Allemaal hebben we vroeg of laat te maken met de fiscus. De een krijgt een onverwachte boete (dan is het laat), de ander wil dat voorkomen (dan is het vroeg) door het op een akkoordje te gooien met de belastingdienst. In Spanje kan dat met de aankoop van een kunstwerk dat vervolgens in bruikleen wordt afgestaan aan de staat. Want kunst genereert niet alleen geld, het kan ook omgekeerd.

Niet iedereen is in de wieg gelegd om met kunst aan te kloppen bij de fiscus. De boete die ik onlangs kreeg van de Spaanse belastingdienst moest ik betalen, zo was het advies van mijn Spaanse boekhouder. Het ging om een luttel bedrag van 75 euro omdat ik de aangifte over 2004 te laat had ingediend. Uiteindelijk had ik al 182 euro teruggekregen over dat jaar. Pas daarna was er een belletje gaan rinkelen op het belastingkantoor dat ik te laat was geweest met het indienen van de aangifte. Op de aangetekende brief stond dat ik 100 euro boete moest betalen. Maar omdat het de eerste keer was, werd mij wegens goed gedrag 25 euro geschonken. Aardig toch?

'Kan ik niet een leuk kunstwerkje aanbieden? We hebben genoeg aan de muur hangen. Tenslotte is mijn echtgenote beeldend kunstenaar', probeerde ik nog. Maar de boekhouder was onverbiddelijk. 'Betalen', was zijn parool, 'want de staat is niet geïnteresseerd in een werkje van 75 euro.'

Waar de Spaanse staat wel interesse in heeft, zijn kunstwerken die tot het nationale erfgoed worden gerekend en die via aankoop uit privécollecties in het buitenland terugkeren naar het vaderland. Velazquez, Goya, Picasso, Tapies, Dali, alles is goed, zolang het maar werken zijn van vermaarde Spaanse kunstenaars.

Uiteraard gaat het om wat meer geld dan 75 euro. Wat te denken van 5 miljoen euro? Voor dat bedrag kocht Abertis, een bedrijf dat gespecialiseerd is in infrastructuur en transport, het doek 'Vrouw met pet en leren kraag' van Pablo Ruiz Picasso. Het is nu te bewonderen in het Museo Nacional de Cataluña in Barcelona.

Kunstwerken kopen om daarmee belastingschulden te betalen is een gewoonte geworden, zo is mij in Madrid verteld, die maar in weinig landen wordt toegepast. De Spaanse fiscus doet daar niet moeilijk over. Al in 1985 werd die mogelijkheid geopend via een aanpassing in de wetgeving. Aanvankelijk ging het alleen om belasting over grote erfenissen maar tegenwoordig wordt het ook toegepast op inkomstenbelasting en winstbelasting van bedrijven.

Vele bedrijven en banken hebben hun eigen culturele stichtingen die onder meer dienen als tussenschakel om belastingschulden van het moederbedrijf te vereffenen. Zo kocht de stichting Focus Abengoa eerder dit jaar op een veiling van Sotheby's in Londen een niet onaardig werkje van Velazquez voor het lieve bedrag van 12.472.000 euro. Iedereen blij. Abengoa, een bedrijf dat zich wijdt aan energie, telecommunicatie en transport, 'verrekende' op die manier een forse belastingschuld. De Spaanse staat heeft er weer een Velazquez bij. En Sevilla juicht omdat het doek daar wordt tentoongesteld.

Ik zei het al: de Spaanse fiscus is een heer, ook als het om grote bedragen gaat.

Advertentie
Advertentie
Advertentie