Nieuwe leiding ECB herbekijkt inflatiedoelstelling

Christine Lagarde, de voorzitter van de Europese Centrale Bank. ©BELGAIMAGE

De Europese Centrale Bank (ECB) geeft donderdag het startschot voor een alomvattende evaluatie van haar beleid. Die oefening gaat een klein jaar duren. Wat mogen we verwachten?

Voor de ECB wordt 2020 een zeer belangrijk jaar. De centrale bank van de eurozone bekijkt voor het eerst sinds 2003 of haar strategie nog aangepast is aan de sterk veranderde wereld. ECB-voorzitster Christine Lagarde heeft gezegd dat ze alles wil herbekijken. De aanhoudend lage inflatie, de inflatiedoelstelling en klimaatverandering zijn de grote aandachtspunten.

Een eerste belangrijke vraag is waarom de inflatie al jaren te laag is, hoewel de ECB de rente tot onder nul heeft verlaagd en bijna 2.600 miljard euro in de economie heeft gepompt via de aankoop van obligaties. Frankfurt streeft naar een inflatie van ‘minder dan maar dicht bij 2 procent op middellange termijn’. Dat komt erop neer dat het mikt op een inflatie van 1,8 of 1,9 procent. Tijdens de achtjarige ambtstermijn van ex-voorzitter Mario Draghi bedroeg de gemiddelde inflatie slechts 1,2 procent.

De ECB onderzoekt waarom de inflatie al jaren lager is dan de doelstelling van ‘minder dan maar dicht bij 2 procent’.

Er zijn verscheidene redenen waarom de inflatie te laag is. De stijging van de lonen blijft relatief beperkt, hoewel de werkloosheid de jongste jaren sterk is gedaald. Een van de verklaringen is dat de globalisering de macht van de vakbonden heeft verminderd. Bovendien rekenen ondernemingen de hogere loonkosten niet volledig door in hun verkoopprijzen. Ook de digitalisering en de opmars van de deeleconomie remmen wellicht de prijsstijgingen af.

Huurprijzen

Sommige bestuurders van de ECB merken op dat de index van consumptieprijzen de inflatie onderschat omdat hij rekening houdt met de huurprijzen, maar niet met de snel stijgende kosten van huiseigenaars. De huizenprijzen zijn de jongste jaren veel sneller gestegen dan de prijzen van goederen en diensten.

In het verlengde van de lage inflatie rijst de vraag of een aanpassing van de inflatiedoelstelling nodig is. Critici zeggen dat de huidige definitie van prijsstabiliteit niet symmetrisch is, omdat ze milder is voor te lage inflatie dan voor te hoge inflatie. Draghi ontkende dat en beklemtoonde dat de doelstelling wel symmetrisch is.

Niet alle bestuurders van de ECB zijn voorstander van een aanpassing van de doelstelling.

François Villeroy de Galhau, de gouverneur van de Banque de France, bepleit een inflatiedoelstelling die duidelijk symmetrisch is. Een inflatiedoelstelling van bijvoorbeeld 2 procent zou aan die verzuchting beantwoorden. De Amerikaanse Federal Reserve en de Bank of England hanteren al jaren 2 procent.

Klaas Knot, de voorzitter van de Nederlandsche Bank, vindt dat de inflatiedoelstelling flexibeler moet zijn. Als ze bijvoorbeeld 1,5 tot 2,5 procent is, biedt dat de ECB meer flexibiliteit. Het is voor een centrale bank nagenoeg onmogelijk de inflatie vast te prikken op 1,8 of 1,9 procent.

Niet alle bestuurders van de ECB zijn voorstander van een aanpassing van de doelstelling. Jens Weidmann, de voorzitter van de Bundesbank, wil de huidige doelstelling behouden. Toch verwacht de overgrote meerderheid van de economen dat de ECB haar inflatiedoelstelling verandert.

Groene obligaties

Lagarde wil ook bekijken of de ECB een bijdrage kan leveren aan de strijd tegen de klimaatverandering. Een mogelijke optie is dat de ECB beslist in het kader van haar stimulus meer groene obligaties te kopen en minder of geen obligaties van oliebedrijven. Groene obligaties zijn obligaties waarvan de opbrengst wordt gebruikt om het leefmilieu te verbeteren.

Isabel Schnabel, de directeur van de ECB. ©BELGAIMAGE

De ECB-voorzitster wil de evaluatie van de strategie tegen eind dit jaar afronden. Isabel Schnabel, de nieuwe Duitse ECB-directeur, zal wellicht een sleutelrol spelen bij de denkoefening. Ze is verantwoordelijk voor economisch onderzoek, marktoperaties en statistiek. Schnabel vervangt Sabine Lautenschläger, die eind oktober ontslag nam omdat ze het niet eens was met de hervatting van de obligatieaankopen. Vooral in Duitsland is het erg soepel monetair beleid van de ECB omstreden.

Nieuwe directie

Fabio Panetta, de gouverneur van de Bank of Italy. ©Bloomberg

Schnabel is maar een van de nieuwe directieleden. Fabio Panetta is sinds 1 januari de nieuwe Italiaanse directeur. Hij is verantwoordelijk voor internationale en Europese relaties. Ook Lagarde en hoofdeconoom Philip Lane, de opvolger van Peter Praet, hebben nog maar enkele maanden een zitje in de directie van de ECB.

Philip Lane, de gouverneur van de Ierse centrale bank. ©Bloomberg

Dat betekent dat vier van de zes directieleden minder dan een jaar actief zijn bij de centrale bank. Zij hebben allemaal een mandaat van acht jaar. Bovendien zijn ook acht van de 19 vertegenwoordigers van de nationale centrale banken in de raad van bestuur vorig jaar vervangen. Een van de nieuwelingen is Pierre Wunsch, de gouverneur van de Belgische Nationale Bank.

Economen verwachten geen aanpassing van het monetair beleid tijdens de doorlichting van de strategie, blijkt uit een peiling van het persbureau Bloomberg. Ze voorspellen wel dat de ECB eind 2020 haar communicatie bijstuurt om de markten voor te bereiden op een stopzetting van de obligatieaankopen eind 2021. Economen verwachten de eerste renteverhoging pas in het tweede kwartaal van 2022.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect