Euronav en EVS aan dat ze ook in 2019 gretig eigen stukken zullen opkopen.

De inkoopkampioenen scoren vaak heel goed. Vorig jaar zagen de 20 grootste inkopers van eigen aandelen op de Brusselse beurs, gemeten naar beurswaarde, hun koers gemiddeld 4 procent zakken. Een negatief cijfer weliswaar, maar een pak beter dan de Bel20-index, die 18,5 procent kwijtspeelde.

Belgische bedrijven kochten vorig jaar voor net geen 3 miljard euro eigen aandelen.

De inkoopmania is een wereldwijd fenomeen. Op Wall Street kochten de bedrijven uit de S&P500-index vorig jaar voor ruim 700 miljard dollar van zichzelf, het hoogste cijfer sinds het begin van de statistieken in 1990. En het feestje is nog niet voorbij. De som van alle inkoopplannen van de 500 grootste Amerikaanse ondernemingen overschrijdt voor het eerst de grens van 1.000 miljard dollar.

‘De aangekondigde inkopen zijn dubbel zo groot als in 2017’, zegt de strateeg Dubravko Lakos-Bujas van de zakenbank JPMorgan. ‘De bedrijven laten een groot deel van de hogere winsten en belastingverlagingen doorstromen naar hun aandeelhouders. En wat goed is: de inkoopprogramma’s worden vooral gefinancierd door de cash op de balans, niet door schulden aan te gaan.’ Vorig jaar waren de met schulden gefinancierde aandeleninkopen maar goed voor 14 procent van het totaal, tegenover 34 procent in 2017. ‘Daarnaast houden de Amerikaanse bedrijven nog voor zowat 1.000 miljard dollar cash aan in het buitenland. De repatriëring van dat geld, onder impuls van de door Donald Trump ingevoerde verlaging van de vennootschapsbelasting, gaat ook in 2019 door, wat extra munitie geeft voor verdere inkopen.’

De inkoop van eigen aandelen blijkt op de lange termijn een belangrijke steun voor de beurskoers. Als de ingekochte aandelen worden vernietigd, blijven er minder over waardoor de winst over minder stukken moet worden verdeeld. U krijgt met andere woorden een groter deel van de koek. Dat resulteert in betere waarderingen: de winst per aandeel stijgt, de boekwaarde per aandeel neemt toe en vaak dikt ook het dividend aan. De meest uitgebreide studie in de VS, die 5.000 inkoopprogramma’s onderzocht, toonde aan dat bedrijven met een inkoopplan om de aandelen te vernietigen na een periode van vier jaar 24 procent beter scoren dan hun sectorgenoten die zichzelf niet kopen.

Bodem

Volgens JPMorgan bieden inkopen vooral steun in moeilijke periodes, omdat ze helpen een bodem onder de koers te leggen. Sinds 2000 deden bedrijven met grote inkoopoperaties het 1,5 procentpunt beter tijdens beurscorrecties, en torenden ze tijdens recessies 2 procentpunt boven het peloton uit. Vorig jaar was een uitzondering: de brede S&P500-index zakte met 6,2 procent, terwijl de S&P500 Buyback Index, die de 100 bedrijven met de grootste inkoopprogramma’s omvat, 8,7 procent onderuitging. Op de langere termijn overtroeft de inkoopindex echter de gewone beursgraadmeter.

Het blijkt ook dat bedrijven die inkopen om de aandelen te vernietigen relatief beter scoren. Als ondernemingen aandelen verwerven om ze uit te delen aan hun directie via optieplannen, of ze aanhouden om overnames te financieren, is er geen significante prestatiesurplus. Het aantal aandelen vermindert immers niet.

De Belgische professor Theo Vermaelen van Insead is een wereldautoriteit voor onderzoek naar aandeleninkopen. Hij beheert ook een fonds met bedrijven die zichzelf kopen. Vorig jaar publiceerde hij samen met Alberto Manconi en Urs Peyer een studie over 9.000 inkoopprogramma’s uit 31 landen buiten de VS. ‘Net als in Amerikaanse studies merken we dat de aankondiging van inkoopprogramma’s gemiddeld tot significant betere beursprestaties leidt, en dat zowel op de korte als op de lange termijn’, zegt Vermaelen. ‘Maar veel hangt af van het soort bedrijf. De ideale kandidaat is een kleinere onderneming die is afgestraft op de beurs en waar het management zegt dat de aandelen ondergewaardeerd zijn. Naast die markttiming is ook liquiditeit belangrijk. Extra rendement door in te kopen doet zich voor bij minder vlot verhandelbare aandelen. Ook bedrijven die jaar na jaar consistent blijven inkopen scoren beter.’

©Mediafin

Vermaelen ziet ook geografische verschillen: ‘In Europa is de beursreactie kleiner dan in de VS, omdat in Amerika de raad van bestuur het inkoopplan moet goedkeuren. Die kan snel schakelen, en zo reageren op een fors gedaalde beurskoers. In Europa daarentegen moet de algemene vergadering van aandeelhouders de inkoop goedkeuren. Daar gaat veel meer tijd over, waardoor de signaalfunctie minder belangrijk wordt.’

Wie bedrijven met een inkoopplan koopt, moet ook geduld oefenen, volgens Vermaelen. ‘Je kiest als belegger de kant van het management. Soms is er tijdelijk slecht nieuws of wordt een aandeel onterecht meegesleept in een correctie, terwijl het management kansen ziet voor de lange termijn. Je gaat dus in tegen de opinies van analisten, shortsellers of momentumtraders die denken op de korte termijn.’ Volgens de professor moet je ook rekening houden met andere zaken, zoals de stevigheid van de balans. De inkopen gebeuren best met overtollige cash. Een bedrijf dat er zich zwaar voor in de schulden steekt, is eerder te mijden.

Slokoppen

Op de beurs van Brussel is de lilliputter Softimat al jaren de grootste slokop van zichzelf. Vorig jaar verwierf de vastgoedverhuurder, die ontstond uit de IT-groep Systemat, 9 procent van zichzelf. Softimat kocht liefst twee van de drie verhandelde aandelen. Gestut door de inkopen steeg de koers 43 procent. Al hebben sommige beleggers liever een dividend. Enkele minderheidsaandeelhouders die ruim 6 procent vertegenwoordigen, schreven in december een brief aan de raad van bestuur om een dividend en minder verloning voor de directie te eisen. Ze willen ook dat Softimat stopt met vastgoedontwikkeling. Misschien wil het bedrijf op termijn wel alles opkopen, want de directie omschrijft de minderheidsaandeelhouders als ‘een echt gevaar met een puur speculatieve visie op het bedrijf’. Niet meteen de taal om een goede relatie met de beleggers op te bouwen.

Voor de grote bedragen moeten we bij Ahold Delhaize zijn. De warenhuisketen kocht voor 2 miljard euro 8,51 procent van zichzelf en doet er dit jaar nog een miljard bij. ‘Ahold Delhaize is een cashmachine’, stelt Bank Degroof Petercam. Eind vorig jaar trok het bedrijf de prognoses voor zijn vrije cashflow op van 1,9 naar 2 miljard euro. ‘De almaar groeiende cashflow volstaat om tegelijk een stijgend dividend, de inkoop van aandelen en hogere investeringen te financieren.’ Vorig jaar was de keten met een winst van 20 procent een van de beste aandelen op het Brusselse koersenbord.

Zijn sectorgenoot Colruyt deed nog beter met een klim van 44 procent. Ook de keten uit Halle smult van zichzelf, en kocht voor 210 miljoen euro in. Al zijn de inkopen sinds juli gestaakt, in afwachting van een nieuw inkoopprogramma. Omdat Colruyt zijn kar steeds meer met zichzelf vult, vergroot de familie haar greep op het bedrijf, tot 58,3 procent van het kapitaal. Dat voedt de speculatie dat de familie ooit een beursexit plant. ‘Een interessante suggestie’, zei Jef Colruyt daar in 2017 over. De inkopen leggen in ieder geval een matras onder de koers. Maar daardoor is Colruyt volgens analisten het meest overgewaardeerde aandeel in de Stoxx600.

Omdat Colruyt zijn kar steeds meer met zichzelf vult, vergroot de familie haar greep op het bedrijf, tot 58,3 procent van het kapitaal. Dat voedt de speculatie dat de familie ooit een beursexit plant. ©Photo News

Telenet kwam in 2018 de morrende aandeelhouders tegemoet met een inkoopprogramma én het eerste dividend in vijf jaar. De ingekochte aandelen dienden echter vooral om aan de directie uit te delen, want de telecomgroep is traditioneel gul met aandelenopties. Alleen de stukken boven de drempel van 4,43 miljoen eigen aandelen worden vernietigd. In 2018 kocht Telenet er 4,95 miljoen, maar de aankopen gaan dit jaar volop door.

De financiële instellingen zijn traditioneel grote inkopers. Ageas slorpte al 2,36 procent van zichzelf op. In zijn nieuwe strategie, die op 1 januari werd gelanceerd, voegde de verzekeraar de inkoop van aandelen toe als financiële doelstelling. Ageas zal dit jaar voor minstens 150 miljoen euro inkopen, tenzij zich een grote overname aandient. KBC investeerde 180 miljoen om 0,65 procent van zijn aandelen te schrappen. De balans van de bank hoort bij de Europese top, waardoor ze haar aandeelhouders kan verwennen.

-4%
De 20 grootste inkoopkampioenen zagen hun koers in 2018 gemiddeld met 4 procent dalen. De Bel20 verloor 18,5 procent.

Volgens de theorie van professor Vermaelen zijn de interessantste inkopers diegenen die aangeven dat ze het doen omdat hun koers laag noteert. Euronav pakte daarom in december uit met een inkoopplan. De olierederij koopt stukken in onder de boekwaarde, die bijna 9 euro bedraagt. Dat creëert waarde voor de langetermijnbeleggers. Sinds de start op 19 december kocht Euronav al 1 procent van zichzelf.

Econocom kondigde in de zomer, nadat de koers zowat was gehalveerd, een inkoopprogramma van 30 miljoen euro aan om de koers te stutten. Dat loopt in mei af. Vorige week pakte de IT-groep alvast uit met bemoedigende resultaten en een forse daling van de schulden, ondanks de extra uitgaven voor de inkopen. Eind 2018 hield Econocom 5,7 procent van zichzelf aan.

Bescherming

De Luikse beeldserverspecialist EVS voert een inkoopprogramma van 10 miljoen euro uit. EVS zit op ongeveer 2,30 euro cash per aandeel, en heeft er dus de middelen voor. De operatie is wellicht ook bedoeld om zich te beschermen tegen de interesse van de Canadese sectorgenoot Evertz, die 3 procent van de aandelen kocht. Een hoge beurskoers biedt de beste bescherming tegen een vijandig bod. EVS is wel een buitenbeentje. Tijdens zijn inkoopprogramma gaf het bedrijf al nieuwe aandelen uit om de bank Belfius en de holding Ackermans & van Haaren elk een belang van 2,45 procent te laten verwerven. Voor de beleggers was het beter geweest dat de nieuwe aandeelhouders een positie hadden opgebouwd via beursaankopen, want EVS heeft geen vers kapitaal nodig.

Softimat kocht vorig jaar liefst twee van de drie verhandelde aandelen.

De expert in digitale marketing Emakina specificeert een bijzondere reden voor zijn inkopen: de stukken dienen alleen als pasmunt voor overnames. Niet slecht gezien, want zo stut het bedrijf zijn koers waardoor het minder aandelen moet overhandigen om een prooi binnen te halen.

Let wel op wanneer inkoopprogramma’s aflopen. Als ze niet door een vers rondje worden gevolgd, riskeert de koers nadien terug te vallen. Hou dus altijd de vervaldatum van de inkoopplannen in het oog.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect