Vroege verbale uitschuiver vormt smet op Lagardes debuutjaar

ECB-voorzitster Christine Lagarde. ©REUTERS

Christine Lagarde werd op 1 november 2019 voorzitter van de Europese Centrale Bank. Ze begon haar mandaat met een ongelukkige uitspraak. Een jaar later blijft communicatie een uitdaging, al heeft ze volgens economen goed gereageerd op de coronacrisis.

'We zijn hier niet om spreads (renteverschillen, nvdr.) te sluiten. Dat is niet de functie of de missie van de ECB.' Die uitspraak van Lagarde op 12 maart wordt algemeen beschouwd als de grootste fout die ze heeft gemaakt sinds ze exact een jaar geleden Mario Draghi opvolgde aan het hoofd van de ECB.

'Dat was een dikke faux pas', zegt Carsten Brzeski, hoofd macro-economie en ECB-watcher van ING. Gert Peersman, professor monetaire economie aan de Universiteit Gent, spreekt van een 'uitschuiver' en 'foute inschatting'. Hans Bevers, hoofdeconoom van Degroof Petercam, is milder: 'Een kleine misser.'

De twee zinnen die Lagarde nog lang zullen achtervolgen, waren een antwoord op de vraag wat de ECB zou doen als de coronacrisis de rente in zwaar getroffen landen als Italië deed stijgen. Ze werden onmiddellijk afgestraft door de obligatiemarkt. Beleggers dumpten Italiaanse staatsobligaties, waardoor de Italiaanse langetermijnrente fors steeg.

Fout rechtgezet

De ECB-voorzitster besefte snel dat ze uit de bocht was gevlogen en probeerde nog dezelfde dag haar fout recht te zetten. 'Ik ben vastbesloten fragmentatie te voorkomen', zei ze aan de zakenzender CNBC. 'Hoge spreads die een gevolg zijn van het coronavirus hinderen het monetair beleid.'

Ik geef Lagarde het voordeel van de twijfel.
Hans Bevers
Hoofdeconoom Degroof Petercam

Behalve die blunder valt Lagarde niet veel te verwijten, zeggen verscheidene economen. Peersman vindt dat de ECB snel heeft gereageerd op de coronacrisis. 'De ECB heeft de juiste beslissingen genomen om de coronacrisis onder controle te houden en bijgestuurd wanneer nodig.' Bevers sluit zich daarbij aan: 'De ECB heeft goed en snel gereageerd. Ik geef Lagarde het voordeel van de twijfel.'

De ECB kondigde op 18 maart aan dat ze voor 750 miljard euro obligaties zou kopen om de impact van de pandemie op de economie te beperken. Ze heeft in juni dat bedrag opgetrokken naar 1.350 miljard en zal eind het dit jaar bijna zeker opnieuw verhogen. Lagarde kondigde donderdag aan dat de ECB in december extra stimulus lanceert.

Brzeski is kritischer over het monetair beleid. 'De ECB heeft een week te lang gewacht. Ze had al op 12 maart meer moeten doen. Later was de reactie wel gepast.'

Klimaat

De communicatie van Lagarde moet nog verbeteren.
Carsten Brzeski
Hoofd macro-economie en ECB-watcher ING

Bovendien moet haar communicatie nog verbeteren, hoewel stappen in de goede richting zijn gezet, voegt Brzeski eraan toe. 'De communicatie van Lagarde is minder goed dan die van Draghi. De ECB heeft een blog van hoofdeconoom Philip Lane ingevoerd die een dag na de persconferenties van Lagarde wordt gepubliceerd. Met een sterke voorzitter is zo'n blog niet nodig. De communicatie in september over de impact van de stijgende euro was niet zo goed.'

De ING-econoom onderstreept dat de buitenwereld in crisistijd naar de voorzitter van de ECB wil luisteren. 'Onder Draghi wist je dat je naar hem en naar hoofdeconoom Peter Praet moest luisteren. Nu is dat onduidelijk. Moet je luisteren naar Philip Lane, naar directeur Isabel Schnabel of naar de bestuurders Jens Weidmann en Klaas Knot? Het is moeilijk de ECB te lezen en haar beleid te voorspellen.'

Klimaatverandering is een zaak voor de politiek, niet voor de ECB.
Gert Peersman
Professor monetaire economie Universiteit Gent

Een duidelijk nieuw accent is de aandacht voor klimaat. Lagarde vindt dat de ECB een bijdrage moet leveren in de strijd tegen klimaatverandering. Bevers en Brzeski vinden de aandacht voor klimaat een goede zaak. Peersman is het daar niet mee eens. 'Dat is niet de taak van een centrale bank. Het monetair beleid moet focussen op inflatie, groei en werkgelegenheid. Klimaatverandering is een zaak voor de politiek.'

Meningsverschillen

Lagarde is erin geslaagd de meningsverschillen in de raad van bestuur meer binnenskamers te houden. Ze stelt de bestuurders minder voor voldongen feiten dan Draghi. Maar Brzeski merkt op dat de spanningen in de raad van bestuur onlangs weer zijn opgeflakkerd.

Bevers noemt de aanhoudend lage inflatie een grote uitdaging. 'Er is nog veel werk aan de winkel.' De ECB verwacht zelf dat de inflatie minstens tot en met 2022 lager blijft dan de doelstelling van 'minder dan maar dicht bij 2 procent'.

'De ECB moet net als de Amerikaanse centrale bank, de Fed, haar inflatiedoelstelling veranderen en streven naar een gemiddelde inflatie van 2 procent', zegt Peersman. Omdat de inflatie in de VS de jongste jaren lager was dan 2 procent streeft de Fed nu naar een inflatie van iets meer dan 2 procent. De ECB herbekijkt haar inflatiedoelstelling in het kader van een evaluatie van haar strategie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud