Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie
Advertentie

Hoe vermijdt u dat uw schoonkind met uw vermogen aan de haal gaat?

Familievermogen dat bij uw schoonkind terechtkomt als uw kind gaat scheiden? Het is een veel voorkomende bezorgdheid van ouders die schenken of nalaten.
©Filip Ysenbaert

U schenkt uw dochter een bouwgrond waarop ze samen met haar partner het huis van haar dromen kan bouwen. Enkele jaren later loopt de relatie van uw dochter evenwel op de klippen. Komt die bouwgrond dan in handen van haar ex?

Of u laat uw dochter in uw testament een mooie beleggingsportefeuille na. Zal ze die portefeuille dan moeten delen met haar ex als de relatie beëindigd wordt?

Het zijn scenario’s die vele ouders angstzweet bezorgen.

Goederen uit schenkingen en erfenissen horen tot het eigen vermogen, niet tot het gemeenschappelijke huwelijksvermogen of tot een onverdeeld vermogen als uw dochter gehuwd is met ‘scheiding van goederen’ of als ze feitelijk of wettelijk samenwoont. Alleen bij een algehele gemeenschap is dat niet het geval, maar een algehele gemeenschap komt nog nauwelijks voor. En dan nog kun je als ouder expliciet bepalen dat de schenking of erfenis in het ‘eigen vermogen’ moet blijven.

Inbrengverbod

Schenkingen of erfenissen die u krijgt vóór en tijdens het huwelijk of de samenwoning, blijven eigen vermogen. In het geval van de bouwgrond in het voorbeeld hierboven betekent het zelfs dat, vanwege het recht van natrekking, het huis dat op de grond zal worden gebouwd, behoort tot het eigen vermogen van uw dochter. Dat uw schoonzoon mee de hypothecaire lening afbetaalt, verandert daar niets aan. Aangezien het gaat om eigen goederen, hoeft uw dochter deze niet te verdelen met uw ex-schoonzoon bij een eventuele echtscheiding.

Voor uw schoonzoon is dat echter geen aangename situatie: mee een woning afbetalen waarop hij geen eigendomsrechten heeft, doet vraagtekens rijzen. Uw dochter zou daardoor kunnen beslissen de geschonken bouwgrond via het huwelijkscontract in te brengen in de huwelijksgemeenschap, of hem op te nemen in de onverdeeldheid bij een huwelijk volgens scheiding van goederen. Maar dat is iets wat u als ouder wellicht niet ziet zitten. Want bij een (echt)scheiding wordt die huwelijksgemeenschap of onverdeeldheid verdeeld. Tenzij uw dochter bijvoorbeeld bij de inbreng in het huwelijkscontract bepaalt dat die bij een echtscheiding vervalt, maar als ouder hebt u geen vat op het huwelijkscontract.

Een inbrengverbod kunt u ook uitbreiden naar de inkomsten uit een schenking: denk aan de huurgelden van een geschonken appartement, of de dividenden van geschonken aandelen.

Daar kunt u zich echter op een gemakkelijke manier tegen indekken. Door een ‘uitsluitingsclausule’ of een ‘inbrengverbod’ te koppelen aan de schenking of die op te nemen in het testament. Dat betekent dat u uw dochter verbiedt om het geschonken goed in te brengen in de huwelijksgemeenschap of het op te nemen in een onverdeeldheid.

Als u dat wenst, kunt u dat verbod beperken in de tijd. U kunt dat verbod niet alleen opnemen voor de geschonken goederen zelf, maar ook voor de goederen die in de plaats van de geschonken goederen zouden komen (de zogenaamde ‘zaakvervanging’). Als u aan uw kind geld schenkt voor de aankoop van een huis of voor een eigen zaak, dan leidt de zaakvervanging ertoe dat het huis of de zaak evenmin kan worden ingebracht in de huwelijksgemeenschap. Een uitsluitingsclausule kan ook worden uitgebreid naar de inkomsten uit een schenking (bijvoorbeeld de huur van het geschonken appartement, de dividenden van de geschonken aandelen enzovoort).

Testamentuitvoerder

Bij schenkingen komen uitsluitingsclausules vaak voor. Lapt de begiftigde het verbod op inbreng aan zijn laars, dan kan de schenker de schenking herroepen. Niets staat u in de weg om een uitsluitingsclausule op te nemen in uw testament. Dan mogen uw erfgenamen datgene wat ze van u erven, niet inbrengen in de huwgemeenschap of in een onverdeeldheid met hun partner.

De vraag rijst echter hoe u kunt controleren of uw erfgenamen die testamentvoorwaarde naleven. Uw testament wordt immers pas uitgevoerd na uw overlijden, dus u bent er zelf niet meer om dat in het oog te houden. ‘In Nederland is het aanstellen van een testamentuitvoerder de normaalste zaak van de wereld, maar in België is dat eerder uitzonderlijk’, weet Heidi Van den Eede, directeur wealth structuring bij Van Lanschot.

Vermenging

Een inbrengverbod vergt een goede opvolging. Want bij de meeste koppels raakt het eigen vermogen na verloop van tijd vermengd met het gemeenschappelijk vermogen.
Heidi Van den Eede
Directeur Wealth Structuring Van Lanschot

‘Een inbrengverbod vergt een goede opvolging’, zegt Van den Eede ook. ‘Bij de meeste koppels zien we dat het eigen vermogen na verloop van tijd vermengd raakt met het gemeenschappelijk vermogen. Zelfs als de dochter het geschonken geld op een eigen rekening aanhoudt, bestaat dat risico. ‘Want de schenking op zich blijft wel een eigen goed, maar de inkomsten tijdens het huwelijk uit eigen goederen worden wel beschouwd als gemeenschappelijk, als de partners gehuwd zijn volgens het wettelijk stelsel, tenzij daarvan in het huwelijkscontract werd afgeweken.

De dochter doet er dus goed aan om de dividenden of intresten die de portefeuille oplevert, over te schrijven naar een andere rekening, bijvoorbeeld de rekening waar gemeenschappelijke gelden op worden gestort. Doet ze dat niet, dan wordt het moeilijk om te bewijzen welk deel eigen en welk deel gemeenschappelijk is’, legt Van den Eede uit. ‘En in het wettelijk stelsel geldt een vermoeden dat alle goederen gemeenschappelijk zijn, tenzij het tegendeel wordt bewezen. Dat is van belang bij een echtscheiding, maar ook bij een overlijden. Als er geen afstammelingen zijn, maar wel ouders, broers of zussen, dan erft de langstlevende alleen het vruchtgebruik van de eigen goederen van de overledene, terwijl hij de volle eigendom erft van het aandeel van de overledene in de gemeenschappelijke goederen.

Van den Eede geeft nog een laatste tip. ‘Brengt uw dochter datgene wat ze geschonken kreeg of geërfd heeft in de huwgemeenschap in, dan dekt ze zich daarbij maar beter in tegen het risico dat haar man voor haar overlijdt. Anders zitten die ingebrachte goederen – die eigenlijk van haar waren – deels mee in de nalatenschap van haar man, en moet ze er erfbelasting op betalen. Dat kunt u opvangen door bij de inbreng een (niet-optionele) ontbindende voorwaarde van vooroverlijden van de andere echtgenoot op te nemen’, aldus Van den Eede.

Overlijden dochter

In combinatie met de ‘uitsluitingsclausule’ kunt u door een ‘conventioneel beding van terugkeer’ te koppelen aan de schenking ervoor zorgen dat – als uw dochter zou overlijden terwijl u nog in leven bent – de goederen die u uw dochter schenkt, terugkeren naar uw vermogen. Zo vermijdt u dus dat uw schoonzoon ze erft.

Met een ‘restschenking’ of ‘restlegaat’ kunt u ervoor zorgen dat hetgeen van de schenking/het legaat overblijft bij het overlijden van uw dochter, niet bij uw schoonzoon terechtkomt. Maar 100 procent sluitend is dat nooit, want behalve wegschenken of in een testament aan iemand anders nalaten, mag uw dochter met die goederen doen en laten wat ze wil zolang ze nog leeft.

Doe het zelf

Zou u graag een ‘verbod op inbreng van de huwgemeenschap’ koppelen aan een schenking of opnemen in uw testament? Hieronder vindt u de juridisch sluitende formulering. Handig: u hoeft ze alleen maar te ‘knippen en plakken’ in uw testament of schenkingsakte. En u bent 100 procent beschermd.

Verbod op inbreng huwgemeenschap koppelen aan schenking of opnemen in testament
‘Hetgeen ik de begiftigde schenk/hetgeen mijn erfgenamen uit mijn nalatenschap verkrijgen, wordt uitgesloten van en kan niet worden betrokken in een kanscontract, vermogensgemeenschap, onverdeeldheid, verrekening of deelgenootschap van welke aard ook, ongeacht de verrekensleutel, de verrekenmassa, het verrekentijdstip of enige andere verrekenmodaliteit, die de begiftigde/mijn erfgenamen met hun respectieve echtgenoot of wettelijk samenwonende levensgenoot heeft/hebben gesloten of nog zou/zouden sluiten.’

Met medewerking van Argo Law.

Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud