Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie
Advertentie

Bespaar erfbelasting door maximaal te schenken aan uw kinderen

Ouders hoeven in principe niets te doen als ze willen dat hun nalatenschap volledig toekomt aan de kinderen. Toch is zo’n regeling geen overbodige luxe, ook voor wie de factuur van de erfbelasting wil beperken.
©Trui Chielens

Het erfrecht biedt een goede bescherming voor de kinderen als het op de nalatenschap aankomt. Zowel de langstlevende huwelijkspartner als de kinderen hebben gegarandeerd een wettelijk erfdeel. Voor kinderen is dat de helft van het vermogen. Zijn er twee kinderen, dan krijgen die elk de helft van dat erfdeel, wat neerkomt op een vierde. Als er helemaal niets is geregeld en de langstlevende partner overlijdt, dan komt de volledige nalatenschap automatisch toe aan de kinderen.

Guller nalaten aan partner, (klein)kinderen en vrienden

In de Erfenisgids leest u alles wat u moet weten voor een vlotte overdracht van uw nalatenschap.

  • Handigheidjes voor wie zijn echtgenoot extra wil beschermen
  • Waarop letten als u wilt nalaten aan een goed doel?
  • Hoe vermijden dat u te vroeg te veel wegschenkt?

Regelen loont

Toch zijn er heel wat argumenten waarom een regeling bij leven wenselijk is. Door duidelijkheid te scheppen kunt u als ouder voorkomen dat er na uw overlijden ruziegemaakt wordt om de nalatenschap. Maar ook op fiscaal vlak kan een regeling voordelen opleveren. Wie zijn volledige erfenis aan zijn kinderen wil nalaten, kan de factuur van de erfbelasting beperken door tijdens het leven al te schenken aan de kinderen. Op die manier betaalt u wel schenkbelasting, maar die ligt doorgaans veel lager dan de erfbelasting.

Een goede regeling begint volgens notaris Anne-Sophie Willems, woordvoerder van notaris.be, bij een goed huwelijkscontract. ‘Voordat u begint te schenken, kijkt u maar beter eerst uw huwelijkscontract na. In veel oude contracten geldt nog het principe dat alles naar de langstlevende gaat als een van de ouders overlijdt. Vanuit fiscaal oogpunt is dat niet interessant. Bij het eerste overlijden is de gezinswoning dan wel onbelast, maar als ook de tweede ouder sterft, valt die woning volledig in de nalatenschap’, zegt Willems. ‘In dat geval zal door de progressieve tarieven de erfbelasting hoger uitvallen dan wanneer kinderen de helft krijgen bij het overlijden van de eerste partner. Mijn eerste advies is dus: herbekijk uw huwelijkscontract. En laat eventueel een zorgvolmacht opmaken voor het geval een van de ouders handelingsonbekwaam wordt. In dat geval kan de andere partner nog beslissingen nemen.’

Als de ouders vandaag al meer willen schenken, dan is dat perfect mogelijk. Ze kunnen zelfs meer schenken dan het wettelijk erfdeel dat de kinderen sowieso toekomt. Bij een schenking moet er wel een onderscheid worden gemaakt tussen de roerende goederen en de onroerende goederen.

Schenken van roerende goederen, zoals een juweel, een schilderij of zelfs spaargeld, kan in principe zonder notaris. Het kan ook zonder schenkbelasting erop te betalen, al moet u dan wel rekening houden met een ‘verdachte’ periode van drie jaar. Overlijdt de schenker binnen drie jaar, dan valt de schenking alsnog in de nalatenschap, waardoor er erfbelasting verschuldigd is. ‘Hoe ouder de ouders zijn, hoe risicovoller zo’n gokschenking is. Aan een vrouw van negentig zou ik aanraden de schenking te laten registreren’, zegt Willems.

Door duidelijkheid te scheppen, kunt u als ouder voorkomen dat er na uw overlijden mogelijk geruzied wordt over de nalatenschap.

Voor een schenking van onroerende goederen moet u sowieso bij een notaris langsgaan. ‘Ook al kunnen ouders perfect een woning in volle eigendom schenken, we raden hun toch vaak aan om het vruchtgebruik bij hen te houden. Dat geldt niet alleen voor de gezinswoning, maar ook voor een eventuele opbrengsteigendom.’

Dat vruchtgebruik is een manier om toch nog wat controle over de zaak te houden, maar vooral om het genot nog te hebben. Dat is dan het levenslange recht om de woning te bewonen of eventuele inkomsten van verhuurde panden te innen. Fiscaal gezien maakt het in ieder geval geen verschil of u een schenking met of zonder voorbehoud van vruchtgebruik doet. U zult evenveel schenkbelasting betalen, en van een erfbelasting is dan geen sprake meer bij het overlijden van de ouders.

Schenk onder voorwaarden

Wie een schenking van de eigen woning of de opbrengsteigendom overweegt, hangt daar beter enkele voorwaarden aan vast. ‘We noemen dat een ‘schenking onder last’. Die kan er bijvoorbeeld in bestaan dat de kinderen, in ruil voor de schenking, gevraagd wordt om bij te springen als de ouders in financiële problemen komen en bijvoorbeeld de rusthuisfactuur niet langer kunnen betalen’, zegt Willems. ‘We laten ook vaak opnemen dat er geen hypotheek op het vastgoed kan worden gevestigd, of dat de eigendom niet kan worden verkocht aan iemand anders, zolang de schenkers in leven zijn.’

Ondanks de bijkomende kosten is schenken vaak voordeliger dan de volledige eigendom in de nalatenschap te laten vallen.

Denk ook goed na over wat u wilt als een van uw kinderen vóór u overlijdt. Als u niets stipuleert, gaat de schenking in principe over naar de kinderen van uw overleden kind.

Als er geen kinderen zijn, keert het geschonken goed terug naar de ouders. We spreken dan van een ‘wettelijke terugkeer’. In dat geval zullen de ouders geen erfbelasting moeten betalen, al hangen daar wel enkele voorwaarden aan vast. Zo moeten de goederen zich nog in natura in de nalatenschap bevinden. Bovendien moeten de ouders in de aangifte van nalatenschap uitdrukkelijk om de vrijstelling vragen.

Beding van terugkeer

Behalve het wettelijk systeem kunnen de ouders in de schenkingsakte ook een ‘conventioneel beding van terugkeer’ laten opnemen. Bij een conventioneel beding kunnen de geschonken goederen ook terugkeren naar de ouders als het kind overlijdt, ook al heeft dat kind zelf al kinderen. In dat geval zal er ook geen erfbelasting moeten worden betaald. Let wel op als u voor de geschonken onroerende goederen het beding ‘optioneel’ maakt. In dat geval oordeelt de Vlaamse Belastingdienst dat op deze overdracht verkoopbelasting verschuldigd is.

Voor schenkingen van roerende goederen, zoals een geldsom, is waakzaamheid geboden. Want deze gebeuren vaak met een bankoverschrijving, en dus zonder duidelijke schriftelijke afspraken. Als het kind die geldsom bijvoorbeeld heeft gebruikt voor de renovatie van zijn gezinswoning, dan is het goed niet langer in natura aanwezig. Dus komt het ook niet automatisch terug. Als de ouders voor ogen hadden dat ze deze som zouden terugkrijgen bij het vóóroverlijden van hun kind, dan kunnen ze bedrogen uitkomen. ‘Maak daarom goede afspraken en beschrijf goed in de schenkingsovereenkomst wat er moet gebeuren als een kind vóór u overlijdt’, zegt Willems.

Algemeen raadt men ook af om te vroeg te schenken. Zeker als de kinderen nog minderjarig zijn, is een grote schenking geen goed idee. Een schenking is definitief, je kunt het geschonken goed niet meer terugeisen. Duidelijk is wel dat schenken, ondanks de bijkomende kosten (ereloon notaris, administratieve kosten) vaak voordeliger zal uitkomen dan de volledige eigendom in de nalatenschap te laten vallen. Dat bewijzen de volgende voorbeelden:

VOORBEELD 1: GEZIN IN VLAANDEREN

NIETS DOEN OF MAXIMAAL SCHENKEN?

Jan en Els zijn allebei 65 jaar en wonen in het Vlaams Gewest. Ze zijn getrouwd volgens het wettelijk stelsel. Het koppel heeft twee kinderen (35 en 32 jaar). Ze bezitten een gezinswoning ter waarde van 350.000 euro, hebben een tweede verblijf aan de kust ter waarde van 250.000 euro en hebben ook nog 200.000 euro op hun bankrekening staan. Hiervan willen de ouders zeker de helft op het eigen spaarboekje houden als buffer.

We bekijken twee scenario’s. In het eerste scenario regelen de ouders niets, en laten ze alles in de nalatenschap vallen. In het tweede scenario gaan ze voor een maximale schenking, waarbij ze wel 100.000 euro op hun eigen spaarrekening laten.

NIETS DOEN

Stel dat Jan overlijdt als Els 75 jaar is. Voor die leeftijd bedraagt het vruchtgebruik voor de langstlevende echtgenote (Els) 16 procent. Als we rekening houden met de vrijstellingen én de forfaitaire schulden voor de begrafenis (6.553 euro) en laatste ziekte (3.277 euro) zal Els een erfbelasting van 446 euro betalen op haar deel. De kinderen erven samen 84 procent. Elk kind afzonderlijk zal op zijn deel 9.466 euro erfbelasting betalen. Samengeteld zal het eerste overlijden resulteren in een totale erfbelasting van 19.378 euro.

Bij het overlijden van de langstlevende partner zal opnieuw erfbelasting betaald moeten worden. De kinderen erven dan samen 100 procent van het deel van de partner. De erfbelasting per kind komt dan op 11.877 euro, of 23.754 euro voor de twee kinderen.
Tellen we daar de erfbelasting bij van het eerste overlijden, dan komen we op een totale erfbelasting van 43.132 euro. Daar moeten uiteraard ook nog kosten worden bijgeteld, zoals dossier- en administratiekosten voor het opmaken van de aangiftes van nalatenschap bij de notaris. Als we hiervoor gemiddeld 1.500 euro per overlijden rekenen, dan komen de totale kosten op 46.132 euro.

MAXIMAAL SCHENKEN

In dit scenario gaan we ervan uit dat de ouders maximaal schenken, waarbij ze wel 100.000 euro op de spaarrekening houden. In dat geval kunnen ze ervoor kiezen om de roerende goederen via bankgift te schenken. Dat kan zonder schenkbelasting. De enige voorwaarde is dat de ouders nog minstens drie jaar leven. Overlijdt een van de partners binnen drie jaar, dan vallen de geschonken roerende goederen alsnog in de nalatenschap. Wie wel voor een geregistreerde schenking kiest, zal op dit bedrag 3 procent schenkbelasting of 3.000 euro betalen.

Voor de schenking van de onroerende goederen zullen de ouders even naar de notaris moeten. De onroerende goederen hebben een totale waarde van 600.000 euro. Daarop geldt een schenkbelasting van 3 procent, of 18.000 euro. Dat komt, omdat de twee ouders schenken aan twee kinderen. Elk kind krijgt dan van elke ouder 150.000 euro en valt hiermee volledig onder de eerste schijf van 3 procent schenkbelasting. Voor de schijf tussen 150.000,01 en 250.000 euro bedraagt de schenkbelasting al 9 procent.
Bij het bedrag van 18.000 euro moeten dan nog kosten (ereloon notaris, administratiekosten, kosten overschrijving en btw) worden gerekend. Die zullen uitkomen op ongeveer 2.500 à 3.000 euro.
Samengeteld komt men dan voor de schenking aan een bedrag van 20.500 à 21.000 euro, waarbij de schenking van de roerende goederen wel een ‘verdachte’ periode van drie jaar moet doorstaan. Dit betekent dat een maximale schenking uiteindelijk resulteert in een besparing van zo’n 25.000 euro belastingen.

Bron: Notaris.be

VOORBEELD 2: GEZIN IN BRUSSEL

NIETS DOEN OF MAXIMAAL SCHENKEN?

We nemen hetzelfde koppel Jan en Els (allebei 65 jaar), maar hun woonplaats ligt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het koppel is getrouwd volgens het wettelijk stelsel en heeft twee kinderen (35 en 32 jaar). Ze bezitten een gezinswoning ter waarde van 350.000 euro, hebben een tweede verblijf aan de kust ter waarde van 250.000 euro en hebben ook nog 200.000 euro op de bankrekening.

NIETS DOEN

Stel dat Jan overlijdt als Els 75 jaar is. Voor die leeftijd bedraagt het vruchtgebruik voor de langstlevende echtgenote (Els) 16 procent. Alleen in Vlaanderen kunt u een beroep doen op de ‘forfaitaire kosten’ voor de begrafenis en laatste ziekte, in de twee andere gewesten kunt u alleen de werkelijke kosten aftrekken. Stel dat die in dit voorbeeld dezelfde zijn als in Vlaanderen: voor de begrafenis 6.553 euro en voor de laatste ziekte 3.277 euro. Dan zal Els 594 euro erfbelasting betalen op haar deel. De kinderen erven samen 84 procent. Elk kind afzonderlijk zal op zijn deel 9.873 euro betalen. Samengeteld zal het eerste overlijden leiden tot een totale som van 20.340 euro aan erfbelasting.

Bij het overlijden van de langstlevende partner zal opnieuw erfbelasting moeten worden betaald. De kinderen erven dan samen 100 procent van het deel van de partner. De erfbelasting per kind komt dan op 14.225 euro, of 28.450 euro voor de twee kinderen. Tellen we daar de erfbelasting bij van het eerste overlijden, dan komen we op een totale erfbelasting van 48.790 euro.
Daar moeten uiteraard ook nog kosten worden bijgeteld, zoals dossier- en administratiekosten voor het opmaken van de aangiftes van nalatenschap bij de notaris. Als we hiervoor gemiddeld 1.500 euro per overlijden rekenen, dan komen de totale kosten op 51.790 euro.

MAXIMAAL SCHENKEN

In dit scenario gaan we ervan uit dat de ouders maximaal schenken, waarbij ze wel 100.000 euro op de spaarrekening houden. Ook hier wordt gekozen voor een handgift, wat een risico inhoudt als een van de ouders binnen drie jaar na de schenking overlijdt.

Voor de schenking van de onroerende goederen zullen de ouders moeten langsgaan bij de notaris. De onroerende goederen hebben een totale waarde van 600.000 euro. Daarop geldt een schenkbelasting van 3 procent, of 18.000 euro. Ook hier gelden bijkomende kosten (ereloon notaris, administratiekosten, kosten overschrijving en btw) die we ramen op 2.500 à 3.000 euro. Samengevat komt men dan voor de schenking aan een bedrag van 20.500 à 21.000 euro belastingen en kosten.
Dit betekent dat een maximale schenking een besparing oplevert van ongeveer 30.000 euro belastingen.

Bron: Notaris.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud