Moody's geeft Italië net geen rommelstatus

De Italiaanse minister van financiën Giovanni Tria en premier Giuseppe Conte. ©EPA

Ratingbureau Moody's verlaagde de kredietwaardigheid van Italiaans schuldpapier tot slechts een trapje hoger dan rommel. De Italiaanse begrotingsperikelen leidden vrijdag tot een bewogen dag op de financiële markten.

De zenuwen bij beleggers liepen vrijdag hoog op. Italië kreeg donderdag een brief van de Europese Commissie, waarin benadrukt wordt dat de ingeleverde begroting 'een bron is van ernstige zorg'. Volgens Europa is er sprake van 'een aanzienlijke afwijking van de begrotingsregels'.

Daarop stuurden investeerders de tienjaarsrente in Italië naar 3,76 procent, het hoogste peil in 5 jaar.& De spread, het renteverschil met Duitsland dat de risicopremie weergeeft, liep verder op tot 332 basispunten.

Klik hier als de grafiek niet zichtbaar is.

Europa is niet tevreden met de begrotingsinspanningen van Italië. Brussel wijst erop dat Rome de overheidsuitgaven wil doen stijgen met 2,7 procent, terwijl dat afgesproken was dat die niet mochten toenemen. Rome wil volgend jaar 37 miljard euro meer uitgeven. Daardoor stijgt het begrotingstekort naar 2,4 procent van het bruto binnenlands product, terwijl 0,8 procent was afgesproken.

Investeerders maken zich zorgen over de houdbaarheid van de Italiaanse overheidsschuld. Die bedraagt momenteel zo'n 130 procent van het bruto binnenlands product. Maar die schuld wordt pas echt onhoudbaar als de rente begint te stijgen.

Hoe meer interesten Italië moet betalen, hoe moeilijker het de schuld kan dragen. En daar zit net het probleem.
Paul De Grauwe
Econoom London School of Economics

'Hoe meer interesten Italië moet betalen, hoe moeilijker het de schuld kan dragen. En daar zit net het probleem,' zegt economieprofessor Paul De Grauwe (London School of Economics). 'Door de hogere rente stijgt de vrees bij investeerders dat Italië de schulden niet kan terugbetalen. Daarom eisen ze een nog hogere rente wat de schuld nog minder houdbaar maakt. Op die manier ontstaat een zelfvoedende crisis waarbij de vrees werkelijkheid wordt.'

Sussende woorden

De onrust sloeg zelfs over naar de Europese periferie. In Spanje steeg de spread tegenover de Duitse rente naar 1,2 procentpunt terwijl beleggers ook Belgisch staatspapier dumpten. In ons land steeg de spread naar 45 basispunten.

In de namiddag kwamen echter sussende geluiden uit Europa. Een Europese ambtenaar liet weten dat ze zich niet gingen mengen in het economisch beleid van Italië. De Europees Commissaris voor Economie Pierre Moscovici liet bovendien verstaan dat hij de zaken met Italië niet op de spits wil drijven. Prompt herstelde Italiaans staatspapier. De tienjaarsrente sloot af op 3,47 procent.

De komende weken zijn belangrijk voor Italië. De Europese Commissie geeft de Italiaanse regering tot maandag om een antwoord te formuleren en eventuele bijsturingen te doen. Volstaan die voor Europa niet, dan heeft Brussel tot 29 oktober om de Italiaanse begroting te verwerpen. In extremis kan Europa Italië sancties opleggen tot 0,2 procent van het bbp.

Kredietwaardigheid

Het ratingbureau Moody's verlaagde vrijdagavond de kredietwaardigheid van Italië naar Baa3. Dat is nog slechts een stap verwijderd van junkstatus, maar Moody's schat de vooruitzichten wel in als stabiel. Ook Standard & Poor's gaat zijn kredietwaardering voor Italië herzien tegen het einde van deze maand. Momenteel staat Italiaanse staatspapier er nog twee trapjes boven de rommelstatus.

Wanneer de staatsobligaties als rommel worden beschouwd, vallen ze uit bepaalde indexen en zien passieve fondsen zich verplicht om het schuldpapier te verkopen. Bovendien wordt het ook moeilijker voor de Europese Centrale Bank om Italië te hulp te schieten. Dat zal verder druk zetten op de rentevoeten.

Hoe meer interesten Italië moet betalen, hoe moeilijker het de schuld kan dragen. 'Daar zit nu net het probleem,' zegt De Grauwe. 'Door de hogere rente stijgt de vrees bij investeerders dat Italië de schulden niet kan terugbetalen. Daarom eisen ze een nog hogere rente wat de schuld nog minder houdbaar maakt. Op die manier ontstaat een zelfvoedende crisis waarbij de vrees werkelijkheid wordt.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect