Advertentie
Advertentie
analyse

Wordt rebels Robinhood zelf speelbal bij beursdebuut?

©REUTERS

Met Robinhood maakt vandaag een beeldenstormer met bagage zijn debuut op de beurs. De beleggingsapp die van de beurs een casino maakt gooit andermaal conventies overboord, met het risico ditmaal zelf overgeleverd te worden aan de grillen van zijn beleggers.

Een van de grote winnaars van de pandemie hoopt vandaag een spraakmakend parcours verzilverd te zien met een miljardenjackpot op de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq. Daar krijgt de razend populaire en controversiële beleggingsapp Robinhood haar eerste notering.

Tegen zijn onderaan de vork geprikte introductieprijs (zie inzet) krijgt het acht jaar oude bedrijf een waardering van 32 miljard dollar opgekleefd, voldoende om van het oprichtersduo Vlad Tenev (34) en Baiju Bhatt (36) multimiljardairs te maken.

IPO krijgt lauwe aftrap

De begeleidende zakenbanken prikten woensdagavond de intekenprijs vast op 38 dollar, de onderkant van de vooropgestelde prijsvork. Volgens informatiebureau Bloomberg een signaal dat de beleggersinteresse niet overweldigend was. Al vermindert zo ook de kans dat de reputatie van de hippe tradingapp een deuk krijgt door een dalende beurskoers op dag één.

De ambitie van de twee studievrienden om beleggen te ‘democratiseren’ via een gebruiksvriendelijke app en gratis beurstransacties kreeg dankzij de lockdowns een boost. Verveelde Amerikaanse millennials vonden een uitlaatklep in Robinhood, dat hen beloonde met digitale confetti op hun smartphonescherm na een eerste succesvol beleggingsorder.

Gewapend met hun ontvangen stimuluscheques van de overheid zette dat leger jonge retailbeleggers gretig in op dood gewaande aandelen als GameStop en boomende cryptomunten als dogecoin.

Robinhood is een product bij uitstek van de verhitte beursrally sinds maart vorig jaar, toen de uitbraak van het coronavirus de beurzen kortstondig onderuithaalde. De beleggingsapp zag haar aantal klanten in twaalf maanden verdubbelen tot 18 miljoen op het einde van het eerste kwartaal. De omzet ging in die periode ruimschoots maal vier tot 420 miljoen dollar.

En dus smeedt Robinhood het ijzer als het heet is door nu naar de beurs te trekken, al vertoont de beurseuforie de jongste weken wat barsten en dreigt verzadiging bij beleggers die sinds het najaar van 2020 al een hele stoet techbedrijven hun beursdebuut hebben zien maken.

Beleggersmoeheid is lang niet het enige gevaar bij Robinhood. Sinds de Chinese taxiapp Didi Chuxing meteen na haar beursintroductie in New York een maand geleden de toorn van de Chinese autoriteiten over zich heen kreeg en haar koers zag kelderen, weten beleggers dat ze maar beter aandachtig het hoofdstuk over risico’s lezen in het prospectus van een bedrijf met beursplannen. Didi had daarin gewaarschuwd voor mogelijke regelgevende acties van de Communistische Partij.

Bij Robinhood leest het risicoluik zo mogelijk nog onrustwekkender. De beleggingsapp maakte tijdens haar snelle opmars de nodige brokken, geheel volgens het Silicon Valley-mantra ‘move fast and break things’. Het doet denken aan die andere disruptieve rebel, de taxiapp Uber. Uber wist nog niet te schitteren sinds zijn beursintroductie (IPO) ruim twee jaar geleden. Het tackelde de markt voor taxiritten met twee voeten vooruit in een poging regelgevers en overheden voor voldongen feiten te plaatsen.

De tactieken van Uber zullen niet werken voor Robinhood. Het gaat zich aan de strikte financiële regelgeving moeten houden.
Hilary Allen
Professor rechten American University

Maar autoritjes zijn geen financiële markten, een strikt gereguleerde omgeving waar ‘breaking things’ net iets gevoeliger ligt. ‘Silicon Valley is het niet gewend in hoogst gereguleerde sectoren te opereren. De tactieken van Uber zullen dan ook niet werken voor Robinhood’, zegt Hilary Allen, die als rechtenprofessor aan de American University in Washington DC aandachtig de oprukkende fintechsector volgt. ‘Robinhood zal zich aan de financiële regelgeving moeten houden. Er zijn wat dat betreft al verschillende overheidsacties geweest. Beleggers in Robinhood moeten daar rekening mee houden, al is het natuurlijk ook zo dat Robinhood hier al jaren mee bezig is en weet wat het doet.’

Boetes, rechtszaken en dreigementen

Het recente parcours van Robinhood is bezaaid met boetes, rechtszaken en dreigementen met overheidsacties. Onlangs was er een recordboete van 70 miljoen dollar van de toezichthouder FINRA. Die zegt dat Robinhood zijn beleggingsklanten ‘significante’ schade had berokkend door technische pannes op zijn platform en door handel toe te laten in risicovolle opties die ‘niet geschikt’ waren voor niet-gesofisticeerde beleggers. Robinhood schikte met de familie van een student die zelfmoord pleegde toen hij verkeerdelijk dacht een monsterverlies met optiebeleggingen geboekt te hebben.

Een ander terugkerend verwijt - dat Robinhood van beleggen een verslavend spel maakt en klanten ertoe aanzet zoveel mogelijk te traden - dreigt de app haar licentie te kosten in de staat Massachusetts, waar de toezichthouder de ‘gamificatie’ van beleggen onder vuur neemt.

Maar de fundamenteelste bedreiging betreft het verdienmodel van Robinhood. Achter de commissievrije transacties die de app haar klanten aanbiedt, gaat een controversiële praktijk schuil: ‘payment for order flow’. Robinhood stuurt zijn klantenorders door naar marktmakers zoals Citadel Securities en Virtu Financial, die ze vervolgens uitvoeren via hun razendsnelle platformen. Die marktmakers betalen Robinhood voor de orderflow, waardoor een belangenconflict ontstaat: de marktmaker die het meest betaalt, is niet noodzakelijk degene die het order uitvoert tegen de beste prijs voor Robinhoods beleggingsklanten. Kiest Robinhood voor het meeste geld of voor de beste uitvoering voor zijn klanten?

De beurswaakhond SEC beantwoordde die vraag vorig jaar door Robinhood via een schikking 65 miljoen dollar te laten betalen. Volgens de SEC benadeelde de beleggingsapp haar klanten. Die werden misleid met de belofte van gratis transacties, terwijl ze indirect wel degelijk betaalden doordat hun orders niet tegen de beste prijs uitgevoerd werden. De SEC verweet Robinhood bovendien die praktijk verzwegen te hebben tegenover zijn klanten.

Wat is Robinhood?

De Amerikaanse app wil beleggen ‘democratiseren’ via een gebruiksvriendelijk platform en gratis transacties. Robinhood zag zijn aantal klanten in een jaar verdubbelen tot 18 miljoen eind maart.

Waarom is het controversieel?

Critici beweren dat Robinhood van beleggen een spel maakt en onervaren beleggers ertoe aanzet zoveel mogelijk te handelen. Er zijn ook vragen over zijn verdienmodel, ‘payment for order flow’.

Wat maakt Robinhood risicovol?

Het bedrijf kreeg al meerdere boetes, het heeft rechtszaken boven het hoofd hangen en het riskeert een ban op zijn verdienmodel door toezichthouders. Het stelt zijn beursintroductie ook open voor zijn klanten, maar sommigen roepen op tot een boycot.

Intussen heeft de nieuwe SEC-voorzitter, Gary Gensler, zijn vizier gericht op payment for order flow. In juni zei Gensler dat hij zijn diensten de opdracht had gegeven een reeks marktregels door te lichten om ‘inefficiënties’ weg te werken die aan het licht waren gekomen. Daarbij ook de praktijk van payment for order flow, die in heel wat landen verboden is. Gensler sprak in dat kader over ‘beleggers die hun kosten niet zien en denken dat orders gratis zijn’. Hij verwees ook naar de ondermijning van publieke beurzen als een groeiende hoeveelheid orders afgeleid wordt naar private platformen. Het aandeel van Virtu, de op een na grootste marktmaker, ging prompt 7,7 procent lager die dag. De SEC werpt overigens ook een kritische blik op de gamificatie van beleggen.

Een eventueel verbod op payment for order flow zou Robinhood midscheeps raken. De beleggingsapp puurde in het eerste kwartaal liefst 81 procent van haar omzet uit het doorverkopen van klantenorders. Concurrerende brokers als Charles Schwab en TD Ameritrade, die onder invloed van Robinhood intussen ook nul commissie aanrekenen en payment for order flow zijn beginnen te omarmen, zijn veel minder afhankelijk van die inkomstenbron. Robinhood waarschuwt dan ook dat een verbod een ‘buitenmaatse impact’ zou hebben.

81
procent
Robinhood puurde in het eerste kwartaal liefst 81 procent van haar omzet uit het dooverkopen van klantenorders.

Of het zover komt, is niet zeker. Tot nu toe huldigde de SEC het principe dat payment for order flow de kleine belegger voordeel oplevert omdat de marktmaker belooft het order minstens tegen de huidige marktprijs uit te voeren en mogelijk beter, al verandert dat niets aan het belangenconflict. Met Gensler is er nu wel een nieuwe sheriff, die bovendien de steun geniet van de Democraten.

Die broeden in het Huis van Afgevaardigden op nieuwe financiële regelgeving. Payment for order flow staat op de radar, naast beperkingen op optiehandel door kleine beleggers. Op opties - die speculatiever zijn dan aandelen - verdient Robinhood bij doorverkoop een veel grotere marge dan op aandelenorders. Toch betwijfelt professor Allen of er nieuwe regelgeving komt. Ze verwijst naar de politieke polarisatie in Washington, die het Congres dreigt te verlammen. Al kan politieke actie wel extra druk op de SEC zetten om op te treden.

Robinhoods inkomstengroei riskeert verder ook het slachtoffer te worden van het beursklimaat en van hippe beleggingen als cryptomunten. Als de huidige stierenmarkt zonder stoom valt, de lockdowns helemaal verdwijnen en cryptomunten mogelijk strenger gereguleerd worden, bestaat het gevaar dat de Robinhood-beleggers afhaken. Om de afhankelijkheid van trendgevoelige fenomenen te duiden: van alle omzet die Robinhood in het eerste kwartaal uit cryptomunttransacties haalde, kwam een derde van dogecoin, een munt die als grap begon maar via sociale media en celebrity’s de stratosfeer werd ingejaagd. Hoe duurzaam is dat?

Gevaar uit eigen rangen

En dan is er nog Robinhoods IPO zelf. Geheel in overeenstemming met zijn filosofie van te breken met conventies en de retailbelegger een plaats aan de tafel met de grote jongens te gunnen, reserveert Robinhood tot een derde van zijn aandelenuitgifte - ofwel 770 miljoen dollar - voor zijn klanten. Zo’n omvangrijk percentage voor retailbeleggers is hoogst ongewoon. Doorgaans tekenen institutionele beleggers in op het gros van de IPO en moet de retailbelegger wachten op de eerste notering om het aandeel te kopen. De ‘pop’ op de eerste dag - de typische winst bij de eerste openingskoers - gaat zo aan de kleine belegger voorbij.

Andermaal zoekt Robinhood daarmee het risico op. Om te beginnen is er de technische uitdaging om zo snel mogelijk tot een ordentelijke openingskoers te komen. Met een massa orders van kleine beleggers belooft dat extra lastig te worden, waardoor beleggersrechtszaken om de hoek loeren.

Zullen de eigen klanten van Robinhood een meme-aandeel maken, met wilde schommelingen - en mogelijk forse verliezen - als resultaat?

Daarnaast is er de wispelturige aard van de Robinhood-beleggers, die dankzij de coördinatie van hun acties via internetfora als Reddit het fenomeen van meme-aandelen gecreëerd hebben. Ze stuwden aandelen als GameStop en AMC naar ongekende hoogten, om vervolgens de koers te zien imploderen. Wacht Robinhood eenzelfde lot, met wilde schommelingen - en mogelijke forse beleggingsverliezen voor de eigen klanten - als resultaat?

Of zullen ze het aandeel boycotten, zoals sommigen oproepen te doen? Zij zoeken vergelding voor Robinhoods beslissing begin dit jaar om transacties in GameStop tijdelijk op te schorten. Robinhood deed dat naar eigen zeggen omdat het onvoldoende kapitaal had om de toevloed aan GameStop-transacties te dekken, maar klanten beschuldigden de app ervan onder één hoedje te spelen met Wall Street en hedgefondsen die stevig bloedden door de GameStop-hausse die Robinhood-beleggers ontketend hadden. Het kwam Robinhood op nog eens zo’n 50 rechtszaken te staan.

Een bijkomende onzekere factor in de IPO is dat medewerkers van Robinhood 15 procent van hun aandelen meteen mogen verkopen bij de beursgang. Daarmee wijkt het bedrijf af van de gebruikelijke lock-upperiode van zes maanden waarin insiders niets mogen verkopen. Het extra aanbod kan helpen een gigantische koerssprong te vermijden bij een gehypete IPO, maar kan evengoed het aandeel dieper naar beneden duwen als er lauwe interesse is.

Tenev en Bhatt hebben de teerling geworpen en kunnen nu alleen afwachten. Eén ding is zeker: het zal niet langer digitale confetti regenen. Robinhood kondigde in maart aan die gimmick af te voeren. Of dat volstaat om de toezichthouders gunstig te stemmen, moet blijken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud