Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie
Advertentie

Wat als u uw pluskinderen iets extra wil toestoppen?

Het erfrecht beschouwt een plusouder en zijn pluskind als vreemden. Wie dus iets aan zijn pluskind wil nalaten, zal dat moeten regelen.
©Trui Chielens

In Vlaanderen is intussen meer dan één op de tien gezinnen nieuw samengesteld. Vaak is er in die gezinnen sprake van pluskinderen, kinderen van de partner uit diens vorige relatie. Volgens het erfrecht is er geen enkele wettelijke band tussen plusouders en pluskinderen. Dat betekent dat pluskinderen nooit automatisch kunnen erven van de plusouder. Wie toch iets wil nalaten aan zijn pluskind, zal dat moeten organiseren.

‘Er bestaan verschillende technieken om dat te doen’, zegt Astrid Dutré van Bank Nagelmackers. ‘Je kunt een testament opmaken, een schenking doen of intekenen op een levensverzekering waarin het pluskind als begunstigde wordt aangeduid.’ Wel zal de plusouder rekening moeten houden met de reservataire erfgenamen. Een plusouder die ook eigen kinderen heeft, mag die nooit benadelen. Eigen kinderen hebben altijd recht op minstens de helft van het vermogen van hun ouders.

Wie iets wil geven aan zijn pluskind, kan dat onder meer met een testament, een schenking of door de intekening op een levensverzekering waarin het pluskind als begunstigde wordt aangeduid.

Ook de nieuwe partner van de plusouder kan een reservataire erfgenaam zijn. ‘Dat zal afhangen van de manier waarop de nieuwe relatie is geregeld. Wonen ze feitelijk of wettelijk samen, dan zijn ze helemaal niet wettelijk beschermd bij een overlijden. Je moet in dat scenario dus alleen rekening houden met de aanwezigheid van je kinderen’, zegt Dutré. ‘Zijn ze gehuwd, dan heeft de partner recht op het vruchtgebruik op de helft van je nalatenschap, met als minimum het vruchtgebruik op de gezinswoning.’

Bij een tweede huwelijk of meer, waarbij een of beide partners al kinderen hebben uit een vorige relatie, wordt echter vaak gekozen voor een zuivere scheiding van goederen, zegt Pieter Haine van Bank Nagelmackers. ‘In het verleden ging dat vaak gepaard met een zogenaamd ‘Valkeniersbeding’, om zo de rechten van de huwelijkspartner te beperken tot het vruchtgebruik op de gezinswoning en de aanspraken van de kinderen maximaal te beschermen. Na de hervorming van het erfrecht, in 2018, is het zelfs mogelijk om de reserve van de huwelijkspartner volledig uit te hollen en te beperken tot een recht van bewoning gedurende zes maanden na het overlijden’, zegt Haine.

Dat betekent in elk geval dat plusouders die geen eigen kinderen hebben en niet getrouwd zijn met hun nieuwe partner, eigenlijk geen wettelijke beperkingen hebben om te schenken of na te laten aan een pluskind. ‘Ze mogen zoveel schenken of nalaten aan het pluskind als ze zelf willen. Hebben ze wel kinderen, dan mogen ze maximaal de helft van hun vermogen schenken of nalaten. Die helft blijft ook onveranderd, ongeacht het aantal eigen kinderen’, zegt Dutré.

Bij een tweede of derde huwelijk, waarbij de partners soms al kinderen hebben uit een vorige relatie, wordt vaak gekozen voor een zuivere scheiding van goederen.

Hoe zwaar wordt u belast?

Belangrijk is dat op het vlak van de erf- en schenkbelasting in Vlaanderen pluskinderen op dezelfde manier worden behandeld als eigen kinderen. ‘Een pluskind van de huwelijkspartner, van de wettelijk samenwonende of meer dan één jaar feitelijk samenwonende partner zal automatisch dezelfde tarieven genieten als erfgenamen/begiftigden in rechte lijn (de kinderen). Voor de kinderen van feitelijke samenwoners is de termijn van één jaar wel belangrijk om rekening mee te houden. In Brussel moet het stiefkind minstens één jaar lang ononderbroken bij de overleden stiefouder hebben ingewoond en gedurende dat jaar de zorg hebben gekregen die kinderen normaal van hun ouders krijgen. Er geldt een vermoeden dat dit effectief het geval was indien beiden op hetzelfde adres gedomicilieerd waren.’

Wat zijn de voor- en nadelen?

TESTAMENT

Een van de manieren waarop u kunt nalaten aan een pluskind is via een testament. Het voordeel van een testament is dat u dit nog kunt veranderen tot aan uw dood. Nadeel is dat het in de nalatenschap valt, en er dus erfbelasting van toepassing is.

LEVENSVERZEKERING

U kunt ook intekenen op een levensverzekering en uw pluskind als begunstigde aanduiden. ‘Ook hier kun je de begunstigde wijzigen als de omstandigheden zouden veranderen’, zegt Haine. Maar ook hier zal er sprake zijn van erfbelasting.

SCHENKING

Als u zeker bent, kunt u ook kiezen voor een schenking. Dan is vaak een lagere schenkbelasting van toepassing. U kunt hieraan modaliteiten vastkoppelen, waardoor u toch nog de controle behoudt en eventuele inkomsten veiligstelt zolang u leeft.

Nadeel is dat een schenking onherroepelijk is. U kunt de schenking niet terugdraaien als de relatie met de ouder van het kind zou spaaklopen. Ook als de relatie met het pluskind zou verwateren in intensiteit of gevoel, blijft de schenking in principe overeind en kan ze niet worden teruggedraaid. Alleen in zeer uitzonderlijke omstandigheden zou u ze kunnen laten ontbinden: als er sprake zou zijn van ondankbaarheid of grove beledigingen van het kind aan uw adres.

ADOPTIE

In al deze situaties zult u rekening moeten houden met de reserve van uw eigen kinderen, namelijk hun beschermde erfaanspraken op de helft van uw vermogen. ‘Wil je die drempel vermijden en je eigen kinderen én pluskinderen op hetzelfde niveau plaatsen voor de verdeling van de nalatenschap, dan zou je ook een adoptie kunnen overwegen’, zegt Dutré. ‘De pluskinderen behouden dan alle rechten tegenover hun eigen natuurlijke ouders, maar er wordt een extra juridische band gecreëerd tussen jou (als plusouder) en je pluskind(eren). Op die manier kunnen ze een gelijkstelling genieten in de erf- en schenkbelasting en zullen ze bij je overlijden automatisch van jou erven.’

‘Naast de gewone adoptie bestaat ook de volle adoptie, maar voor de planning bij nieuw samengestelde gezinnen wordt hier veel minder tot geen gebruik van gemaakt’, zegt Dutré. ‘Adoptie heeft natuurlijk verregaande gevolgen en kan niet meer teruggedraaid worden. Vaak is er al een langlopende harmonieuze gezinssituatie voordat er echt voor adoptie wordt gekozen.’

GLOBALE ERFOVEREENKOMST

Volgens Pieter Haine vragen plusouders in nieuw samengestelde gezinnen ook vaak om de eigen kinderen, de pluskinderen en de gemeenschappelijke kinderen op een gelijk niveau te tillen. ‘Het is daarbij niet de bedoeling om de pluskinderen meer te geven dan de eigen kinderen, maar om te streven naar een harmonieuze regeling en conflicten in de toekomst te vermijden. Ook aan die verzuchtingen kwam de wetgever in 2018 tegemoet, met de mogelijkheid om een globale erfovereenkomst te sluiten.’

VOORBEELD: SCHENKEN AAN PLUSKINDEREN IS FISCAAL HET INTERESSANTST

In een nieuw samengesteld gezin zijn Stefan en Mieke gehuwd volgens het wettelijk stelsel.
Stefan heeft twee kinderen uit een vorige relatie, Mieke heeft één kind uit een vorige relatie. Gezamenlijke kinderen zijn er nog niet.
Stefan bezit de helft van de gezinswoning ter waarde van 350.000 euro, hij heeft een eigen tweede verblijf in België ter waarde van 250.000 euro, en een eigen spaarboekje van 150.000 euro.

Stefan wil schenken of nalaten aan het pluskind. Aangezien hij twee kinderen heeft, zal hij maximaal de helft van zijn vermogen aan het pluskind kunnen schenken of nalaten via testament. Het vermogen waarover hij vrij kan beschikken, is 287.500 euro (de helft van 575.000 euro). Als hij beslist het tweede verblijf aan het pluskind te schenken, dan bedraagt de totale schenkbelasting voor het pluskind 13.500 euro, ervan uitgaand dat Stefan in Vlaanderen woont. Beslist hij om het tweede verblijf na te laten via een testament, dan zal het pluskind daarop een erfbelasting van 19.500 euro betalen.

Schenken is dus voordeliger, al zal Stefan zich moeten afvragen of zo’n definitieve schenking bij leven wenselijk is.
Ook in Wallonië is schenken voordeliger dan nalaten. Een schenking komt daar ook op 13.500 euro, terwijl de erfbelasting 26.625 euro zou bedragen.
Woont Stefan echter in Brussel, dan is de situatie helemaal anders. Brussel belast de schenking aan een pluskind immers als een schenking aan een vreemde. Schenken aan een pluskind is daar dus veel duurder in vergelijking met de andere gewesten. Op het vlak van de te betalen erfbelasting worden de pluskinderen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wel gelijkgeschakeld met de eigen kinderen en erven ze tegen dezelfde tarieven in rechte lijn, op voorwaarde dat ouder en stiefouder gehuwd waren of wettelijk samenwoonden.
Op een schenking van het tweede verblijf in Brussel zou 35.000 euro schenkbelasting moeten worden betaald, terwijl de erfbelasting bij nalatenschap 25.750 euro zou bedragen. Nalaten is hier dan ook de voordeligste keuze.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud