analyse

Wat betekent het ECB-besluit voor u?

ECB-voorzitter Mario Draghi. ©AFP

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft donderdag beslist haar stimulus eind dit jaar stop te zetten. Waarom doet zij dat en wat zijn de gevolgen voor spaarders en ontleners?

Het einde van een tijdperk.’ Dat is volgens strateeg Patrick O’Donnell van vermogensbeheerder Aberdeeen Standard Investments de betekenis van het nieuws dat de ECB eind dit jaar haar obligatieaankopen stopzet. De ECB heeft sinds 2014 meer dan 2.400 miljard euro in de economie gepompt om de te lage economische groei en inflatie op te krikken.

1 Wat heeft de ECB beslist?

Ten eerste verlengt de ECB haar obligatieaankopen met drie maanden tot en met december 2018. Maar ze verlaagt het aankoopbedrag vanaf oktober van 30 naar 15 miljard euro per maand. Die beslissing werd verwacht.

Ten tweede handhaaft de ECB haar rentetarieven minstens tot en met de zomer van 2019 op het huidige peil. Dat betekent dat ze op zijn vroegst in september of oktober van 2019 een eerste keer de rente zal verhogen. Dat is een verrassing. De meeste economen en de rentetermijnmarkt voorspelden dat de ECB al vanaf juni 2019 de rente zou optrekken.

Ten slotte zal de ECB nog geruime tijd de opbrengst van vervallende obligaties herbeleggen in nieuw papier. Ze wil met haar grote obligatieportefeuille nog lange tijd de economie veel zuurstof geven.

Maar het valt op dat de ECB meteen de deur opent voor een bijsturing van haar plannen. ‘Er zijn veel opties ingebouwd in onze beslissingen’, zei ECB-voorzitter Mario Draghi op een persconferentie.

Het aankoopbedrag vanaf oktober en de einddatum van de obligatieaankopen hangen af van de economische cijfers. Met andere woorden, als de inflatie te traag stijgt, kan de ECB beslissen meer papier te kopen of de aankopen te verlengen tot in 2019. Draghi onderstreepte ook dat de ECB de rente handhaaft op het huidige, lage niveau ‘zo lang dat nodig is’ om de inflatie voldoende te doen stijgen.

Daarom zegt ING-econoom Carsten Brzeski: ‘Dit is geen beslissing van de ECB maar een intentieverklaring. Dit is een compromis tussen haviken (voorstanders van streng monetair beleid) en duiven (voorstanders van soepel geldbeleid). De haviken kregen een einddatum voor de obligatieaankopen, voor de duiven blijft de deur open voor extra stimulus. Iedereen wint.

2 Waarom is de ECB van plan de obligatieaankopen stop te zetten?

‘Er is substantiële vooruitgang geboekt naar een duurzame aanpassing van de inflatie’, zegt de ECB in een toelichting van haar beslissing. ‘We hebben er vertrouwen in dat de inflatie op een duurzame manier zal convergeren naar onze doelstelling.’ De ECB streeft naar een inflatie van ‘minder dan maar dicht bij 2 procent op middellange termijn.’

Draghi zei dat de obligatieaankopen de jongste drie jaar hebben geleid tot in totaal 1,9 procentpunt meer groei en 1,9 procentpunt meer inflatie. De ECB verhoogde donderdag haar inflatieprognose voor 2018 en 2019 van 1,4 procent naar 1,7 procent, maar dat is vooral een gevolg van de hogere olieprijs. Ze verwacht dat de inflatie in 2020 stabiliseert op 1,7 procent. Belangrijk is dat de ECB de kerninflatie (zonder voeding en energie) ziet stijgen van 1,1 procent in 2018 naar 1,9 procent in 2020.

Frankfurt werd wel somberder over de economische groei. Het verlaagde zijn groeiprognose voor 2018 van 2,4 naar 2,1 procent omdat de economische conjunctuur in het eerste kwartaal sterk is verzwakt. De ECB ziet de groei verder vertragen naar 1,9 procent in 2019 en 1,7 procent in 2020. Maar Draghi maakt zich daarover niet veel zorgen. ‘Het is mogelijk dat de flauwte iets langer duurt dan verwacht in sommige landen. Maar de onderliggende sterkte van de economie is niet veranderd.’

Draghi ligt evenmin wakker van recente speculatie dat Italië de euro zal verlaten en van de sterke stijging van de Italiaanse langetermijnrente. ‘Er is geen significante besmetting van andere landen. Dit is een lokaal verhaal. Je mag een verandering van het beleid niet dramatiseren. Er zijn 19 landen in de eurozone en dus 19 verkiezingen. In de eurozone steunt 74 procent van de bevolking de euro. De euro is onherroepelijk omdat hij sterk is.’

3 Hoe reageren de financiële markten?

De markten reageerden vrij heftig. Het vooruitzicht dat de ECB de rente nog meer dan een jaar laag houdt deed de euro fors dalen. De aandelen- en obligatiemarkten bogen verlies om in winst. De flexibiliteit om indien nodig de obligatieaankopen verder te verlengen gaf de markten een extra duw.

De euro zakte na het rentebesluit met bijna 2 cent naar 1,165 dollar. De aandelenmarkten profiteerden van de goedkopere munt, omdat een zwakkere euro de concurrentiekracht van exporteurs versterkt. De EuroStoxx50 sloot 1,4 procent hoger. De Bel20 won slechts 0,4 procent, omdat bankaandelen relatief zwaar wegen in de index. De daling van de langetermijnrente drukt de winstmarge van banken en daarom stonden Belgische en Europese bankandelen onder druk.

Op de obligatiemarkten was Italië opnieuw een uitblinker. De Italiaanse tienjaarsrente zakte na het rentebesluit van 2,90 naar 2,74 procent. De Belgische rente viel terug van 0,87 naar 0,79 procent en de Duitse rente van 0,50 naar 0,43 procent.

4 Wat zijn de gevolgen voor spaarders en ontleners?

De stopzetting van de obligatieaankopen vanaf januari 2019 zal het aanbod van overheidspapier dat niet in vaste handen is doen toenemen. Dat groter aanbod moet normaal de obligatiekoersen doen dalen en de langetermijnrente doen stijgen. De rente van hypothecaire kredieten met vaste rente en de rente van kasbons, termijnrekeningen en obligaties met lange looptijden volgt de evolutie van de langetermijnrente. Woonkredieten zullen dus duurder worden en kasbons en termijnrekeningen zullen meer opbrengen. Aangezien financiële markten doorgaans anticiperen, zal de langetermijnrente wellicht al voor het einde van dit jaar stijgen.

De rente op spaarboekjes volgt de schommelingen van de rente op korte en halflange termijn. Aangezien de ECB geen renteverhoging plant voor de herfst van 2019 zal de kortetermijnrente en wellicht ook de rente op spaarboekjes nog minstens één jaar zeer laag blijven.

Draghi maakte duidelijk dat hij weinig medelijden heeft met spaarders die klagen over de lage rente op spaarboekjes. ‘Spaarders kunnen investeren in andere activa (lees aandelen en obligaties). De mensen in de eurozone profiteren meer van de economische heropleving dan dat ze nadeel ondervinden van de lage rente.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content