‘Beleggen in banken is als stroomopwaarts zwemmen'

Het ratingbureau Fitch waarschuwde woensdagavond voor de gevolgen van de eurocrisis voor de Amerikaanse banken. Eén man is al twaalf jaar negatief over de banken: Mike Mayo. Dat is vandaag niet anders. ‘De komende tien jaar wordt omzetgewijs het slechtste decennium sinds de Grote Depressie.’ De bankanalist kende sinds 1999 liefst zes werkgevers.

Door Roel Verrycken, onze correspondent in New York

‘Mayonaise.’ Zo bestempelden zijn collega’s uit de bankwereld in 1999 Mayo’s 1.000 pagina’s tellende rapport over de toestand van de banksector. Mike Mayo volgde als analist voor Credit Suisse de bankaandelen op. Hij voelde de positieve trend van de jaren 90 keren. Banken gingen te veel risico’s nemen. Dat moest vroeg of laat zuur opbreken. Hij vond de tijd rijp om op 47 bankaandelen tegelijk een verkoopadvies te kleven. Ongezien, want ‘niemand durft op Wall Street ‘sell’ te roepen’.

‘Het was een opluchting. Ik had getwijfeld, want ik wist dat het een beslissing met grote gevolgen zou zijn. Maar uiteindelijk had ik het gevoel dat ik het ging overleven. Ik ben niet altijd negatief geweest over bankaandelen. In de jaren voordien was ik behoorlijk bullish (optimistisch, red.).’

Mayo was overtuigd van zijn gelijk. Maar hij werd bespot tijdens conferencecalls, geraakte niet meer voorbij de secretaresse als hij een manager wilde bereiken en was op veel conferenties niet langer welkom. Enkele maanden later zette Credit Suisse hem buiten wegens te kritisch. ‘Mijn baas noemde me bij mijn ontslag ‘onvoldoende banker friendly’. Terwijl ik net een controlerende functie had.’

Anno 2011 - nog altijd analist maar ondertussen bij zijn zesde werkgever CLSA - kan Mayo zich op de borst kloppen. ‘Ik trok al aan de alarmbel toen de problemen die leidden tot de bankencrisis zich nog aan het vormen waren.’ Het leverde hem een plaats op in de Fortune-lijst van de mensen die de crisis hadden voorspeld, ook al zat hij er met een koopadvies voor Lehman Brothers flagrant naast.

Over zijn carrière als ‘bankonvriendelijke’ analist schreef Mayo ‘Exile on Wall Street. One Analyst’s Fight To Save The Big Banks From Themselves’. In zijn kantoor in Manhattan, waar het bewuste rapport van twaalf jaar geleden samen met zijn andere duizenden pagina’s research op de kast prijkt, vertelt Mayo over de frustratie, de hebzucht en de kortetermijnvisie die hem in de pen deden kruipen. ‘Frustratie zoals je ze nog nooit gezien hebt. Ik kan er nog altijd niet bij dat de wereld er in 2011 zo uitziet. Dat bedrijfsleiders die het verprutsen zoveel betaald worden. En zo arrogant zijn.’

Zijn dat niet de neveneffecten van het kapitalisme?

Mike Mayo: ‘Ik ben een volbloed kapitalist, maar het echte kapitalisme hebben we nog niet gehad. Kapitalisme betekent: op de juiste manier winst vergaren. Maar dat gebeurt nu niet. Het moet eerlijk en transparant zijn, voor werkgevers en klanten. Vroeger was dat wel het geval bij de banken. In de jaren 50 en 60 waren de banken veel stabieler. Ik vind dat banken even sterk zouden moeten staan als nutsbedrijven. Als je thuis de kraan opendraait, verwacht je dat er water uitkomt. Bij een bank wil je ook dat ze haar werk doet.’

Wat zijn de remedies?

Mayo: ‘Het lijkt vanzelfsprekend, maar in de eerste plaats moeten we afdwingen dat bedrijven hun cijfers juist hebben. Kijk maar naar Olympus, MF Global, Fannie en Freddie, Lehman, Bear Stearns, Worldcom, Enron... De ‘bean counters’ (boekhouders, red.) moeten hun bonen goed tellen. Misschien moeten zij wel evenveel verdienen als de CEO’s? Dat is een boutade natuurlijk, ik zeg het maar om te lachen. Maar het blijkt toch erg moeilijk om de cijfers juist te krijgen. Ten tweede moeten bedrijven, en zeker de banken, failliet kunnen gaan. Sinds het hefboomfonds LTCM met steun van de Federal Reserve van Alan Greenspan in 1998 gered werd, heeft elke bank het gevoel dat er een vangnet is. Dat moeten we doorbreken. Ten derde moeten aandeelhouders meer macht krijgen. Ze moeten meer te zeggen hebben over wie er aan de leiding staat en hoe veel ze betaald worden. Wie lang genoeg aandeelhouder is, moet ook zijn zeg krijgen over strategische beslissingen.’

U noemt zichzelf een ‘strijder van het kapitalisme’.

Mayo: ‘Ik vecht daar al jaren voor, dat is alles wat ik doe. Sommige CEO’s zijn de grootste antikapitalisten die er zijn: ze zijn niet transparant, ze krijgen veel te grote sommen betaald die ze niet verdienen, en ze zijn niet gemotiveerd om de belangen van aandeelhouders te verdedigen. Ik weet dat het kapitalisme verre van perfect is, maar ik zie weinig andere mogelijkheden die beter werken. Het is niet het kapitalisme dat de problemen heeft veroorzaakt, wel het gebrek aan kapitalisme. We hebben meer transparantie nodig, en een grotere verantwoordelijkheidszin, meer langetermijnvisie.’

Het vertrouwen in het systeem is nochtans heel klein. Betogers bezetten al wekenlang Wall Street om hun ongenoegen te uiten.

Mayo: ‘Ik ben er geweest, meermaals. In mijn donkerblauw kostuum (lacht). Laat ons zeggen dat ik sympathie heb voor een deel van hun woede. Ik ben zelf gefrustreerd. Ik kan me voorstellen dat anderen dat ook zijn. Ik ben al twee decennia van binnenuit aan het protesteren tegen de gang van zaken bij de banken. Ik had een fijne intellectuele discussie met sommige betogers. Achteraf dacht ik: het kapitalisme wordt minder bedreigd door Occupy Wall Street dan door het gedrag van de CEO’s van sommige van de grootste banken op Wall Street. Zij prediken het kapitalisme, maar gedragen zich er niet naar. Een deel van Wall Street heeft de hele industrie besmet.’

U schrijft over de iets te gezellige relatie die veel analisten onderhouden met CEO’s. Dat leidt tot overmatig veel koopadviezen.

Mayo: ‘Minder dan 5 procent van de aandelenadviezen op Wall Street luidt vandaag ‘verkopen’. Er is druk op analisten om positief te zijn. Anders dreigen ze amper toegang te krijgen tot het management of worden ze openlijk belachelijk gemaakt. Ik heb het meegemaakt. Analisten die kritisch durven te zijn, dreigen veel minder informatie te krijgen. Of ze dreigen met juridische stappen, bellen je advocaat of je bazen op, enzovoort.’

U bent daar ongevoelig voor?

Mayo: ‘Albert Einstein vroeg zich af: ‘Ben ik gek of de rest?’ Ik ben er echt van overtuigd dat ik niet gek ben (lacht). Ik heb altijd gewild dat mijn job veel betekenis had, dat ik mijn job zou doen zoals het hoort. Zoals ik het op school geleerd heb. Altijd klaar en duidelijk zijn en niet automatisch het spel van Wall Street meespelen. Ik ben ooit verkozen tot beste bankenanalist. Dat was een groot doel, maar het voelde nogal leeg aan.

Nochtans nemen veel beleggers beslissingen op basis van wat analisten schrijven.

Mayo: ‘Het is de voorbije jaren misschien verbeterd, maar je moet altijd sceptisch zijn als iedereen een aandeel koopwaardig vindt. Neem de rapporten goed door, ga niet puur af op ‘buy’ of ‘sell’. De inhoud is belangrijker dan het label dat op een aandeel kleeft. Dat helpt veel, want er zijn veel slimme mensen in de industrie.’

Hoe beoordeelt u de bankaandelen vandaag?

Mayo: ‘Ik heb dubbel zoveel verkoop- als koopadviezen. Het komende decennium wordt het slechtste voor banken in termen van omzet sinds de Grote Depressie. Beleggen in banken is als stroomopwaarts zwemmen. Maar het kan. Let gewoon op de beperkingen. Als de snelheidslimiet 40 per uur is, probeer dan niet 80 te rijden. Vorig decennium is de industrie veel te snel gegroeid. Langzaam maar zeker werkt ook. Neem geen te grote risico’s. Blijf bij wat je kent. Wees saai. Saai is goed, als het over banken gaat.’

Er zijn berichten over nakende ontslaggolven in de financiële wereld. Verwacht u die ook?

Mayo: ‘Er zullen zeker herstructureringen komen, want als er geen omzet is, moet je de uitgaven onder controle houden.’

In Europa moest Dexia door de overheid gered worden. In de VS ging MF Global failliet. Ziet u nog knipperlichten?

Mayo: ‘Het is een fragiele situatie. Of beter: een licht ontvlambare. Er is niet veel meer dan een vonk nodig om een brand te veroorzaken. We kijken echt dag per dag hoe het evolueert. Het komt erop neer dat er veel te veel schuld in de westerse economieën zit. De schuldenberg is dubbel zo snel gegroeid als de economie. Daarvoor betalen we de prijs. Als we de schulden willen afbouwen, zal dat wegen op de groei, het gaat niet anders.’

> Mike Mayo - Exile On Wall Street. One Analyst’s Fight To Save The Big Banks From Themselves - Wiley, 202 blz.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud