nieuwsanalyse

Waarom Wall Street onderuit gaat

Donald Trump benoemde op 2 november 2017 Jerome Powell (rechts) tot Fed-voorzitter. Een jaar later vuurt de Amerikaanse president bijna dagelijks een salvo af op Powell. ©EPA

Er zijn maar twee redenen die de Amerikaanse centrale bank in 2019 kunnen overtuigen de geplande renteverhogingen op te bergen. Geen van beide stemt optimistisch.

18 procent. Zo hard is de Dow Jones , de oudste en nog altijd invloedrijkste beursbarometer ter wereld, dit kwartaal al onderuitgegaan. De reuzen uit Silicon Valley hebben bij die neergang dit najaar al collectief meer dan 1.000 miljard dollar beurswaarde in rook zien opgaan

Dat is de slechtste prestatie sinds de bankencrisis van 2008 en staat in schril contrast met een jaar eerder, toen Wall Street dankzij de belastingverlagingen van president Donald Trump in records grossierde. 

Dat lijkt op het eerste gezicht vreemd. Ook in het negende jaar expansie draait de Amerikaanse economie als een tierelier, de werkloosheid is naar het laagste peil in een halve eeuw gezakt.

En dus luidde de boodschap van Jerome Powell, de voorzitter van de centrale bank, vorige week: we blijven de rente verhogen. Elk van de negen renteverhogingen die de Federal Reserve de voorbije drie jaar doorvoerde, is een motie van vertrouwen in de Amerikaanse economie. 

Alleen: dat vertrouwen heeft Wall Street niet meer. Beleggers zetten zich meer en meer schrap voor een recessie in 2019. Ze zien steeds meer risico's opdoemen.

Neem ten eerste het beleid van de centrale bank zelf. Powell heeft ten eerste door de gestage renteverhoging de dollar weer grootgemaakt als beleggingsmunt. Risicoschuwe beleggers kunnen weer vluchten in de meest liquide belegging ter wereld. Dat verklaart waarom de rimpelloze beurshandel van 2017 in 2018 in een kolkende massa is veranderd

Ten tweede zet Powell in versneld tempo een andere erfenis van zijn voorganger Janet Yellen door: het inkrimpen van een door jaren crisisbeleid zwaar opgezwollen balans. Dit jaar heeft de centrale bank zo ongeveer 500 miljard dollar uit de markten gehaald, al blijft de balans nog altijd 4.000 miljard dollar zwaar.

Het aanbod dollars krimpt dus, terwijl de vraag fors toegenomen is: door de belastingverlagingen van Trump stijgt de Amerikaanse staatsschuld - nu al bijna 22.000 miljard groot - elk jaar met zo'n 1.000 miljard extra.

Het gevolg is dat opkomende landen die boven hun stand leven hun dollarschulden niet meer geherfinancierd krijgen, van Argentinië over Turkije tot Zuid-Afrika. Een groeimarktcrisis die de bierreus AB InBev, tot voor kort het grootste beursgenoteerde bedrijf van de eurozone, midscheeps treft

Ten derde is er de groeiende onrust over het beleid in Washington. Het wordt steeds duidelijker dat de door Trump gestarte handelsoorlogen pijn beginnen te doen. Trump voert ook bijna dagelijks een open oorlog met Powell, een open conflict dat Wall Street met afgrijzen volgt.

Daar komt nog een bizarre communicatie bij: een minister van Financiën die zondagavond op weg naar een golftrip in Mexico de zes CEO's van de Amerikaanse grootbanken opbelt en vervolgens beleggers probeert te sussen met de boodschap dat 'de markten goed werken' en de 'banken voldoende liquiditeiten hebben'.

TRUMP: 'DIT IS EEN KOOPKANS'

Op een inderhaast georganiseerde persconferentie omschreef Donald Trump op kerstmis de zware uitschuiver op Wall Street als een 'uitstekende koopkans'. En geheel Trumpiaans kon de Amerikaanse president niet nalaten toch weer kritiek te uiten op de centrale bank, terwijl het net de bedoeling was de beleggersonrust over de confrontatie tussen Witte Huis en Federal Reserve te milderen. 

Een boodschap die anders alleen uitgestuurd wordt in tijden van acute crisis. Logisch dat beleggers zich afvragen: 'Weten zij iets wat wij niet weten?'

Tegelijk begint Wall Street te beseffen dat door het draaideurbeleid van Trump - het ontslag van minister van Defensie Jim Mattis lijkt voor beleggers de spreekwoordelijke druppel te zijn - er in Washington in tegenstelling tot in 2008 geen ervaren managers klaarstaan om in te grijpen als het fout loopt.

'De instabiliteit die Trump creëert doet beleggers zich afvragen waar het economisch en geopolitiek management vandaan zal komen als de economie vertraagt', schrijft columnist Thomas Friedman in The New York Times. 'Er rest ons alleen een B-ploeg, wat overblijft nu de A-ploeg ofwel ontslag genomen heeft ofwel zijn ontslag heeft gekregen.'

Eén iets lijken beleggers en Trump gemeen te hebben: ze foeteren op de Federal Reserve die doorheen alle chaos de rente blijft verhogen. Er tekenen zich eigenlijk maar twee scenario's af die Powell in 2019 kunnen doen afzien van zijn plannen om de rente te blijven verhogen.

Eén: Wall Street heeft gelijk en Powell ongelijk en de Amerikaanse economie sukkelt inderdaad in een recessie. Twee: Powell plooit onder politieke druk. Geen van beide scenario's is hoopgevend. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect