analyse

Waarom Wall Street danst op een economisch kerkhof

De zetel van de New York Stock Exchange. ©AFP

Amerikaanse aandelen hebben de coronacrisis helemaal verteerd terwijl de reële economie er beroerd aan toe blijft. Ongeziene stimulus en een beurs die steeds minder Main Street weerspiegelt, helpen dat te verklaren. Maar hoe houdbaar is die kloof?

Maandag was het al zover. Veel sneller dan iedereen tijdens de beurspaniek in maart voor mogelijk had gehouden, spoelde de Amerikaanse beurs haar jaarverlies helemaal door en mocht ze zelfs een nieuw record vieren. De S&P500 Total Return-index, de barometer die rekening houdt met de dividenden die de bedrijven uitkeren, klom tot boven zijn vorige record van 19 februari. Ook de gewone S&P500-index, zonder dividenden, flirt weer met de recordgrens. De technologiebeurs Nasdaq vertoeft al langer in recordsferen.

Er doen voldoende beleggers mee aan de rally, al blijft er achterdocht als je ziet tegen welke moeilijke economische achtergrond die plaatsvindt.
Frank Vranken
Hoofdstrateeg Puilaetco

Het contrast met de barre economische realiteit is opmerkelijk. In het tweede kwartaal kromp het Amerikaanse bruto binnenlands product (bbp) met een ongeziene 10 procent. Meer dan 30 miljoen Amerikanen zitten zonder werk. De VS krijgen het coronavirus maar niet onder controle, terwijl in grote steden sociale onrust woedt sinds de dood van de zwarte George Floyd. Voor de gewone man in Main Street zijn het angstige tijden, maar aan het aanhoudende feest op Wall Street is dat niet te merken. Is de beurs dan helemaal losgezongen van de realiteit? Weerspiegelt Wall Street zijn eigen realiteit, ver weg van de kreunende ‘mom-and-pop’-buurtwinkels en naar adem happende hypotheekbetalers?

De kloof tussen Wall Street en Main Street houdt beleggers bezig. ‘Het is een vraag die vaak terugkomt bij klanten’, zegt Philippe Gijsels, hoofdstrateeg van BNP Paribas Fortis. ‘We hebben een heel korte berenmarkt gekend (een beursdaling met minstens 20 procent, red.) gevolgd door een herstel dat verder is gegaan dan gedacht, terwijl de economie een historische krimp kende. Dat roept vragen op.’

Wat zal Joe Biden doen met de groeiende ongelijkheid? Het is onmiskenbaar dat Wall Street de jongste tien jaar ver vooruit is gelopen op Main Street.
Frank Vranken
Hoofdstrateeg Puilaetco

Het beursherstel wordt volgens Frank Vranken, hoofdstrateeg van Puilaetco, voldoende breed gedragen, zij het niet dolenthousiast. ‘Er doen voldoende beleggers mee aan de rally, al blijft er achterdocht als je ziet tegen welke moeilijke economische achtergrond die plaatsvindt. De bedrijfsresultaten van het tweede kwartaal waren beter dan verwacht, maar de lat lag erg laag’, zegt Vranken.

Monetaire kloof

Als gekeken wordt naar welke bedrijven de beursremonte gaande houden, is de rally veel minder breed gedragen. Een handvol techgiganten - Apple , Amazon , Alphabet , Facebook en Microsoft - vertegenwoordigt na aanhoudende koersstijgingen een formidabele 22,7 procent van de totale beurswaarde van de S&P500-index. Eind 2019 was dat 15 procent. Elke techreus profiteert op zijn manier van de coronacrisis en de versnelde digitalisering van ons leven. Zonder de techparels valt het Amerikaanse beursherstel heel wat magerder uit en is de prestatie vergelijkbaar met die van de Europese beurzen, die nog even verwijderd zijn van nieuwe records. Zo staat de Russell 2000-index - die kleinere Amerikaanse bedrijven bevat - nog op een jaarverlies.

Meteen is duidelijk dat de Amerikaanse beurs een erg vertekend beeld geeft van de onderliggende economie. Zo is de IT-sector goed voor 23 procent van de S&P500, maar vertegenwoordigt die sector slechts 6 procent van de economie. ‘Omgekeerd wegen sommige sectoren die fors lijden onder de coronapandemie niet zwaar door op de beurs. Zo is het geheel van retail, restaurants, ontspanning, hotels en luchtvaart goed voor 6 procent van de S&P500, terwijl die een pak zwaarder wegen in de economie, zeker in tewerkstelling’, zegt Vincent Juvyns, marktstrateeg bij JPMorgan Asset Management. ‘Sectoren die zwaar wegen op de beurs zoals tech kennen de meeste winstgroei, maar betalen niet de meeste belastingen of tellen niet de meeste werknemers.’

Zo kan het beeld ontstaan van een beurs die onverschillig lijkt voor het lijden van de gewone Amerikaan. Het help niet dat grote beurshuizen als Goldman Sachs en Morgan Stanley in het tweede kwartaal topresultaten bekendmaakten. Met dank aan de enthousiaste aandelen, de obligatiehandel en de vele kapitaaloperaties van bedrijfsklanten die vlot geld ophaalden om zich te wapenen voor de crisis.

22,7%
Een handvol techgiganten - Apple, Amazon, Alphabet, Facebook en Microsoft - vertegenwoordigt 22,7 procent van de totale beurswaarde van de S&P500-index.

Dat dat zo vlot verliep, is in grote mate te danken aan de gulheid van centrale banken, die kwistig liquiditeiten in de financiële markten pompten om nog maar eens de rente te drukken. Voor Vranken is de kloof tussen Wall Street en Main Street dan ook van monetaire makelij. ‘Dit gaat over geldstromen en een monetair beleid dat nog nooit zo soepel is geweest, met centrale banken die bereid zijn de schulden van overheden te financieren en de Amerikaanse centrale bank (Fed) die nu ook bedrijfsobligaties opkoopt. In zo’n situatie wint de monetaire economie altijd van de reële economie.’

Ook Gijsels heeft het over massale stimulus door centrale banken en overheden. ‘Centrale banken hebben op enkele maanden meer gedaan dan tijdens de hele financiële crisis van 2008-2009. Bovendien hebben hun opkoopprogramma’s in deze zomermaanden nog meer impact omdat er sowieso minder handel is.’

Coronavaccin

Het resultaat is nog maar eens een rondje TINA, ‘There Is No Alternative’. Met peperdure obligaties die geen of zelfs een negatief rendement opleveren, kijken beleggers andermaal naar aandelen voor rendement. Die zijn duur in absolute termen, erkennen de specialisten, met een gemiddelde koers-winstverhouding van 22,6 voor de S&P500 tegenover 16,4 voor de jongste 25 jaar. ‘De economie moet voldoende aantrekken om bedrijfswinsten te genereren en die waardering te verantwoorden’, luidt één conclusie van Juvyns.

Maar een tweede conclusie is dat aandelen in vergelijking met obligaties relatief goedkoop zijn, wat de rally helpt te verklaren. Aandelenkoersen kijken vooruit, naar toekomstige bedrijfswinsten en cashflows. Als die stroom afgezet wordt tegenover een rente die steeds meer naar nul neigt, kunnen waarderingen stevig oplopen. Daar komt bij dat de extreem lage rente ook een reële bedrijfsimpact heeft door de financieringskosten laag te houden. ‘Het maakt bedrijven minder kwetsbaar voor financiële problemen’, benadrukt Juvyns.

Coronavaccin

Bovendien zien beleggers reden tot optimisme. De hoop groeit dat een coronavaccin in handbereik is. Dinsdag veerden aandelen op na het nieuws dat Rusland snel op grote schaal een vaccin wil toedienen. Goldman Sachs schat dat de Amerikaanse farmawaakhond voor het jaareinde een vaccin voor de VS goedkeurt. ‘De tijd tikt in het voordeel van de beurzen. Op een bepaald moment zal je een vaccin hebben, en in de tussentijd houden centrale banken en overheidsstimulus de boel stabiel’, zegt Gijsels.

Hij benadrukt dat de beurs nog een echt coronaherstel tegoed heeft, want voorlopig droeg slechts een select clubje de rally. ‘Als cyclische aandelen zoals banken het economische herstel beginnen te verrekenen, krijg je mogelijk een nieuwe motor voor de rally.’ Het negatieve scenario is dat het techclubje last krijgt van hoogtevrees en de hele markt mee naar beneden trekt. Het V-vormige herstel dat de Amerikaanse beurs nu toont onder impuls van tech wordt dan eerder een vierkantswortel: een korter rechterbeentje omhoog en dan een vlakke lijn. Zo’n vierkantswortel zou beter aansluiten bij de voorspelde vorm van het economische herstel. Alleen de Chinese economie lijkt werk te maken van een echte V.

Het gevaar op een berenmarktrally - waarbij de huidige rally niet meer is dan een opflakkering in een structurele berenmarkt - is volgens Vranken grotendeels gepasseerd. Volgens Gijsels zit de markt in een opwaartse trend. ‘Los daarvan kan je je afvragen wat een begrip als berenmarktrally nog waard is nu je in zes maanden tijd een beren- en een stierenmarkt hebt gehad en alles veel sneller gaat dan ooit tevoren’, zegt Gijsels.

De tijd tikt in het voordeel van de beurzen. Op een bepaald moment zal je een vaccin hebben, en in de tussentijd houden centrale banken en overheidsstimulus de boel stabiel.
Philippe Gijsels
Hoofdstrateeg BNP Paribas Fortis

Het grote gevaar voor hem is een rentestijging. ‘De schulden die overheden gemaakt hebben staan geparkeerd op de balansen van de centrale banken. Zolang de rente laag blijft, heb je daar geen last van, en centrale banken willen de rente ook lang laag houden. Maar wat als inflatie de kop opsteekt? Als de rente dan hoger gaat, komen aandelen en goud onder druk. Als je de rente laag houdt bij stijgende inflatie, geef je mensen nog meer reden om te investeren in activa als aandelen en vastgoed. Wat wordt het? Dit is het grootste financiële experiment uit de geschiedenis.’

Het is een vraagstuk dat de Democratische presidentskandidaat en koploper Joe Biden ook op zijn bord krijgt. ‘Hoe zal hij met het enorm opgelopen Amerikaanse begrotingstekort omgaan? De centrale bank zal op een bepaald moment duidelijk maken dat ze niet alle schulden kan blijven opkopen. En wat zal Biden doen met de groeiende ongelijkheid? Het is onmiskenbaar dat Wall Street de jongste tien jaar ver vooruit is gelopen op Main Street, een trend die president Donald Trump versterkt heeft met zijn fiscaal beleid’, aldus Vranken. Deze week opperde Trump open te staan voor een verlaging van de meerwaardebelasting op aandelen, een idee dat hij aanvankelijk had afgeschoten omdat het de middenklasse onvoldoende zou helpen.

November

Het voert terug naar de canyon tussen Wall Street en Main Street en de vaststelling dat de 10 procent rijkste Amerikanen naar schatting 84 procent van alle aandelen controleren die in handen zijn van particulieren in de VS. De rijken worden zo rijker van een beursrally die deels gevoed wordt door bedrijven die gretig hun eigen aandelen inkopen in plaats van te investeren of loonsverhogingen toe te staan, stellen critici.

‘Daarom zijn de presidentsverkiezingen in november zo belangrijk’, zegt Vranken. ‘Als Biden - die de minimumlonen wil optrekken - zegt dat het genoeg is geweest, als hij aandeleninkopen aan banden wil leggen, zal Wall Street dat voelen. Markten zullen er meer rekening mee houden naarmate we dichter bij de verkiezingen komen en de peilingen concreter worden. Ik verwacht volatielere beurzen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud