Pensioenspaarfondsen hebben coronacrisis verteerd

©Filip Ysenbaert

Dankzij de remonte van Wall Street en stijgende obligatiemarkten boeken de meeste pensioenspaarfondsen in 2020 een licht positief rendement.

De beheerders van pensioenspaarfondsen hebben net als andere beleggers een bewogen jaar met zeer turbulente financiële markten achter de rug. In die moeilijke omgeving slaagden de meeste pensioenspaarfondsen erin om dit jaar een klein positief rendement te boeken. Dat is een opluchting voor de bijna 1,7 miljoen Belgen die samen een pensioenspaarpot van ruim 20 miljard euro hebben opgebouwd. Ongeveer evenveel landgenoten sparen via een pensioenspaarverzekering voor hun oude dag.

Het gemiddeld rendement van 19 pensioenspaarfondsen bedroeg 0,68 procent, blijkt uit cijfers van de dataleverancier VWD. De dynamische fondsen, die vooral in aandelen beleggen, presteerden dankzij enkele uitblinkers gemiddeld iets beter dan de defensieve fondsen, die hoofdzakelijk in obligaties investeren.

Een licht positief rendement is niet vanzelfsprekend. Pensioenspaarfondsen moeten minstens 80 procent van hun activa in euro beleggen en de return van de brede Europese aandelenindex Stoxx Europa 600 bedroeg -4 procent toen de rendementen van de pensioenspaarfondsen werden berekend. Sindsdien zijn de Europese beurzen met zowat 2 procent gestegen.

Er zijn meerdere redenen waarom de meeste pensioenspaarfondsen 2020 met zwarte cijfers kunnen afsluiten. In de eerste plaats presteerden de Amerikaanse aandelen veel beter dan de Europese. Vooral de technologieaandelen zijn fors gestegen. De Amerikaanse aandelenindex S&P500 leverde een return op van 16 procent. Door de daling van de dollar bedraagt het rendement in euro slechts ruim 7 procent.

©Mediafin

Dieptepunt

Bovendien zijn de obligatiemarkten gestegen. Dat is vooral te danken aan de massale obligatieaankopen van de Europese en andere centrale banken. Die hebben de langetermijnrente doen dalen naar een historisch dieptepunt. Ten slotte hebben sommige beheerders bij het begin van de pandemie tijdig aandelen verkocht en later teruggekocht.

De twee Argenta-fondsen presteerden duidelijk beter dan gemiddeld dankzij een actief beheer. ‘We hebben eind februari en begin maart het gewicht van aandelen afgebouwd en meer belegd in defensieve sectoren’, zegt Johan Van Geeteruyen van Degroof Petercam Asset Management (DPAM), de beheerder.

‘We hebben het gewicht van aandelen geleidelijk weer opgebouwd toen de Amerikaanse centrale bank midden maart haar stimulus lanceerde. In de zomer hebben we de defensieve aandelen gedeeltelijk vervangen door waarde- en cyclische aandelen. En bij de aankondiging van het vaccin door Pfizer hebben we het gewicht van aandelen in de portefeuille verhoogd naar hoger dan normaal.’

990 of 1.270 euro?

Als u dit jaar nog geen storting hebt gedaan in uw pensioenspaarfonds of -verzekering kan dat nog tot 31 december. Een storting tot 990 euro levert een fiscaal voordeel op van 30 procent of maximaal 297 euro. Een grotere storting tot 1.270 euro levert een belastingvermindering op van 25 procent of maximaal 317,50 euro.
De bijna 1,7 miljoen Belgen met een pensioenspaarfonds hadden eind vorig jaar een spaarpot van gemiddeld 12.734 euro. De verschillen zijn zeer groot, want sommige landgenoten sparen nog maar één jaar en anderen al meer dan 30 jaar.

In het obligatieluik van de portefeuille heeft Van Geeteruyen ingezet op bedrijfsobligaties en overheidsobligaties uit de periferie, zoals Italië en Spanje. ‘De steunaankopen van de centrale banken hebben de renteverschillen tussen bedrijfs- en staatsobligaties sterk doen dalen.’

Het fonds van VDK, dat wordt beheerd door Olivier Van Haute van DPAM, volgt dezelfde strategie als de Argenta-fondsen en scoorde nog beter. ‘Het extra rendement van het VDK-fonds is te danken aan zijn duurzame karakter’, zegt Van Geeteruyen. ‘Als duurzaam fonds belegt het bijvoorbeeld niet in klassieke energiebedrijven.’ De energiesector was dit jaar voor beleggers een van de slechtst presterende sectoren, omdat de olieprijs fors is gedaald.

Sectorkeuze

Ook het Hermes Fonds van Bank Delen heeft een goed jaar achter de rug. Paul de Meyer, een van de beheerders, ziet twee redenen. ‘We hebben in maart op een goed moment het gewicht van aandelen in de portefeuille opgebouwd. Ook onze sectorkeuze heeft geholpen. Begin 2020 hadden we veel Amerikaanse technologieaandelen en weinig Europese banken.’

De bankaandelen kregen klappen, omdat beleggers vrezen dat de krimp van de economie de verliezen op de kredietportefeuille doet stijgen. Ook de aanhoudend lage rente drukt de rendabiliteit van de banken.

Het fonds Interbeurs Hermes van de private bank Dierickx Leys boekte het grootste verlies. ‘In het obligatieluik hebben we de verkeerde kant gekozen door te opteren voor kortlopend papier van hoge kwaliteit’, zegt beheerder Werner Wuyts. ‘De obligaties in onze portefeuille zijn een buffer voor als er iets gebeurt op de aandelenmarkten. Dat is een bewuste strategische keuze. In het aandelengedeelte hadden we veel luxeaandelen en vastgoed. Die sectoren hebben het niet goed gedaan.’

Ook voor de Pricos-fondsen van KBC was 2020 geen goed jaar. Beheerder Paul Beller: ‘Het begin van de coronacrisis heeft ons op het verkeerde been gezet. Er zijn nog epidemieën geweest, die men vaak snel onder controle kreeg. We hebben de neerwaartse rit met veel aandelen, bedrijfsobligaties en staatsobligaties uit de periferie van Europa uitgezeten. We hebben dan het geweer van schouder veranderd en het gewicht van aandelen en bedrijfsobligaties afgebouwd. Maar de markten zijn sneller dan verwacht hersteld en we hebben te lang te weinig aandelen gehad. De activaspreiding heeft ons 3 procentpunten rendement gekost.’

We hebben te lang te weinig aandelen gehad. Dat heeft ons 3 procentpunten rendement gekost.
Paul Beller
Beheerder Pricos-pensioenfonds KBC

Pensioenspaarfondsen mogen sinds vorig jaar een deel van de portefeuille beleggen in infrastructuur en private equity (niet-beursgenoteerde aandelen). Geen van de vier gecontacteerde beheerders heeft al zo’n investering gedaan. Ze halen verschillende redenen aan. De verhandelbaarheid is te gering, private equity is te duur of het fonds is te klein voor zulke investeringen. ‘We onderzoeken wel de mogelijkheid om in infrastructuur te beleggen’, zegt Beller.

Van Geeteruyen wil in 2021 drie accenten leggen. Ten eerste wil hij met een groter dan normaal gewicht van aandelen inspelen op het verwachte economische herstel. ‘Het vaccin van Pfizer was een gamechanger.’ Bovendien roteert hij gedeeltelijk van groei- naar waardeaandelen. Hij vindt auto- en bankaandelen tactisch koopwaardig. Ten slotte kiest Van Geeteruyen in het obligatieluik voor kortere looptijden omdat de rente door het economisch herstel licht kan stijgen.

Het Hermesfonds van Delen zal meer beleggen in largecaps (grote bedrijven) en minder in smallcaps. De Meyer: ‘De economische omgeving blijft moeilijk en largecaps zijn meer gediversifieerd. Voorts zijn we geïnteresseerd in de sectoren elektronische betalingen en groene energie en investeren we minder in olie- en gasbedrijven. In het obligatieluik verhogen we de kredietkwaliteit omdat de extra vergoeding van obligaties met een lagere rating niet in verhouding staat tot het extra risico.’

‘We beleggen iets meer dan normaal in aandelen’, zegt Beller van KBC. ‘We investeren meer in industriële bedrijven en financiële aandelen. Er is nog wat potentieel, zeker in vergelijking met obligaties. Maar er is de onzekerheid. Is het vaccin ook effectief tegen een muterend virus? Het grootste risico is de economische kater, de hoge schuldenberg die moet worden doorgeslikt. Dat besef kan voor een naschok zorgen.’

Ook Wuyts van Dierickx Leys verwacht nog volatiliteit. ‘De economische schade wordt volgend jaar ten volle zichtbaar. De betere aandelen zullen het goed blijven doen omdat er weinig alternatieven zijn. Technologieaandelen als Alphabet (moeder van Google) zullen niet dalen. Het deel van de portefeuille dat we buiten Europa mogen beleggen zullen we maximaal benutten.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud